Vredesmissie Zinni lijkt zinloos

De Amerikaanse onderhandelaar generaal Zinni laat zich niet uit het veld slaan. Maar sinds zijn komst naar Israël is het geweld alleen maar heviger geworden....

Rond half twaalf zaterdagavond ontsnapt Rambo net met veel vuurwerk uit een gevangenis in Afghanistan als de film op de Israëlische televisie wordt onderbroken door een nieuwsflits: twee zelfmoordaanslagen in het centrum van Jeruzalem. Rambo komt het hele weekeinde niet meer terug op de tv, de werkelijkheid in het Midden-Oosten overstijgt opnieuw de fantasie.

Zondag bezoekt de Amerikaanse bemiddelaar Zinni juist het getroffen centrum van Jeruzalem als er in Haifa, in het noorden, opnieuw een zelfmoordaanslag wordt gepleegd. De generaal laat zich niet kennen, zijn missie heeft nog steeds zin, zegt hij. Het staakt-het-vuren dat hij moet bewerkstelligen lijkt verder weg dan ooit. Sinds zijn komst een week geleden is het geweld alleen maar geëscaleerd, vooral het geweld tegen de Israëli's.

In de Ben-Yehudastraat in het centrum van Jeruzalem zit een groepje jongeren stilletjes te huilen voor een uiteengereten winkel. Een plantenbak staat vol met kaarsjes. 'Vier van mijn vrienden zijn hier gedood', zegt Zack, die 17 is en in Jeruzalem woont.

Het voetgangersgebied in het centrum was ondanks het constant aanwezige gevaar een populaire uitgaansplek. 'We wisten dat het gevaarlijk was', zegt Zack, 'maar alles is hier zo langzamerhand gevaarlijk. Als je daar rekening mee houdt, kan je de deur niet meer uit.'

Hij is woedend op de Palestijnen, maar hij is ook boos op zijn eigen 'shit-regering'. 'Als Sharon en Arafat ruzie hebben, wat heeft dat dan met ons te maken? Laten ze het zelf ergens gaan uitvechten, wij deden hier niemand kwaad.'

Vlak naast het huilende groepje verkondigt een orthodox-joodse man vanaf een balkon dat het nu 'echt' oorlog is. Op het Zionplein, beneden aan de Ben-Yehudastraat, scandeert een groepje demonstranten tegenover een van de vele camera's 'Dood aan de Arabieren'. Zowel aan Israëlische als aan Palestijnse kant geldt dat het geweld de bevolking radicaliseert.

Israël beleeft een periode van uitzonderlijk geweld. Sinds de reeks grote zelfmoordaanslagen in 1996 is er niet meer zo'n aanhoudende campagne tegen burgerdoelen gevoerd. Toentertijd wisten de extremisten van Hamas en Jihad de verkiezingen zodanig te beïnvloeden dat het vredeskamp verloor en de onderhandelingen feitelijk werden bevroren.

Wat de motieven ook zijn voor het huidigde geweld, het resultaat zal hoogstwaarschijnlijk hetzelfde zijn. De Israëli's zullen onder geen enkele voorwaarde om de onderhandelingstafel gaan zitten zolang de aanslagen voortduren. President Bush heeft gisteravond tijdens zijn gesprek met premier Sharon duidelijk gemaakt dat hij dat ook niet van ze verwacht. Dat betekent dat de missie van generaal Zinni voorlopig geen enkele zin heeft.

Het wachten is totdat Yasser Arafat de orde herstelt in de Palestijnse gebieden. Hij heeft de noodtoestand afgekondigd en enkele tientallen activisten van Hamas en Jihad laten arresteren. De Israëli's doen dat af als een loos gebaar, omdat in het verleden is gebleken dat zulke campagnes slechts kort van duur zijn en de gearresteerden al snel weer worden vrijgelaten. Het is echter nog te vroeg om te zeggen of hun achterdocht gerechtvaardigd is.

De Palestijnse Autoriteit had al sinds 11 september de oppositie opgeroepen geen aanslagen te plegen in Israël. Dat gold nog sterker tijdens het bezoek van Zinni. Het leek alsof Hamas en Jihad gehoor gaven aan die oproep. Israël zei echter aldoor al dat het uitblijven van zware aanslagen niet de verdienste was van Arafat, maar dat zijn eigen veiligheidsdiensten effectiever waren geworden .

Het debat over de controle die Arafat heeft over de verschillende Palestijnse facties is tot nu toe academisch van aard, want hij heeft nog geen serieuze poging ondernomen zijn gezag te doen gelden. De enige keer dat zijn troepen wel optraden was tegen pro-Bin Laden-demonstranten in Gaza, toen zijn eigen imago echt in gevaar kwam.

Natuurlijk kunnen de Israëli's Arafat een handje helpen - om te beginnen door af te zien van aanslagen op militanten en te stoppen met hun invallen in Palestijns gebied, waarbij ook burgerslachtoffers vallen. Aan de andere kant maken deze bloedige aanslagen het steeds moeilijker de Israëli's te laten afzien van maatregelen die zij noodzakelijk achten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden