Vreemd

SYLVIA WITTEMAN

u we het tóch over de jaren zeventig hebben: van de week zag ik Het Debuut terug, de toen nogal spraakmakende film over een 14-jarig meisje dat een verhouding heeft met een man van ruim 40.

Dat meisje, Carolien, wordt niet onverdienstelijk neergezet door Marina de Graaf, die indertijd een poosje als 'de nieuwe Monique van de Ven' door het leven ging, tot ze uiteindelijk geruisloos uit beeld schoof.

Tot dusver niets aan de hand, maar nu komt het: De oudere man wordt gespeeld door... Gerard Cox. Gerard Cox dus, toen in werkelijkheid 38, speelt een man van 42, maar ziet er zelf, met zijn grijze zijscheidinkje en bril, uit als een redelijk geconserveerde zestiger. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat een brutale blonde meid van 14 met pronte tietjes op een racefiets zich door zo iemand laat verleiden.

Ik was zelf 14 toen ik die film voor het eerst zag, en wilde niets liever dan pronte tietjes krijgen en ontmaagd worden (de racefiets hoefde ik niet), maar het idee dat Gerard Cox daar ook maar íets mee te maken zou hebben, nee, dan liever als maagd het graf in.

Ook verder was de film nog even slecht als ik me kon herinneren, en ik keek met minstens evenveel plezier als ruim dertig jaar geleden.

Er vielen me nu allerlei dingen op die ik toen heel gewoon vond. Iedereen rookt onafgebroken, ook de dokter in zijn spreekkamer. De film wordt even opzichtig als onhandig gesponsord door Seven Up. Niemand is dik. Mensen zetten hun fiets, midden in Amsterdam, op alleen een klikslotje. Ze gaan in bad zonder hun haar te wassen. Jonge tieners krijgen volop drank zonder dat iemand daarvan op kijkt. Als Carolien wordt verkracht door een sjekkies rokende bromnozem (nadat hij haar eerst een groot glas Seven Up heeft ingeschonken, dát dan weer wel) doet ze geen aangifte, ze vertelt ook niks aan haar moeder, ze gaat niet in therapie, nee, wat doet ze? Ze wast haar haar. En dat is dat.

Vreemder nog: als Carolien tegen haar moeder zegt dat ze aan de pil wil, dan is die moeder meteen akkoord. Niks geen vragen als: 'Zeg, wie is je vriendje eigenlijk? Wat doet zijn vader?' 14 is ze! En ze mag zomaar hele weekenden wegblijven met vage smoesjes als: 'Mam, ik logeer bij een vriendin.We gaan lekker de hele avond Seven Up drinken.' Ja, ja. Ik heb zelf een dochter van 14 en ik ben er onlangs achter gekomen dat... of nee, laat maar, ik had beloofd daarover te zwijgen.

Maar het allervreemdste is nog, dat die hele film lang een getrouwde vent van in de 40 vreemd gaat met een meisje van 14, een kind dus, zonder dat daar een moreel oordeel over wordt geveld. Die dingen gebeuren nu eenmaal, lijkt de film te willen zeggen, het hoort bij het leven en het gaat vanzelf weer over. Tegenwoordig kijken we heel anders tegen zoiets aan. Zo'n film kun je nu tegenwoordig letterlijk en figuurlijk niet meer maken. Ook moreel besef is blijkbaar onderhevig aan schommelingen in de mode. Wanneer hadden we nou gelijk, in de jaren zeventig of nu?

Hoe dan ook, ik ben niet bekrompen, en als mijn dochter vanavond op stap wil, dan mág dat. Op één voorwaarde: niet met Gerard Cox.

s.witteman@volkskrant.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden