Nieuws Ontbossing Colombia

Vredesakkoord in Colombia was een ramp voor het bos

Het vredesakkoord in Colombia tussen de regering en de  rebellenbeweging Farc, eind 2016, was voor iedereen goed nieuws, behalve voor het bos. De ontbossing steeg het jaar erna met 46 procent. Dat blijkt uit cijfers van het World Resources Institute (WRI).

Luchtfoto van een pas aangelegde palmolieplantage aan de rand van het nationaal park Gunung Leuser in de Indonesische provincie Atjeh. EPA/HOTLI SIMANJUNTAK Beeld EPA

In Colombia ging vorig jaar 425.000 hectare bos verloren, 46 procent meer dan in 2016 en bijna 300 procent meer dan in 2015. Dat was volgens het WRI mede het gevolg van het vredesproces. De demobilisatie van de Farc opende tot dan toe ontoegankelijke gebieden in de Colombiaanse Amazone voor illegale kap – voor weidegrond, cocateelt, mijnbouw, houtproductie en landspeculatie.

Satellietdata

De ontbossing was vorig jaar ook groot in landen als Brazilië en Democratische Republiek Congo. Alleen in Indonesië, waar de situatie al jaren dramatisch is, was van verbetering sprake. De cijfers, op basis van gedetailleerde satellietdata van Global Forest Watch, worden woensdag gepubliceerd bij het begin van een mondiale conferentie in Noorwegen, het Oslo Tropical Forest Forum.

Wereldwijd verdween vorig jaar 29,4 miljoen hectare bos, ruim zeven keer het oppervlak van Nederland, circa veertig voetbalvelden per minuut. Dat is iets minder dan de 29,7 miljoen hectare van recordjaar 2016. Maar op basis van het voortschrijdend driejarig gemiddelde neemt de ontbossing gestaag toe, vooral in de tropen, waar vorig jaar 15,8 miljoen hectare bos verloren ging.

Fatale wisselwerking

Tropische bossen zitten in de knel door een fatale wisselwerking tussen klimaatverandering en landgebruik, zegt Frances Seymour van WRI. Ze worden gekapt om palmolie- en sojaplantages aan te leggen, weidegronden te creëren en wegen aan te leggen. Tegelijk lijden ze onder opwarmingseffecten zoals droogte, bosbranden en extreme stormen. Zo verloren de Caribische eilanden Puerto Rico en Dominica vorig jaar respectievelijk 10 en 32 procent van hun bos door de orkaan Maria.

De sterke ontbossing in Brazilië, dat jarenlang successen boekte in de strijd tegen ontbossing in de Amazone, lijkt te wijten aan versoepeling van milieuregels en bezuinigingen op handhaving. ‘Tegengaan van ontbossing is niet iets eenmaligs. Een regering kan haar voet na wat succesjes niet van de rem halen’, zegt Seymour. De ontbossing zelf verandert ook. Brazilië kreeg vat op grootschalige ontbossing, maar het proces verloopt nu kleinschaliger en ongrijpbaarder.

Oerbos

In de Afrikaanse regenwouden van Congo ging vorig jaar 1,47 miljoen hectare bos verloren, 6 procent meer dan in 2016. Bijna driekwart daarvan betreft secundair bos, dat al eerder voor landbouw was gekapt maar weer was teruggekeerd. Ook ongerepte oerbossen lopen volgens experts steeds meer gevaar naarmate de bevolkingsdruk toeneemt. Veel schade ontstaat door illegale houtkap voor houtskoolproductie. Zorgwekkend is dat de Congolese regering voor het eerst in zestien jaar weer industriële houtconcessies heeft uitgegeven.

Relatief goed gaat het in Indonesië. De ontbossing nam er vorig jaar af met 60 procent tot 1,3 miljoen hectare, na de piek met enorme bosbranden van 2016. Het verlies aan beschermde primaire veenbossen daalde met 88 procent. Dit is mogelijk het gevolg van een verbod op veenontginningen in 2016.

Klimaat

Bossen en landgebruik werden tien jaar geleden onderdeel van de wereldwijde klimaatonderhandelingen. Toch weten zelfs veel klimaatexperts nog niet dat de bescherming van vooral tropische bossen een van de beste en goedkoopste manieren is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Het gevolg is dat de financiering van bosbescherming nu volstrekt tekortschiet. Nog geen 2 procent van de klimaatgelden gaat naar landgerelateerde kwesties, hoewel bestrijding van ontbossing en beter landgebruik meer dan eenderde kunnen leveren van de uitstootreducties die in 2030 nodig zijn, zegt Seymour. ‘We proberen nu een brandend huis te blussen met een theelepeltje.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.