Vreemde kronkels in de wet

In het kader van de strijd tegen de bureaucratie werd in Polen de buitengewone commissie ‘Vriendelijke Staat’ opgericht. Van de parlementsleden in de commissie werd verwacht dat ze een einde zouden maken aan de regelzucht van de overheid....

Over gebrek aan werk hebben de commissieleden nog niet te klagen gehad. Sinds zij in januari 2008 van start zijn gegaan, worden ze overspoeld door voorbeelden van kronkels in de wetgeving.

Helaas voor de slachtoffers heeft de commissie tot nog toe de hooggespannen verwachtingen niet kunnen inlossen. Na 325 zittingen zijn amper enkele kronkels rechtgetrokken. Zo hoeft de bakker die van de belastingdienst een rekening van 49 duizend zloty (12 duizend euro) gepresenteerd kreeg omdat hij gratis brood uitdeelde aan daklozen, voortaan niet meer te vrezen door de fiscus achtervolgd te worden. Maar duizenden andere aberraties wachten nog op afschaffing.

Dat de Poolse bureaucratische machine nog lang niet gesmeerd loopt, kon ik aan de lijve ondervinden toen ik onlangs mijn wagen wilde invoeren. Gezien de afwezigheid van autobelasting in Polen en de goedkope verzekering, leek me dat een kostenbesparende operatie. De administratieve rompslomp wilde ik er graag bij nemen. Het duurde echter niet lang voor ik spijt kreeg.

Aangekomen bij de Poolse douane, mijn eerste halte op weg naar een Pools kenteken, zag het er nochtans goed uit. In de hal van het kantoorgebouw zaten amper een handjevol mensen te wachten. Omdat ik nog wel een tijdje zoet zou zijn met het invullen van de benodigde formulieren, kwam me dat goed uit.

Anderhalf uur later was er echter niets aan het gezelschap in de ontvangsthal veranderd. Mijn lotgenoten maakten zich daar niet druk over. ‘Niets aan te doen’, zuchtte een jongeman. Net als de andere wachtenden dacht hij er niet over zijn beklag te gaan doen.

Zelf was ik dat ook niet van plan, tot ik de man naast mij hoorde uitleggen hoe je in Duitsland zelfs vlak voor sluitingstijd een kantoor mag binnenstappen om geholpen te worden. Toen de anderen hem daarop ongelovig aanstaarden, vond ik de tijd rijp voor een interventie bij de directeur van het douanekantoor.

De Poolse ambtenaren een beetje kennende, had ik verwacht dat die mij nors zou toeblaffen, maar niets was minder waar. Hij nodigde me vriendelijk uit plaats te nemen. De schuld voor de trage gang schoof hij echter op personeelsgebrek. Door de Mexicaanse griep en het eindejaarsverlof had hij slechts twee ambtenaren ter beschikking en die hadden hun handen vol aan het afhandelen van het vrachtvervoer. Op mijn vraag of ik die dag nog geholpen zou worden, haalde hij de schouders op.

Uiteindelijk zat er niets anders op dan de volgende morgen samen met nog drie ongelukkigen opnieuw het douanekantoor op te zoeken. Omdat ik deze keer zo slim was geweest ruim voor het openingsuur op mijn post te zijn, kon ik snel geholpen worden. Voor ik met mijn nieuwe kenteken zou kunnen pronken, zou ik echter nog langs moeten bij – achtereenvolgens – de belastingdienst, het kantonhuis, opnieuw de belastingdienst, het postkantoor, opnieuw de belastingsdienst, de Poolse RDW, de bank en opnieuw de RDW.

Maar dat is natuurlijk nog niets vergeleken met de lijdensweg van de man die vorige week een Poolse krant haalde. Vijftien jaar nadat zijn buurman een deel van zijn grond inpikte voor een aanbouw aan zijn huis, wacht hij nog altijd op de afhandeling van zijn klacht. Ter verklaring zegt de betrokken dienst ‘de aandacht te willen vestigen op het gebrek aan stabiliteit van de bouwwet. Sinds haar aanname op 7 juli 1994 is ze een tiental keren aangepast.’

Met een beetje geluk zal de pechvogel binnen twee jaar over zijn grond kunnen beschikken.

Jan Hunin

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden