Vreemd afkicken

Nauwelijks is drugsverslaafde Olivier in de kliniek opgenomen, of hij wordt ontslagen. Dezelfde nacht sterft hij. De kliniek heeft Olivier ten onrechte op straat gezet, stellen de ouders....

Door Marieke Aarden

Met vallen en opstaan heeft drugsverslaafde Olivier geprobeerd af te kicken. Halverwege 1999 doet hij een nieuwe poging. Op 3 juli 2000 komt hij stoned aan in de kliniek voor verslavingszorg in Arnhem. Nog één keer veel gebruiken voordat een junk aan een afkickprogramma begint, dat komt wel vaker voor.

Olivier zal in langdurige behandeling gaan. 's Middags belt hij zijn ouders dat hij veilig in De Grift zit.

Een dag later al wordt hij tegen zijn zin op straat gezet. Dit gedwongen ontslag is het gevolg van vermeend drugsgebruik in de kliniek op de dag van zijn opname. In huis wordt niet gebruikt, is de regel. De omgeving moet clean blijven.

Olivier ontkent. Maar een verpleegkundige zegt dat medepatiënten haar kwamen vertellen dat Olivier ineens veranderde en daarom vermoedden dat hij had gebruikt. Zelf had ze ook al onraad geroken. ''s Middags was Olivier helder en aanspreekbaar, 's avonds had hij grote pupillen en liep als een dronkenman.'

Een geraadpleegde collega had hetzelfde opgemerkt. Oliviers kamer wordt doorzocht maar er worden geen drugs gevonden.

De volgende dag beslist een multidisciplinair team dat Olivier moet vertrekken. Met een flinke dosis oxazepam en een recept voor dit middel dat angst en paniek dempt, wordt de verslaafde op straat gezet.

Hij verkoopt zijn medicijnen en met het geld schaft hij drugs aan. Diezelfde nacht wordt hij dood aangetroffen in de kamer van een vriend.

De ouders hebben drie artsen en twee verpleegkundigen aangeklaagd. Hun belangrijkste verwijt richt zich op de extreem hoge dosis (tweehonderd milligram) oxazepam die Olivier de eerste dag in de kliniek krijgt.

Dit is veel meer dan zijn eigen huisarts gaf. Het vreemde gedrag van hun zoon zou daardoor zijn beïnvloed. Het zou al te klakkeloos zijn toegeschreven aan het gebruik van drugs.

Het tuchtcollege wijst de klacht aan het adres van deze arts af. Een dosis van twee keer tweehonderd milligram oxazepam in de beginfase is gebruikelijk. In Oliviers bloed wordt een concentratie van 1,64 milligram per liter bloed aangetroffen. De arts van het gerechtelijk laboratorium noemt dit normaal in zo'n situatie.

Het tuchtcollege vraagt zich af waarom geen tussenweg is bewandeld. Waarom Olivier niet elke dag om twaalf uur naar de kliniek laten komen om hem zijn medicijnen te geven.

De afdelingsarts, die uiteindelijk de pillen en het recept meegaf, zegt dat deze medicijnen niet per se in een klinische setting en onder bewaking hoefden te worden ingenomen. De ouders hadden beweerd dat dit absoluut noodzakelijk was op grond van de abrupt extreem verhoogde dosis.

'De behandeling is niet afgebroken maar ambulant gecontinueerd', oordeelt de afdelingsarts.

Vindt u dat nou zorgvuldig, vraagt het tuchtcollege, een verslaafde die in een ontgiftingsprogramma zit, dat bedoeld is als klinische behandeling, weg te sturen. De arts: 'Dat hij behandeld moest worden, was duidelijk. Hij kon terugkomen in de kliniek. Later.'

Ontslag is mogelijk als de psychische toestand dat toelaat. De psychiater van De Grift oordeelde dat het ontslag geoorloofd was. Psychiatrisch kan Olivier het vertrek uit de kliniek aan en hij vormt geen gevaar. Zij schuift de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het ontslag naar de afdelingsarts.

Deze afdelingsarts is wel in de fout gegaan, vindt het tuchtcollege, door niet de moeder of de broer van Olivier in te lichten. Zij stonden als contactpersonen te boek. Voor deze nalatigheid krijgt de afdelingsarts een waarschuwing opgelegd.

Zelf heeft de arts toegegeven dat hij nalatig is geweest. Hij legt tijdens de zitting uit hoe dit kon gebeuren. 'De verpleegkundigen kwamen binnen en zeiden, terwijl ik druk bezig was, u informeert de contactpersonen toch wel. En toen heb ik zonder te beseffen waarop ik ''ja'' zei, ''ja'' geantwoord.'

Het niet informeren van de familie, wordt als des te navranter gezien door de ouders, omdat de vader één uur voor het gedwongen ontslag nog in de kliniek is geweest om shampoo en shag af te geven voor zijn zoon. Het ontslag was toen nog niet officieel en daarom is de vader niet ingelicht, luidt de verklaring.

De verdrietige afloop heeft niet meegewogen in het oordeel van het tuchtcollege. Het tuchtrecht oordeelt slechts over de vraag of artsen hun beroep bekwaam hebben uitgeoefend.

De advocaat van de ouders stelt dat hij steeds meer de indruk krijgt dat verslaafden slechts zorg krijgen als ze zich als 'modelverslaafden' gedragen. 'De drijfveer van de ouders om naar de tuchtrechter te gaan is niet alleen het verlies van hun zoon, maar ook de zorg voor medeverslaafden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden