Vos bewaakte kippenhok bij vastgoedtak van SNS

De ervaren bankier Buck G. werd ingehuurd om puin te ruimen bij SNS Property Finance, maar bleek vooral zijn eigen zakken te vullen. Een verhaal over fraude, vriendjespolitiek en een klokkenluidster die ook niet brandschoon lijkt te zijn.

De fraudezaak bij SNS Property Finance krijgt steeds meer trekken van een soapopera. De nieuwste verhaallijn is dat de bank een klokkenluidster heeft proberen af te kopen. Diezelfde klokkenluidster is volgens anderen een wraakzuchtige minnares met een dubieus verleden. De hoofdrol is weggelegd voor oud-bankier Buck G. Hij werd door SNS Reaal binnengehaald als 'schoonschipmaker' bij de vastgoedtak, maar ontpopte zich al snel als fraudeur. Zijn van SNS geroofde geld bracht hij onder in een bv die 'spaarvarken' heet.


Maandag trad een voormalige medewerkster van SNS Reaal naar buiten met de beschuldiging dat de bank-verzekeraar haar vorig jaar ruim drie ton zwijggeld heeft geboden. Als tegenprestatie moest zij haar vermoedens over fraude bij het vastgoedonderdeel Property Finance onder de pet houden. Hetty van de Laar, die tussen 2009 en 2011 hand- en spandiensten voor Property Finance verrichtte, onthulde dit in een interview met het Financieele Dagblad. Van de Laar heeft het geld naar eigen zeggen niet aangepakt en in plaats daarvan aangifte gedaan bij de FIOD. Het FD heeft e-mailcorrespondentie tussen Van de Laar en SNS Reaal ingezien. Die zou haar bewering staven.


SNS Reaal wil niet ingaan op Van de Laars bewering dat het concern haar zwijggeld heeft aangeboden, maar de bank-verzekeraar ontkent dat hij Van de Laars fraudevermoedens heeft genegeerd. Volgens de woordvoerder begon de bank een intern fraudeonderzoek naar aanleiding van de informatie die zij verstrekte. Dat onderzoek leverde destijds onvoldoende bewijs op om actie te ondernemen. Van de Laar was niet bereikbaar voor commentaar. Bij haar Antwerpse bedrijf Effix wordt de telefoon niet opgenomen.


Van de Laars fraudebeschuldigingen gaan voornamelijk over Buck G., de voormalige directeur herstructurering van Property Finance. Saillant is dat G. door SNS Reaal was aangesteld om orde op zaken te stellen bij Property Finance. Het bedrijfsonderdeel dat vastgoedprojecten in binnen- en buitenland financierde, kampte met zulke hoge verliezen dat het voortbestaan van SNS Reaal erdoor werd bedreigd. De problemen bij Property Finance leidden indirect tot de nationalisatie van SNS Reaal op 1 februari dit jaar.


Een deel van de verliezen is mogelijk terug te voeren op fraude. Onder meer bij een bouwproject in Luxemburg, Belval genaamd, zou geld van SNS in een bodemloze put zijn verdwenen. SNS Property Finance heeft 88 miljoen euro in dat project gestoken. Het geld was op voordat de appartementen waren afgebouwd. De projectontwikkelaar kon van vele miljoenen niet verantwoorden waaraan hij ze had uitgegeven. SNS vermoedde dat hij het voor andere doeleinden had gebruikt en deed aangifte van fraude. Het was de taak van G. om dit soort problemen te ontrafelen en op te lossen.


Ervaren bankier

SNS Reaal haalde Buck G., een nu 53-jarige Rotterdammer die eigenlijk Brucht G. heet, vier jaar geleden binnen als interim-directeur om de vastgoedportefeuille van Property Finance te saneren en af te bouwen. G. leek ideaal voor de klus, omdat hij een ervaren bankier is die onder meer bij ING, ABN en Crédit Lyonnais heeft gewerkt. Bij ING was hij directeur vastgoedfinancieringen, dus hij beschikte over veel kennis van de vastgoedmarkt. In 2009, toen SNS hem inhuurde, was hij actief als zelfstandig adviseur en interim-manager. Buck G. rapporteert bij SNS Property Finance aan algemeen directeur Jaap van Dijk, een voormalig financieel directeur van DSB Bank.


Met de kennis van nu heeft het er alle schijn van dat SNS een vos benoemde tot bewaker van het kippenhok. Van de Laar verklaart in het FD dat G. na zijn aanstelling kritische medewerkers de deur uitwerkte en zich omringde met 'vriendjes' uit zijn eigen netwerk die hij persoonlijk namens Property Finance inhuurde. Hij zou hun goedbetaalde klussen hebben toegespeeld in ruil voor smeergeld. Ook zou hij valse declaraties via hen hebben witgewassen.


Van de Laar claimt dat G. haar meermaals verzocht enkele van zijn privé-uitgaven te verrekenen in haar declaraties aan Property Finance. G. sprak zelf van 'verschmerzen' en 'bruteren' als hij het over het verdoezelen van zijn onterechte declaraties had. Als directeur van Property Finance kon hij erop toezien dat die neprekeningen werden uitbetaald. Bij Van de Laar ging het om bedragen van 5.000 tot 12.000 euro.


Bv's op Antillen

Het geld dat G. bij Property Finance achteroverdrukte, zou hij hebben weggesluisd naar zijn bv's op de Antillen. De namen van die bv's, Salvadanaio, Consus en Corylus, zijn in het licht van de fraudeverdenkingen veelzeggend. Salvadanaio is het Italiaanse woord voor spaarvarken. Consus betekent 'binnengehaalde oogst' in het Latijn. Corylus is de geslachtsnaam van de hazelaar. De naam zou daarom een verwijzing kunnen zijn naar de wintervoorraad die eekhoorns aanleggen voor barre tijden. Hazelnoten zijn het favoriete voedsel van de eekhoorn.


Buck G.'s belangrijkste opdracht bij SNS was het zo snel mogelijk afbouwen van de portefeuille van Property Finance. Hij moest met andere woorden zo veel mogelijk vastgoed proberen te verkopen. Volgens Van de Laar deed G. het tegenovergestelde. Hij zou, zo heeft zij tegenover de FIOD verklaard, de verkoop van diverse projecten bewust hebben getraineerd omdat hij en zijn entourage dan langer op deze projecten konden declareren.


G. heeft in elk geval de schijn van belangenverstrengeling op zich geladen. Twee van de problematische vastgoedprojecten waar hij moest puinruimen, betroffen vakantiechalets in de Franse ski-oorden Flaine en Vallorcine. De partner en mede-investeerder van SNS Property Finance bij die projecten was Westplan, een beheerder en ontwikkelaar van vastgoedbeleggingsfondsen. Westplan raakte kort na de oplevering van de chalets in 2007 in conflict met SNS Property Finance, blijkt uit een schriftelijke verklaring van Westplan op internet. SNS verkreeg in 2009 na een juridische procedure het eigendom van de chalets. Buck G. werd in 2010 commissaris bij Westplan en bleef dat tot november 2012, toen het FD hem voor het eerst in verband bracht met fraude. Van de Laar stelt in haar aangifte dat Westplan de chalets met hulp van G. voor een lage prijs hoopte terug te kopen van SNS.


Bij een ander SNS-probleemproject, een winkelcentrum in de Spaanse stad Zaragoza, zou G. Antilliaanse kennissen hebben willen bevoordelen. Het zou gaan om de familie Guis, grootaandeelhouders van de Antilliaanse Orco Bank. G. was adviseur bij Orco Bank. In 2010 'parkeerde' G. een belang van 48 procent in het winkelcentrum Plaza Imperial bij de gebroeders Guis. G. deed dat naar eigen zeggen om het project deels van de balans van Property Finance te lichten, dus om de bedrijfscijfers op te poetsen. De Guisen betaalden 1 euro voor het belang en kregen van SNS 'parkeergeld' zolang zij het belang aanhielden. Vlak daarvoor had G. nog een bod van 230 miljoen op Plaza Imperial afgewezen.


Belangenverstrengeling

De adviseursfunctie bij Orco Bank is een duidelijke casus van belangenverstrengeling, want de familie Guis heeft meerdere grote leningen bij SNS Property Finance lopen. G. heeft de belangenverstrengeling overigens wel bij SNS gemeld. Het is niet duidelijk wat de bedrijfsleiding ervan vond.


De aangifte van Van de Laar was voor de FIOD het startsein voor een onderzoek naar malversaties bij de vastgoedtak van SNS Reaal. Dat onderzoek leidde twee weken geleden tot de arrestatie van Buck G. en van zijn persoonlijk assistente Angelique S. De aanklacht luidt: omkoping in georganiseerd verband, oplichting en witwassen. Angelique S. deed de financi-ele administratie voor Buck G. Zij werkte al voor hem voordat hij naar SNS Property Finance ging. De assistente werd na drie dagen verhoor vrijgelaten, maar is nog wel verdachte, meldt het Openbaar Ministerie. Buck G. zit nog in voorarrest. Zijn hechtenis werd vrijdag met dertig dagen verlengd.


SNS Reaal heeft twee weken geleden alsnog aangifte gedaan tegen G. Het interne onderzoek van de bank naar fraude bij Property Finance loopt nog steeds, zegt een woordvoerder. Tijdens dat onderzoek en naar aanleiding van de krantenberichten over de fraudeverdenkingen jegens Buck G. hebben zich meer SNS-medewerkers bij de bedrijfsleiding gemeld met klachten over hem, aldus de woordvoerder.


Naast Angelique S. en Buck G. heeft de FIOD nog drie externe medewerkers van het vastgoedonderdeel als verdachten aangemerkt. SNS heeft hen alle drie op non-actief gesteld, maar zij zijn niet gearresteerd.


Deze drie (Hans A., Leo S. en Pieter G.) zijn volgens Van de Laar goede bekenden van Buck G. Dat zou onder meer blijken uit het feit dat zij allen te gast waren op zijn 50ste verjaarsdagsfeest, dat G. in intieme kring vierde. G. zou hen kennen van de Stichting Herstructureringsgroep Nederland, een club van zelfstandig adviseurs, managers en advocaten die gespecialiseerd zijn in het reorganiseren van bedrijven die in de problemen zitten. Buck G. is een van de oprichters van de groep. Advocaat Leo Spigt van het bekende advocatenkantoor Spigthoff is voorzitter van de stichting. Zijn voormalige medefirmant Jerry Hoff is Buck G.'s advocaat in de SNS-fraudezaak.


De motieven van klokkenluidster Van de Laar zijn ondertussen onderwerp van speculatie. Zij is geen onbeschreven blad. Voordat zij over G. aan de bel trok bij SNS en de FIOD, was zij zelf een goede kennis van de fraudeverdachte. Buck G. haalde immers ook haar binnen bij SNS Property Finance en ook zij was een van de weinige genodigden op zijn 50ste verjaardag, vertelt zij in het FD-interview. Van de Laar werkte eerst als 'personal shopper' voor G., maar hij stuurde haar later ook op pad om vastgoedprojecten van Property Finance in het buitenland te inspecteren. Naar eigen zeggen heeft zij onder andere een problematisch bouwproject in het Franse ski-oord Flaine bezocht. Zij moest adviezen geven om het vastgoed beter verkoopbaar te maken. Hoewel zij geen aantoonbare ervaring had in de vastgoedwereld, werd zij erg goed betaald voor haar diensten.


Chique feesten

Quote schreef eind vorig jaar dat Buck G. en Van de Laar elkaar kennen uit G.'s ING-tijd. Zij zou daar in opdracht van G. chique feesten en uitstapjes voor G.'s vastgoedcliënten hebben georganiseerd. G. zou zelfs enige tijd haar minnaar zijn geweest. Van de Laar spreekt dat tegen. Zij vertelt in het FD dat G. wel avances heeft gemaakt, maar dat zij daar nooit op is ingegaan.


Van de Laar heeft bij de FIOD en bij SNS een aanklacht tegen G. ingediend wegens seksuele intimidatie. Tijdens een lunch in Hotel des Indes op 30 augustus 2010 zou hij haar hebben 'verrast' met de mededeling dat hij een suite voor hen beiden had gereserveerd. Toen Van de Laar aangaf geen trek te hebben in een rendez-vous, probeerde G. haar te verleiden met een cadeau: een setje pikante lingerie.


G.'s verdedigers suggereren dat Van de Laar uit wraak naar de FIOD is gestapt. Zij zou boos zijn omdat G. haar niet meer wilde inhuren en zij haar goedbetaalde baantje bij SNS was kwijtgeraakt. Van de Laar vertelde het FD dat zij van Property Finance nog ruim anderhalve ton tegoed heeft als betaling voor verleende diensten.


In 2006 deed Van de Laar aangifte wegens corruptie tegen haar ex-echtgenoot, de keukenhandelaar Arnoud van Amerongen. Zij beweerde toen dat Van Amerongen de politie in Arnhem smeergeld zou hebben betaald. Waarvoor werd nooit duidelijk. De aanklacht leidde niet tot vervolging.


DIJSSELBLOEM SLUIT NOG MEER FRAUDE NIET UIT


Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem sluit niet uit dat de FIOD nog meer fraude aan het licht brengt bij SNS Property Finance. Dijsselbloem zei in een interview op RTL Z: 'Op het moment dat alle tegels worden gelicht, zeker in de vastgoedpoot, dan sluit ik niet uit dat we nog meer tegenkomen.' Hij reageerde ook op de beschuldiging van Hetty van de Laar dat SNS Reaal haar zwijggeld heeft aangeboden. 'Mogelijk komt er nog meer naar buiten. Voor mij is dat een teken dat er echt schoon schip wordt gemaakt bij SNS en dat is precies wat ik wil.'


De minister kondigde dinsdag aan dat hij een evaluatiecommissie instelt die moet gaan onderzoeken of De Nederlandsche Bank en het ministerie van Financiën 'tijdig en toereikend' hebben gereageerd op de ontwikkelingen bij SNS Reaal in de afgelopen jaren. De evaluatiecommissie wordt geleid door oud-staatsraad en oud-informateur Rein Jan Hoekstra en door hoogleraar Jean Frijns. Frijns leidde eerder de commissie die het beloningsbeleid van grote bedrijven onderzocht. De evaluatiecommissie wil dit najaar rapporteren.


DE BEERPUT VAN SNS


De investeringslijst van SNS Property Finance staat bol van de rammelende projecten. De vastgoedtak van SNS verleende tot enkele jaren terug zeer ruimhartig krediet aan projectontwikkelaars met grootse plannen.


The Wall

SNS leende projectontwikkelaar Roger Lips 145 miljoen euro om het beeldbepalende winkelcentrum in de glazen geluidsmuur naast de A2 bij Utrecht neer te zetten. Het centrum, dat in 2010 werd opgeleverd, staat half leeg.


La Ciguëna

SNS investeerde 85 miljoen euro in de bouw van dit seniorencomplex aan de Spaanse Costa. Projectontwikkelaar Cees Priem klopte in 2004 bij SNS aan voor financiering. Eind 2007 ging Priem failliet en werd SNS eigenaar van ouderenresort 'de Ooievaar'.


Homburg Invest

SNS Reaal heeft nog zeker 46 miljoen euro te goed van de voormalige vastgoedbaron Richard Homburg. Diens vastgoedfonds Homburg Invest was de partner van SNS bij drie bouwprojecten in Canada. Het fonds verkeert al anderhalf jaar in surseance.


Ronald Ras

SNS heeft een schadeclaim van 130 miljoen euro ingediend bij projectontwikkelaar Ronald Ras, die een golfresort in Spanje zou bouwen, maar geen rente betaalt.


Excuses


Dinsdagavond om 23.00 uur, op het moment dat de krant naar de drukkerij moest worden gestuurd, werd bekend dat Hugo Chávez was overleden. De krant werd snel omgebouwd. Het postuum van Chávez werd op pagina 8 en 9 gelegd, waar het verhaal over SNS Property Finance stond. Het was helaas niet mogelijk om dit in alle kranten mee te nemen, zodat een klein deel van de oplage het verhaal over SNS bevatte en het merendeel het Chávez-verhaal. Omdat het niet mogelijk is de oplage precies zo te splitsen als eerder gebeurde, publiceren wij vandaag opnieuw het verhaal over SNS Property Finance. Sommige lezers zullen dit voor de tweede keer aantreffen. Wij bieden u daarvoor onze excuses aan. Het postuum van Chávez is integraal te lezen op www.volkskrant.nl/chavez


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.