VR-films op het IDFA voeren je mee naar oude kloostergrotten en krimpende ijsbergen

Mediteren in een 2000 jaar oude kloostergrot of gluren onder een ijsberg. Op het Idfa wordt druk geëxperimenteerd met vr-film.

The Cave op IDFA

Ideetje van scheidend interim-Idfa-directeur Barbara Visser: waarom halen we dat woordje 'film' niet uit International Documentary Filmfestival Amsterdam? Dan heten we voortaan 'documentairefestival'. Want de vorm - film - is slechts vorm. Vonden ze bij Idfa niet zo'n leuk idee, zei Visser deze week in Vrij Nederland, in het interview over haar stroeve omgang met de Idfa-medewerkers in het jaar na het vertrek van oprichter Ally Derks.

Dat Idfa méér is dan film alleen is geen nieuws. Het vaste festivalonderdeel Doclab morrelt al tijden aan de documentaire-vertelvorm, pionierend met nieuwe media en virtual-reality-installaties. Dat Doclab, in het theater De Brakke Grond, tijdens de 30ste festivaleditie nu eens het werk van de hoofdgast mag herbergen, is wél nieuw. De Amerikaanse internetkunstenaar (in ruste) Jonathan Harris (37) is, anders dan veel grote namen uit de documentairewereld die deze week Amsterdam aandoen, géén klassiek documentaire-filmer. Zo kan de bezoeker in het Harris-retrospectief liggend op kussensdoor zijn oeuvre klikken, naar bijvoorbeeld We Feel Fine (2006), Harris' bekendste werk, dat bijhoudt in welke bewoordingen mensen in blogs over hun gevoelens spreken. Soms gaat 'sad' aan kop in de database, soms ligt 'happy' voor, of iets anders. Op de binnenplaats liet Harris een houten offline-kerkje bouwen, waar men een boek kan lezen, gewoon in een stoel. Telefoons en laptops zijn er verboden, want zo leeft Harris nu ook, op het land.

Het is stil in zijn kerk, vrijdagmiddag. Terwijl Idfa-bezoekers in het vertrek ernaast dringen voor de virtual-reality-ervaringen. Met vr-bril en koptelefoon op onder het wateroppervlak van een krimpende ijsberg gluren, in de activistische Nasa-film GreenlandMelting, is een sensatie.

Ook de vr-film The Cave voert naar een onbereikbare plek: de beschilderde nissen van een tweeduizend jaar oude, zelden toegankelijke, boeddhistische kloostergrot in Noord-China. Met laserscan vastgelegd door Qi Zhao, als producent betrokken bij het meesterlijke vlieg-op-de-muurdocumentaire-portret The Chinese Mayor (Idfa 2015), over de overwerkte burgemeester van een grote Chinese stad. In The Cave kan de eenzame virtuele toerist in de grot bladeren door een boek vol verbluffend fraai geïllustreerde boeddhistische vertellingen. Daarna is er tijd voor meditatie in een krappe nis en, eenmaal verlicht, een wandeling om een doorschijnende boom. Allemaal binnen een kwartier, want dan staat de volgende deelnemer klaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden