Vrees voor het vrijdagsgebed

De moord op een radicale moslimgeestelijke leidde deze week tot onlusten in Kenia. 'Dit zijn jongeren die hun kans schoon zien om te vechten.'

MOMBASA - Ook de man met de slippers kiest de veiligste weg. Hij zet het linkerdeel van zijn goedkope schoeisel tegen een pilaar van de moskee. Met de rechterslipper loopt hij naar een muurtje. Zo, wie nu schoenen als een paar wil stelen, kan die van hem niet snel vinden. Hij kan met een gerust hart naar het vrijdagmiddaggebed.


In de Sakina-moskee heeft een voorganger het niet toevallig over mitihami: verleidingen. Hij doelt niet speciaal op mensen die slippers jatten, maar meer algemeen op opportunisten en dan vooral jongeren, die zich deze week tot geweld lieten verleiden.


Maandag werd in de Keniaanse kustplaats Aboud Rogo vermoord. De naar schatting 44-jarige, radicale moslim werd door een spervuur van kogels om het leven gebracht toen hij in de auto zat. Meteen na zijn dood braken bloedige rellen uit. Ook kerken moesten het ontgelden. Mombasa, een stad van overwegend islamieten, leek religieus in brand te staan.


Gebedshuis

'Nee, nee, nee', zegt Mohamed Idriss. Hij is de imam van de Sakina-moskee, niet ver van het gebedshuis waar Aboud Rogo placht te preken, in de wijk Majengo. 'Dit is geen oorlog tussen moslims en christenen. Dit zijn gewoon jongeren die hun kans schoon zagen om te vechten, omdat ze zouden hebben gehoord dat degene die Aboud Rogo vermoordde, een christen was.'


Geen religieuze fanaten dus, maar 'slipperdieven': opportunisten. Maar ook Idriss weet dat in een plaats als Mombasa iemand als Aboud Rogo, die werd verdacht van banden met de islamitische terreurbeweging Al Shabaab in Somalië, niet de enige radicale moslim was. De stad heeft niet alleen een reputatie als toeristische trekpleister, maar ook als broedplaats voor jihadi's.


Voor de regering van het overwegend christelijke Kenia is dit een voortdurend probleem. Of die regering zelf achter de moord op Rogo zit, valt niet te zeggen, maar is ook niet uit te sluiten. Dit jaar zijn al vijf radicale Keniaanse moslims zonder proces geëxecuteerd of opgepakt en verdwenen.


De ongekend felle rellen na de dood van Rogo hebben de zaak op scherp gezet. En dus zijn deze vrijdag speciale eenheden van de politie massaal ingezet in wijken als Majengo en op andere plaatsen waar na het gebed mogelijk opnieuw rellen zullen losbreken.


Vlakbij de Mussa-moskee van wijlen Aboud Rogo veegt Ghazi Amitimi een lege traangasgranaat weg uit het bloemperkje in de middenberm van Shariff Nassir Road. Amitimi heeft een restaurant, maar klanten ziet hij dezer dagen niet. De felle moslims, zo meent hij, houden hem scherp in de gaten. 'Als ik nu een glaasje water naar een van de politieagenten zou brengen, heb ik vanavond geen restaurant meer over.'


De moskee zelf trekt nog weinig bezoekers. Een jongeman, in smetteloos wit gekleed, staat bij de deur van de gebedsruimte. Hij wil zijn naam niet geven. 'De regering schoot onze leider dood', is zijn stellige mening. 'En dat enkel omdat hij de waarheid sprak.' Waar Aboud Rogo die waarheid vandaan haalde, weet de jongeman ook. Hij maakt het duidelijk door simpel naar de koran te wijzen die hij in zijn rechterhand houdt.


Leger des Heils

Weer een stukje verderop is een gebedsplaats voor leden van het Keniaanse Leger des Heils. Het was dan ook een van de eerste christelijke plekken die deze week werden aangevallen door boze moslimjongeren. Ramen sneuvelden, er werd brand gesticht en een groot deel van de muziekinstrumenten waarmee de heilsoldaten hun bijeenkomsten luister bijzetten, werd gestolen of grondig vernield.


Peter Mtunga is er de opzichter. Hij loopt tussen de glasscherven in de gebedsruimte. Hij kon ternauwernood ontsnappen en voor hem is er wel degelijk sprake van een religieuze oorlog. 'De mensen zeiden dat ze ons wilden vermoorden. Ze zeiden dat christenen een lid van de moslimgemeenschap hadden vermoord. En de politie bestaat uit christenen, dus wilden ze de christenen doden, de kerken vernietigen en de mensen vermoorden die naar de kerken gaan.'


Zo ver kwam het niet. En zal het ook deze vrijdag niet komen. Leden van de speciale politie-eenheid staan opgesteld langs de wegen. Duidelijk is ook dat vooraf gesproken is met moslimleiders in Mombasa: een herhaling van gewelddadige demonstraties, al dan niet met opportunistische jongeren, zal vandaag niet worden geduld.


Geschiedenis

Tijdens het vrijdaggebed in de Sakina- moskee spreekt een voorganger over de dood van Aboud Rogo. Hij gaat terug in de Keniaanse geschiedenis en maakt duidelijk hoe vaak Keniaanse regeringen al politieke moorden, en zeker niet alleen van radicale moslims, op hun geweten hebben. Zijn gehoor begrijpt: ook anno 2012 schrikken beide partijen voor niets terug.


Het is een boodschap die vooruitwijst naar de komende verkiezingen, waarschijnlijk in maart volgend jaar.


Bij de Mussa-moskee van Aboud Rogo is het gebed afgezegd. Op straat staan enkele tientallen jongeren, van de oproerpolitie gescheiden door enkele tientallen journalisten. Zowel de politie als moslimleiders maken duidelijk dat de jongeren maar beter naar huis kunnen gaan. Er valt vandaag voor hen niets te halen. Nog geen paar slippers.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden