Vredestichter gezocht voor spoor IJzeren Rijn

Nederlandse en Belgische ambtenaren gaan nog deze week een scheidsrechter zoeken voor het slepende conflict over de IJzeren Rijn, een verroeste spoorlijn van Antwerpen, via Limburg, naar het Duitse Ruhrgebied....

België denkt aan arbitrage door het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Nederland sluit de inschakeling van een onafhankelijk deskundige niet uit. Beide landen hebben de hoop opgegeven in overleg uit de impasse te komen.

'Mijn geduld is op', zei de Belgische premier Verhofstadt vorige week in het Belgische parlement. België wil de oude spoorlijn tussen Antwerpen en het Ruhrgebied, die dwars door Midden-Limburg snijdt, opnieuw in gebruik nemen, en wel zo snel mogelijk. De Belgen beroepen zich op historische verdragen (het Scheidingsverdrag uit 1839 en het IJzeren-Rijnverdrag uit 1873), waarin staat dat Nederland recht van doortocht moet verlenen aan Belgische treinen. Maar in de verdragen staat ook dat de kosten voor rekening van België komen.

Nederland wil tenminste enkele milieumaatregelen treffen alvorens het spoor in oude glorie wordt hersteld. Zo moet de lijn in twee natuurgebieden bij Weert en Roermond worden ondertunneld. Ook is in het voorkeurstracé een omleiding bij Roermond gepland, opdat goederentreinen niet dwars door woonwijken denderen.

In de Nederlandse berekeningen kost de gerenoveerde IJzeren Rijn 550 miljoen euro. België wil veel minder geld uitgeven aan milieumaatregelen en komt uit op 375 miljoen euro. Volgens adviesbureau KPMG, dat de verschillen analyseerde, schatten de Belgen ook de post 'onvoorzien' aanzienlijk lager.

Ook is er grote onduidelijkheid over de financiële bijdragen van beide landen. Nederland is bereid een deel van de kosten te dragen, vooral vanwege de extra milieumaatregelen. Maar België zelf heeft slechts honderd miljoen euro gereserveerd voor de IJzeren Rijn. 'Dat is nog niet eens 20 procent van de kosten', zo wordt met verbazing op het ministerie van Verkeer en Waterstaat vastgesteld.

Een jaar geleden dreigde de Belgische regering ook al met juridische stappen. Afgelopen april zette de Belgische minister Durant bovendien druk op de ketel door een voorgenomen overeenkomst over de spoorlijn Antwerpen-Roosendaal-Rotterdam op te schorten, zolang Nederland de IJzeren Rijn bleef dwarsbomen.

Zelfs als België en Nederland tot een vergelijk kunnen komen, is de komst van de IJzeren Rijn nog onzeker. Want de provincie Limburg is faliekant tegen de heractivering van de verroeste spoorlijn. Het Samenwerkingsverband IJzeren Rijn Midden-Limburg wijst erop dat die oude verdragen volgens sommige juristen niet meer rechtsgeldig zijn. In het Samenwerkingsverband hebben de provincie, de gemeenten Roermond, Weert en Roerdalen, Staatsbosbeheer, de Limburgse milieufederatie en de Kamer van Koophandel hun krachten gebundeld.

De Limburgers zullen naar de rechter stappen, indien Den Haag en Brussel daadwerkelijk besluiten de IJzeren Rijn opnieuw in gebruik te nemen. Het Samenwerkingsverband meent dat voor een internationale spoorlijn ook naar internationale alternatieven moet worden gekeken. Zelf heeft het een voorstel: de Montzenroute in België, die via Luik naar het Ruhrgebied loopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden