Vreemde gedachten over vreemdgaan

Bewering:

'Monogamie zit in ons bloed'


Alweer een evolutionair raadsel opgelost. Onze voorkeur voor een stabiele relatie is niet anders dan een overblijfsel uit de tijd dat wij nog in grotten woonden en op wiebelige rotsblokken zaten. Want wie onvast zit, wil graag een huwelijkspartner die een beetje stabiliteit brengt, terwijl de voorkeur van iemand die stevig zit, verschuift naar een wat avontuurlijker type. Het werd deze maand gepubliceerd in het topblad van de Amerikaanse psychologische vereniging, Psychological Science, door David Kille en collega's van de universiteit van Waterloo in Canada. Zelfs psychologen begonnen te steigeren.


In de psychologie wordt op het ogenblik veel onderzoek gedaan naar 'embodiment', de rol die lijflijke ervaringen spelen in onze kijk op de wereld. Mensen die een kopje ijsthee vasthouden, beoordelen anderen als 'killer' dan mensen die een warm kopje earl grey in hun handen hebben. Wie zondige gedachten heeft gehad, wil zijn handen wassen, en wie het koud heeft, is bereid meer te betalen voor een hartverwarmende, romantische film. Op zich geen gekke gedachte: wij ervaren, weten en handelen niet alleen met ons brein, maar ook met ons lichaam.


Voor de evolutionaire verklaring van de ontwikkeling van monogamie in de mensheid waren 47 vrijgezelle studenten, 25 mannen en 22 vrouwen van 'gemiddeld 21,08 jaar', voldoende. Zij werden op een stoel aan een tafel gezet. De helft op een gewone stoel en aan een gewone tafel, de andere op een stoel waarvan twee tegenoverliggende poten met een halve centimeter waren ingekort en aan een tafel waarvan onder een poot een kiezelsteentje was bevestigd. Zo gezeten mochten ze vragenlijsten invullen over stabiele en instabiele relaties. Hoe waarschijnlijk acht je het dat Barack en Michelle Obama binnen vijf jaar uit elkaar gaan? En hoe belangrijk vind je dat je toekomstige partner betrouwbaar en eerlijk is? En, als maat voor instabiliteit, spontaan en avontuurlijk?


Er kwam precies uit wat de onderzoekers verwachtten. Teruggerekend naar rapportcijfers zagen de wiebelstudenten minder stabiliteit in andermans relaties: 5,3 tegen 6,1. 'Belangrijker', aldus de auteurs, was dat hun behoefte aan stabiliteit in een relatie groter was: 5,5 tegen 4,8. Dat scheelde dus maar liefst 0,7 punten - op een schaal van 1 tot 10. De studenten in de wiebelconditie voelden zich op dat moment ook significant gelukkiger, maar daar gaan de auteurs verder niet op in. Aan controles met dezelfde jongens en meisjes op de andere stoel of met andere jongens en meisjes op dezelfde stoel is zo te zien evenmin gedacht. Het mag de pret niet drukken.


'Onze studie bevestigt dat subtiele lichamelijke ervaringen niet alleen de beoordeling van anderen beïnvloeden, maar ook de voorkeuren in anderen', concluderen de auteurs. Partnerkeuze wordt vaak gezien als een langdurig proces van wikken en wegen, van hopen en knopen tellen, maar 'deze studie doet vermoeden dat partnerkeuze zou kunnen veranderen onder invloed van voorbijgaande lichamelijke toestanden veroorzaakt door de natuurlijke omgeving.' Ze willen zelfs nog wel verder gaan op de ingeslagen weg: mensen in een vieze omgeving zullen, zo voorspellen zij, eerder naar puriteinse partners zoeken, en mensen in een te lage stoel naar machtige (lange) partners. Omdat in de oertijd mensen op onvaste stenen zaten, gingen ze niet op zoek naar stabiele stenen, maar naar stabiele relaties.


En zo, lieve kinderen, is monogamie ontstaan. Of onze afkeer van wiebelige stoelen, dat zou ook kunnen.


Het was, zoals gezegd, zelfs psychologen te gortig, te oordelen naar de reacties op het internet. Het felst was het altijd zeer leesbare weblog 'Notes from two scientific psychologists', dat geen spaan heel liet van het verhaal en de hoofdredactie van Psychological Science opriep orde op zaken te stellen. 'Leest u wel wat u allemaal publiceert?'


Bijval alom, maar de hoofdredactie heeft nog niet gereageerd.


Oordeel:

Leest de redactie de stukken zelf wel?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden