'Vrakking zoekt niet onheilige rust, maar heilige onrust'

H. Vrakking was in 1992 beoogd opvolger van de Amsterdamse rechtbankpresident B. Asscher. Hij koos echter voor het OM, want de hoofdstad had behoefte aan een hoofdofficier die de rug recht kon houden....

Marc van den Eerenbeemt en Jan 't Hart

HANS Vrakking, hoofdofficier van justitie in Amsterdam, 'zal niet zwijgen om de schijn op te houden van eensgezindheid binnen het Openbaar Ministerie', voorspelt oud-rechtbank-president B. Asscher. 'Hij is een loyaal en toegewijd magistraat, maar ook een met een vierkante opstelling. Als hij een mening heeft dan komt hij daar rond voor uit.'

De voorzitter van het college van procureurs-generaal (pg's), J. de Wijkerslooth de Weerdesteijn, heeft met zijn vermaningen aan het adres van Vrakking zijn eigen spook gecreëerd, meent Asscher. 'De onrust ontstaat nu juist door de behoefte van het OM - en van De Wijkerslooth - om de gelederen gesloten te houden. Vrakking zoekt niet de onheilige rust, zoals het Openbaar Ministerie nu lijkt te doen, maar de heilige onrust.'

'Super-pg' De Wijkerslooth omschreef Vrakking als 'een oude vos die je zijn streken nauwelijks meer afleert'. Tegen de voorschriften in blijft de Amsterdammer tegendraadse opinies over de organisatie van het Openbaar Ministerie verkondigen. In plaats van vijf pg's kon worden volstaan met slechts één pg (wat door De Wijkerslooth werd opgevat als een 'oorlogsverklaring', zo vertelde Vrakking onlangs). Ook mogen hoofdofficieren van hem voortaan door de gemeenteraad worden gekozen en kunnen delen van het werk van het OM worden geprivatiseerd.

Vrakking, geboren op 21 juli 1941 te Bussum, begon zijn loopbaan in het aannemersbedrijf van zijn vader. Een avondstudie rechten bracht hem bij de rechterlijke macht, waar hij gezwind carriére maakte. Zeven jaar na zijn eerste aanstelling als rechter was hij al vice-president van de rechtbank Amsterdam - en beoogd opvolger van Asscher. Hij koos in 1992 echter voor het OM en werd hoofdofficier in Amsterdam.

Daar bleek behoefte te bestaan aan een hoofdofficier die de rug recht kon houden. Op zijn instigatie werd het Interregionaal Rechercheteam (IRT) Noord-Holland/Utrecht, dat het zicht op rechtmatige opsporing was verloren, ontbonden.

Later kreunde het parket onder megaprocessen tegen grote drugshandelaren, die niet terugschrokken voor een tegenoffensief tegen de medewerkers van Vrakking. Tussen de taferelen door reorganiseerde de hoofdofficier zijn parket met vaardige hand.

'Een echte crimefighter', zo omschrijft oud-burgemeester van Amsterdam E. van Thijn zijn oude hoofdofficier, met wie hij nauw samenwerkte, 'en iemand met een goed gevoel voor bestuurlijke verhoudingen.'

De Wijkerslooth moet Vrakking ruim baan geven, meent Van Thijn. 'Hoofdofficieren moeten geen lakeiengedrag vertonen, maar een signaalfunctie vervullen. Die moeten hun ideeën naar buiten brengen.'

Parlementariër B. Dittrich (D66), maakte Vrakking nog mee als rechter. 'Zijn eerste zaak was mijn eerste zaak als advocaat, in 1980. Hij kan tegen een stootje en komt altijd voor zijn mening uit. Hij is wat minder diplomatiek en niet gevoelig voor enige autoriteit . hij is een zeer onafhankelijk persoon, rechters hebben dat sterk. Nu zit hij in een hiërarchie en daar heeft hij moeite mee.'

Als de 'vos'-beeldspraak van De Wijkerslooth klopt, dan laat Vrakking zich niet tot de orde roepen. Oud-jachtopzichter J. Doornbos, een kenner van de vossensoort: 'Jonge vossen wel, maar oude vossen laten zich niet temmen. Al doen ze wel eens alsof. Dan denk je, die is tam en je doet hem zijn halsband af. Maar dan is die vos meteen weer weg.'

Met de notie over privatisering van een deel van het OM sloot Vrakking zich aan bij een pleidooi van oud-topambtenaar S. van Wijnbergen. Deze vertrok eerder dit jaar als secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken wegens openbare eigenzinnigheid.

Van Wijnbergen: 'In Nederland doet men ten onrechte heel zenuwachtig over medewerkers die er een afwijkende mening op na houden. En De Wijkerslooth is een vrij rustige man. Ik kan mij dus voorstellen dat er méér meespeelt.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden