Vreemdelingenpolitie maakt het de Ghanezen lastig

Edward Adusei uit de Venserpolder, Amsterdam-Zuidoost, heeft een paspoort waarin staat dat hij zo heet. Maar als de verificator van de Nederlandse ambassade in Accra zijn oude moeder een kopie van Adusei's paspoort zou voorhouden, herkent ze de foto, de naam zegt haar niks....

Van onze verslaggever

Sietse van der Hoek

BIJLMER

Kwame Nyame zou hij kunnen heten, genoemd naar de dag van geboorte (kwame betekent zaterdag) en als dank aan het Opperwezen (nyame - god) voor de goede afloop van een moeilijke bevalling, of Kofi Buronya, want geboren met de Kerst die dat jaar op een vrijdag viel. What's in a name bij Ghanezen? Edward Adusei was de naam die hij op school kreeg, die er in de dagelijkse praktijk van Ghana niet toe doet.

Adusei heeft kinderbijslag aangevraagd en moet nu bewezen zien te krijgen dat hij echt getrouwd is met de moeder van zijn kinderen. Ook al zoiets. In Ghana is trouwen in kerk en/of stadhuis een uitzondering, een buitenlandse gewoonte. Schnapps geldt als bevestiging van een verbintenis, of de koe of de naaimachine die als bruidsschat wordt geaccepteerd. Documenten van het huwelijk zijn er dan niet. De genuttigde drank is het bewijs van de echtverbinding.

Ghana behoort sinds 1 juli dit jaar met Nigeria, de Dominicaanse Republiek, India en Pakistan voor de Nederlandse overheid tot de vijf 'probleemlanden' in vreemdelingenzaken. Die status houdt in dat documenten uit die landen op voorhand worden gewantrouwd. Niet zozeer de echtheid ervan, maar of ze wel overeenstemmen met de feiten. Daarom worden ze onderworpen aan een nader onderzoek in het betreffende land. De kosten van die verificatie, driehonderd gulden per document, komen voor rekening van degene die een verblijfsvergunning of kinderbijslag vraagt, wil trouwen of kinderen laten overkomen. Dat geld is misschien nog te overzien, niet de tijd die de procedure vergt. Bijna altijd duurt die te lang.

Nana kwam in 1993 in de Bijlmer wonen. Daar ontmoette ze anderhalf jaar geleden in de lift de Nederlandse man Hendrik. Ze werden verliefd. Juni dit jaar trok ze bij hem in. 10 Juli meldde ze zich voor een verblijfsvergunning. Hendrik stelde zich financieel borg voor haar. Nana vertelde de vreemdelingenpolitie over haar leven tot dan: kledinghandel in Afrika, op een eerste Europese handelsreis gestrand in Praag, beroofd van geld en retourticket, onderdak bij een oom in de Bijlmer, 35 jaar en: moeder van twee kinderen die nu worden grootgebracht door haar ouders in Kumasi; met de vader van de kinderen was ze niet getrouwd.

Nana, wie in Ghana kent haar bij haar paspoortnaam Mary Bowadu? Maar dankzij de bemoeienis van Nana's broer, een onderwijzer in Ghana, arriveerden op 9 september de vereiste documenten: geboorteakte en een justitiële verklaring van haar ongehuwde staat.

Hoho, nu bleek nog verificatie nodig. Nana belde haar vader in Kumasi. Die reisde diezelfde week nog naar Accra, naar de Nederlandse ambassade, identificeerde zich en verklaarde: 'Ik ben de vader van Nana, die Mary Bowadu heet in haar paspoort, en zij is ongehuwd.' In de Bijlmer wachtten Nana en Hendrik op de met de verificatie-stempel getooide documenten die niet kwamen. Regelmatig bellen met de ambassade in Accra resulteerde slechts in een enorme telefoonrekening; niet één keer kregen ze de betreffende beambte aan de lijn.

Twee weken geleden, op 20 november, deelde de vreemdelingenpolitie mee dat de geverifieerde papieren voor een verblijfsvergunning niet binnen de termijn waren overlegd, dus het verzoek was afgewezen, en dat Nana binnen vier weken dit land verlaten moest hebben. 'Nederland is geen wachtland', werd haar en Hendrik gezegd. Een advocaat tekende beroep aan, faxte naar de Nederlandse ambassade in Accra.

Vorige week vertrok Nana's oom Joseph naar Ghana, na een twaalf jaar durend illegaal verblijf in de Bijlmer, en zette zich op de stoep voor de deur van de Nederlandse ambassade. Maandag liet hij Nana en Hendrik telefonisch weten dat de ambassade beloofd heeft de geverifieerde papieren naar Nederland te sturen.

Hendrik: 'Zolang je hier illegaal bent, laten ze je met rust. Zodra je probeert de zaken correct te regelen, gaat het mis. De les is: vergeet voorlopig de vreemdelingenpolitie, laat eerst de familie de papieren regelen, vraag dan de ambassade voor verificatie, zodat je bij de vreemdelingenpolitie geen termijnen verspeelt.'

Recogin, de Stichting Ghanese Gemeenschap Nederland, begint deze week een lobby bij leden van de Tweede Kamer. Juist dezer dagen, zoveel maanden na inwerkingtreding van de verificatierichtlijn, lopen veel termijnen af. Duizenden Ghanezen in Nederland komen er volgens secretaris Adusie door 'in trouble'.

Voorzitter Sam Kotey durft het nog niet echt te poneren, maar een zeer wantrouwende geest zou aan opzet kunnen denken: 'De Nederlandse ambassade zegt veel tijd nodig te hebben om Ghanese documenten te verifiëren omdat het zo ingewikkeld zit met namen. En laat dan zo lang niks van zich horen dat de vreemdelingenpolitie hier kan zeggen: termijn verstreken, verzoek afgewezen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.