Vrees voor 'participatie-elite' bij Gronings experiment met doe-democratie

'Sterft, gij oude vormen en gedachten!' Zo hief raadslid Benni Leemhuis (GroenLinks) woensdagavond de Internationale aan. Maar oude vormen en gedachten zijn hardnekkig, bleek tijdens het debat in de Groningse gemeenteraad over democratische vernieuwing. De politiek wil wel experimenteren nu de burger nog.

Stadhuis van Groningen Beeld anp

Aan de orde was het instellen van een 'Coöperatieve Wijkraad' voor de oude volksbuurt Oosterparkwijk. Elf door loting uitverkoren Oosterparkers zouden samen met zes eveneens door loting afgevaardigde raadsleden de zeggenschap over de wijk deels overnemen. Aangewezen door het lot zouden juist mensen die zich doorgaans niet laten horen een stem krijgen. Leemhuis bepleitte vurig het lotingsexperiment, volgens hem 'een verbinding tussen de representatieve democratie en de participatieve democratie'.

Mooie woorden voor nog betere bedoelingen. Maar in de Oosterparkwijk blijken de geesten niet allemaal rijp voor nieuwe vormen en gedachten. De huidige Bewonersorganisatie Oosterpark heeft 'stevige twijfels' bij het experiment; dat heeft 'te veel haken en ogen om succesvol te kunnen worden', aldus de bewonersorganisatie per brief.

Doe-democratie

Niet gekozen leden zonder ruggespraak? 'Principieel onjuist', vindt de bewonersorganisatie. 'Iedereen met verstand van statistiek zou de raad vertellen dat de kans dat deze wijkraad de mening van DE Oosterparker vertegenwoordigt minimaal is.'

De gelote wijkraad is onderdeel van een Gronings masterplan om buurtbewoners meer invloed te geven op hun leefomgeving. Een deel van de Groningers voelt zich volgens het gemeentebestuur niet of nauwelijks gehoord. Bijna niemand kent een raadslid. 'Dan wordt het lastig om met hen in gesprek te komen', zei Leemhuis.

Doe-democratie, veranderlabs, burgertoppen en dito begrotingen: Groningse politici doen met liefde een stap terug. 'We willen landelijk vooroplopen als het gaat om de manier waarop gemeente en Stadjers samenwerken', aldus het gemeentebestuur.

Zijn de gemeenten een proeftuin voor het Binnenhof? (+)

Nieuwe politieke partijen beschouwen directe democratie als panacee voor de klagende burger. Kunnen plaatselijke initiatieven landelijk worden toegepast? Lees hier het artikel dat Bart Dirks vorige week schreef.

Bedenkingen

Meepraten over nieuwe bloembakken of een speeltuin dat doen ze ook in het Oosterpark graag. Maar zijn door het lot aangewezen wijkbewoners ook bij meer complexe onderwerpen in staat te doorgronden wat er vooral tussen de regels staat in stapels ambtelijke stukken? 'U, de gekozen leden van de gemeenteraad, heeft hier de handen aan vol.' Bovendien: straks gaan die gelote wijkgenoten de Bewonersorganisatie nog overstemmen.

Ook de gemeenteraad had zijn bedenkingen. Loting kan leiden tot 'een participatie-elite', zei Carine Bloemhoff (PvdA). Jasper Honkoop (VVD) sprak de vrees uit dat de zes gemeenteraadsleden de elf buurtbewoners zullen overstemmen. Jimmy Dijk (SP) bemerkte de dubbelzinnigheid van het bijna vier uur durende debat: 'Het experiment is hier bedacht, in de raad, niet door de buurtbewoners.'

De Coöperatieve Wijkraad komt er, desondanks, ook al worden de gemeenteraadsleden niet door loting aangewezen. Amrut Sijbolts van de Stadspartij zag daarmee zijn grootste angst afgewend: dat het noodlot de voltallige D66-fractie zou afvaardigen. 'Daar zit niemand op te wachten.'

En de Bewonersorganisatie Oosterpark? Die schitterde door afwezigheid en vindt het vooral jammer niet eerder bij het proces te zijn betrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden