vraaggesprek

Leuk is de autobiografische film Almost Fa mous van regisseur Cameron Crowe over de totstandkoming van zijn eerste artikel voor Rolling Stone....

Maar met een paar rake complimenten wint het verslaggevertje de sympathie van de rockers en hij mag mee op tournee. Machts strijd, meiden en lsd vatten de reis samen. Bijna verliefd op de egoïstische, maar coole sterren staat hij uiteindelijk voor een dilemma. Moet hij de muzikanten te vriend houden door een lovend stuk te schrijven, of de Rolling Stone het meer realistische verhaal sturen van de 'wrede worsteling van een middelmatige groep op weg naar roem'?

Sinds het eerste interview bijna 150 jaar geleden werd gepubliceerd is het probleem van de waarachtigheid vaak aan de orde gesteld. Le Figaro schreef in 1886 dat het interview de afschuwelijkste exponent was van de nieuwe journalistiek, onterend voor de interviewer, weerzinwekkend voor de geïnterviewde en doodsaai voor het publiek. Lewis Carol weigerde zich 'te laten verafgoden door mensen die zich voordoen als goede kennissen' en Rudyard Kipling beschouwde het interview als een misdaad.

Om daaraan te ontkomen ondervroeg Oscar Wilde zichzelf voor de StJames Gazette. De Franse politieke leider generaal Boulanger vertelde in 1889 hoe hij een onbekende een interview weigerde. Desondanks stond het

de volgende ochtend over twee kolommen in de ochtendkrant afgedrukt. Koningin Beatrix was niet de eerste om te beweren dat de leugen de media regeert. De Britse journaliste Lynn Barber ziet het interview als een oprechte, maar cynische transactie. Beide partijen hopen er meer uit te slepen dan de ander, één van beiden raakt onherroepelijk teleurgesteld.

Mijn allereerste, nooit uitgezonden, televisie- interview was met Maarten van Traa. De strategie van mijn doorgewinterde eindredacteur was dat we het vragenlijstje, zoals gebruikelijk, tijdens het voorgesprek zouden doornemen. De laatste vraag kon een onthulling opleveren, dus die zou ik pas tijdens de opname voorleggen. Nerveus liet ik me eerst nog even bijpoederen. Van Traa griste mijn papier van de kaptafel en mompelde 'Aha, dus dat wil je ook nog weten.' Adieu verrassingsaanval.

Een paar jaar later probeerde ik Hugo Claus iets meer dan wat ironische oneliners te ontlokken. Toen dat mislukte, informeerde ik waarom er toch geen contact tussen ons ontstond. Claus verzuchtte dat hij een mannelijke journalist die ook wilde weten waarom hij maar niet tot hem doordrong ooit had verzocht dat gepenetreer ergens anders te doen. Die anekdote brak overigens het ijs.

Kortgeleden werd ik zelf ondervraagd door iemand die me confronteerde met uitspraken die anderen over mij hadden gedaan. Zelfs mijn beste vrienden hadden geen hoge pet van me op. Toen ik hen belde, bleek dat hun citaten waren verzonnen, verdraaid, of uit de context gehaald. Die ondervraagmethode had bijna een krater in mijn privé-leven geslagen. Mag een geïnterviewde zijn privacy beschermen en is in het interview alles geoorloofd om iemand gegevens te ontfutselen? Schildert een intelligent gesprek de ondervraagde per definitie negatief af? Het Pen guin Book of Interviews geeft de oplossing: no fixed rules. Waarmee het een spannende onderneming blijft.

Almost Famous heeft als thema dat een journalist altijd het ware, al is het het onvolmaakte, gezicht van de geïnterviewde moet tonen. Diep in hun hart vinden zelfs de meest ambitieuze rocksterren dat ook. Ondanks hun verlangen naar een heldenstatus.

Dat blijkt althans uit de laatste, enigszins tranentrekkende, minuten van de film. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat ook die waar gebeurd zijn, maar, zoals de Italianen zeggen: si non e vero, e ben trovato. Want zelfs van autobiografische films weten we in elk geval zeker dat het om fictie gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden