Vraag naar hulp voor stervenden groeit onstuimig

De vraag naar stervensbegeleiding groeit onstuimig. Mensen willen vaker thuis sterven, maar het zorgen voor terminaal zieke patiënten is voor de familie of partner alleen vaak te zwaar....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

'We krijgen steeds meer verzoeken binnen voor hulp bij stervensbegeleiding', zegt R. voor de Poort, directeur van de Vrijwilligers Terminale Zorg (VTZ). 'De tijd is voorbij dat mensen eenzaam sterven in het bejaardentehuis of het ziekenhuis.' Sinds de VTZ in 1991 een landelijk steunpunt oprichtte, is het aantal stichtingen dat zich heeft aangemeld alleen maar toegenomen. Inmiddels zijn meer dan honderdvijftig stichtingen aangesloten bij de VTZ.

'Vroeger werd niet gepraat over de dood, maar dat taboe is verdwenen. De discussie rond euthanasie heeft ertoe bijgedragen dat mensen bewuster omgaan met de dood en het stervensproces', aldus Voor de Poort.

Maar de zorg voor een doodzieke kan voor de partner of familie alleen te zwaar zijn. Marcel de Groot kreeg tien jaar geleden te horen dat zijn vrouw nog drie weken te leven had. Hij besloot haar thuis te verzorgen. 'Ik heb nooit getwijfeld of ik haar wel of niet mee naar huis zou nemen. Thuis sterven is toch veel vertrouwder en warmer.' De Groot kreeg 's ochtends en 's nachts hulp van de wijkverpleging. Zijn schoonzus deed het huishouden.

De NTV heeft door het hele land een netwerk van vrijwilligers die stervensbegeleiding geven. 'Ze helpen bij de verzorging van de patiënt maar doen geen verpleegkundige taken', benadrukt Voor de Poort. 'Dus geen pillen laten slikken, maar wel het glaasje water aangeven.'

Alleen in het uiterste noorden van Nederland werken geen NTV-vrijwilligers. Niet alleen is de bevolkingsdichtheid in die regio kleiner, de noordelijke gemeenschap is ook vaak hechter. Stervenden worden nog verzorgd door buren of familie.

Ook verpleegtehuizen hebben te maken met een groeiende vraag naar stervensbegeleiding. Onlangs hebben twintig verpleegtehuizen het Platform Palliatieve Terminale Zorg Verpleeghuizen opgericht. Ze maken zich sterk voor meer mogelijkheden om terminaal zieke patiënten voor korte of langere tijd op te nemen. Ook willen de deelnemende verpleeghuizen in 1999 palliatieve units hebben gevormd die patiënten thuis kunnen begeleiden.

Het Rotterdamse verpleeghuis Antonius IJsselmonde is een van de zes tehuizen die al beschikt over een aparte vleugel met acht bedden voor terminaal zieken. Gemiddeld worden hier honderd mensen per jaar opgenomen, waarvan de helft binnen tien dagen sterft.

'Als we een wachtlijst hebben, is die door het grote verloop meestal van korte duur', zegt stafverpleegkundige A. van de Weerd. 'Maar soms hebben we patiënten die een jaar of langer blijven.' Volgens haar zijn vrijwilligers net zo belangrijk als verpleegkundigen. 'De pijnbestrijding kan natuurlijk alleen door artsen worden gedaan. Maar het gezelschap houden en troosten van stervenden, dat kan in principe iedereen.'

De Meppelse uitvaartverzorger NUVA wil vanaf het jaar 2000 stervensbegeleiding aanbieden. 'We kregen regelmatig verzoeken binnen van onze klanten of we ook stervensbegeleiding regelden', verklaart projectleider J. van Doorn. 'Daarom zijn we nu bezig met de ontwikkeling van het project NUVA 2000, waarbij we ons ook op de voor en nazorg van stervenden willen richten.'

Volgens de voorzitter van de Vereniging Ondernemingen in de Uitvaartverzorging (VOU) is het project van de NUVA uniek. 'De NUVA is wel lid van de VOU, maar ik weet niets van hun plannen', verklaart voorzitter I. Filius. Volgens hem is het wel een tendens dat uitvaartverzorgers de rouwverwerking verzorgen, maar is de stervensbegeleiding meestal de taak van de verpleging of de vrijwilliger. 'Ik denk dat de mensen in het algemeen huiverig zijn om stervensbegeleiding door een uitvaartonderneming te laten doen. Een onderneming is toch een commerciële instelling.'

Maar volgens Van Doorn is juist de NUVA het aangewezen bedrijf om stervensbegeleiding te geven. 'Het is voor de familie prettig om alles bij een contactpersoon te kunnen regelen. Bovendien zijn we een bedrijf zonder winstbejag.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden