Vredesbeweging bij Israëliërs nu weinig geliefd

Nog nooit zag de Israëlische pacifist Amos zo veel haat onder landgenoten die fel voor de oorlog in Gaza zijn. 'Ik ben zelfs uitgemaakt voor nazi. Nazi! Ik!'

Linkse Israëlische activisten in Tel Aviv demonstreren tegen de oorlog in Gaza. Het linkse geluid klinkt echter steeds minder luid in Israël, zo'n 90 procent van de bevolking is voorstander van het offensief in Gaza. Beeld ap
Linkse Israëlische activisten in Tel Aviv demonstreren tegen de oorlog in Gaza. Het linkse geluid klinkt echter steeds minder luid in Israël, zo'n 90 procent van de bevolking is voorstander van het offensief in Gaza.Beeld ap

Als Amos dezer dagen naar een anti-oorlogsdemonstratie in Jeruzalem, Tel Aviv of Haifa gaat, kan de Israëlische pacifist er steevast op rekenen dat hij ter plekke geconfronteerd wordt met een grote groep tegendemonstranten, Israëliërs die juist vóór de oorlog in Gaza zijn. 'Wij zijn in de minderheid. We worden uitgescholden, bespuugd, lopen soms klappen op.'

Amos (28), van linkse huize, diende een paar jaar terug als dienstplichtige zelf in het Israëlische leger. Toen de recente oorlog in en om Gaza losbarstte, weigerde hij dienst. Hij werd door zijn commandant naar huis gestuurd. Hij loopt sindsdien trouw anti-oorlogsdemonstraties af en zag nog nooit zo veel haat onder landgenoten die fel voor voortzetting van de oorlog in Gaza zijn.

'Ik ben voor alles uitgemaakt, zelfs voor nazi. Nazi! Ik! De familie van mijn vader is in de gaskamers door de Duitsers vermoord.' Pijn doet het ook wanneer hij deze 'extreem-rechtse Israëliërs' met de vlag ziet zwaaien. 'Dat is ook mijn vlag.'

Je moet dezer dagen in Israël stevig in je schoenen staan als je je wilt uitspreken tegen de oorlog, als je vraagtekens zet bij de bommenregen die Israël laat neerdalen op de smalle Gazastrook. Uit een recente poll blijkt dat 90 procent van de Joodse Israëliërs de militaire operatie in en rond Gaza ondersteunt. 85 procent van de inwoners van het land meent dat het slechts tot een wapenstilstand kan komen als alle terreurtunnels vernietigd zijn. Meer dan de helft van de ondervraagden wil zelfs pas stoppen met vechten als Hamas helemaal verdreven is.

Boycot van Israëlische Arabieren
Ministers in het kabinet van premier Netanyahu als Avigdor Lieberman (Buitenlandse Zaken) pleiten er openlijk voor om de winkels van Israëlische Arabieren te boycotten, als deze overwegen een dag te staken vanwege de vele burgerslachtoffers in Gaza.

De rechtse rapper Joav Eliasi (bijnaam: de Schaduw) roept op de 'linksen' op straat te achtervolgen. Zijn aanhangers dragen soms T-shirts die in Europa ook door neo-nazi's worden gedragen, met de tekst: 'Good Night, Left Side'.

In dit klimaat is het kwaad kersen eten voor linkse pacifisten als Amos, of voor leden van Breaking the Silence, ex-militairen die zich uitspreken tegen bezetting en oorlog. Ex-sergeant Yehuda Shaul zegt namens de organisatie dat hij nog nooit zoveel racisme en nationalisme in de Israëlische maatschappij heeft waargenomen als juist nu. 'Iedereen schaart zich kritiekloos achter het leger. Een ander geluid is niet gewenst.'

Vredesbeweging Gush Shalom, groot in de euforische jaren negentig van de vorige eeuw toen een definitief vredesverdrag met de Palestijnen binnen handbereik leek, speelt nauwelijks nog een rol van betekenis in het Israël van 2014. Gush Shalom-veteraan Uri Avnery, 90 jaar inmiddels, hij maakte in Duitsland de opkomst van Hitler nog mee, schrijft nog wekelijks mooie columns waarin gepleit wordt voor meer dialoog. Niemand luistert.

Gush Shalom liet ook gisteren weer braaf een met bloemen beschilderde vredesbus van Jeruzalem naar het front aan de grens met Gaza rijden. Net als de vorige weken waren er nauwelijks deelnemers.

Verkondigen de peaceniks op de heuvels nabij Sderot hun boodschap, dan worden ze aldaar geconfronteerd met grote groepen landgenoten die juist vóór voortzetting van de huidige oorlog zijn. Mensen die elke inslag, elke grijze rookzuil, in het op een paar kilometer verderop gelegen Gaza met instemming begroeten.

Columnist heeft beveiliging nodig
De immer kritische journalist Gideon Levy, die in zijn veelgelezen columns in de linkse krant Haaretz al decennia tegen de onderdrukking van de Palestijnen ageert, moet tegenwoordig met een beveiliger over straat. Een halve maand geleden uitte Levy stevige kritiek op de piloten van de Israëlische luchtmacht die, schreef hij, met een druk op een knop hele Palestijnse families van de aardbodem vegen.

Het afwerpen van bommen is voor hen een computerspel geworden, meent Levy, het is een generatie piloten die zelf nooit met gevaar is geconfronteerd. De grote luchtoorlogen met de luchtmachten van Egypte en Syrië liggen immers ver terug.

In 2003 ondertekende een aantal piloten nog een petitie waarin zij schreven geen aanvallen te willen uitvoeren boven de bezette gebieden waar burgers leefden. In 2014, het schetst de klimaatverandering in Israël, is van zo'n petitie geen sprake.

Sinds zijn column is Levy, in het land waar piloten van de luchtmacht als halfgoden worden gezien, zijn leven niet zeker. In Ashkelon - stad waar met enige regelmaat Hamasprojectielen neerdalen - moest Levy onlangs vluchten voor een woedende menigte. 'Ga dan zelf naar Gaza, verrader', was nog het vriendelijkste wat hij te horen kreeg.

Vredesactivist Amos zegt dat tijdens bijeenkomsten de politie nauwelijks optreedt wanneer de pacifisten hardhandig worden geconfronteerd met extreem-rechtse tegendemonstranten. 'De kans is groot dat wij worden afgevoerd in handboeien.'

De politie, zegt hij, treedt ook niet op als de extreem-rechtse demonstranten leuzen roepen als 'Dood aan alle Arabieren'. Amos heeft zelfs al eens 'Alle linksen naar de gaskamer' horen roepen. 'Hoe krankzinnig ben je dan?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden