NIEUWSHAMSTEREN

‘Vorkheftruckvideo’ steekt de draak met zinloos hamsteren van toiletpapier

Naar wie luisteren Nederlanders in tijden van crisis? Naar hun minister-president die oproept géén toiletpapier te hamsteren? Of naar een medewerker van een distributiecentrum in Tilburg, die laat zien dat er nog een enorme voorraad is?

De ‘vorkheftruckvideo’ werd dit weekeinde massaal gedeeld op sociale media en was op een Twitteraccount zondagmiddag al zo’n 600 duizend keer bekeken. Het filmpje toont een medewerker van het Tilburgse vervoers- en opslagbedrijf Huijbtrex, die zich richt tot de mensen die toiletpapier hamsteren, waardoor vrijdag late shoppers lege schappen aantroffen.

‘Dit is voor al die hamsteraars die bang zijn dat ze hun kont niet meer af kunnen vegen dit weekend vanwege het coronavirus’, zegt de man, terwijl hij lachend met zijn vorkheftruck een rondje draait in een pakhuis waar de pakken wc-papier tot het dak liggen opgestapeld, in een eindeloze rij van stellingen. ‘Ik denk dat we genoeg hebben’, vervolgt hij.

De run op toiletpapier, die vorige week al begon, heeft alom verbazing gewekt. In de bestrijding van het coronavirus speelt het product geen enkele rol, in tegenstelling tot de desinfecterende gel die ook uitverkocht raakte. Er is ook geen schaarste aan wc-rollen in Nederland, verzekeren winkeliers en directeur Marc Jansen van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de brancheorganisatie van de supermarkten.

Volgens Jansen is bij sommige consumenten een andere indruk ontstaan nadat vorige week op sociale media berichten verschenen uit Australië over tekorten, onder meer in een video waarop is te zien hoe drie vrouwen in een supermarkt slaags raken omdat een moeder en dochter hun winkelwagen hebben volgestouwd met het laatste wc-papier. In een ander incident in Sidney werd in een ‘rollenruzie’ een mes getrokken.

Bij de basismarkt op de Groene Hilledijk in Rotterdam kunnen ze de drukte niet meer aan.Beeld Arie Kievit

Massahysterie

Gedragseconomen schrijven de hamsterwoede toen aan massahysterie. Als consumenten anderen op grote schaal een product zien inslaan, zijn ze geneigd dat voorzichtigheidshalve ook te doen, om te voorkomen dat ze zonder komen te zitten – ook al verzekeren experts dat er geen schaarste dreigt.

Na de aardbeving en de daaropvolgende tsunami van 2011, die grote verwoestingen aanrichtten in Japan, onderzochten wetenschappers het koopgedrag van consumenten. Sloegen ze artikelen in om aan de eerste levensbehoeften te voldoen? Nee, niet alleen rijst en brood, constateerden geleerden van de Hitotsubashi University. ‘Huishoudens die in paniek aan het kopen sloegen, hamsterden alles waar ze maar de hand op konden leggen.’

Geruststellende woorden van de premier wegen kennelijk ook niet op tegen beelden van lege stellingen in supermarkten, aldus hoogleraar Debra Grace van de Griffith University tegenover de BBC. ‘Wat je moet bedenken, is dat het nogal opvalt als vijftig pakken toiletpapier van het schap verdwijnen omdat ze veel plek innemen. Ze springen meer in het oog dan bijvoorbeeld vijftig blikken met bonen.’

Een Australische expert in consumentengedrag, Roham Miller van de University of Sidney, ziet in de hamsterwoede een afspiegeling van het stadse leven dat helemaal draait om gemak. ‘We zijn niet gewend aan tekorten en schaarste. We zijn gewend om te kopen wat we willen en wanneer we dat willen. De run op toiletpapier is een voorbeeld van kuddegedrag om die luxe te behouden.’ Daarbij speelt mee dat wc-papier heel lang goed blijft, in tegenstelling tot verse groente en fruit die vrijdag ook de winkels uitvlogen.

In veel supermarkten waren de schappen met toiletpapier zaterdag en zondag alweer aardig aangevuld. ‘Wie 144 rollen wc-papier denkt nodig te hebben om 14 dagen quarantaine uit te zitten’, constateerde een twitteraar, ‘had al naar een dokter gemoeten voor het coronavirus toesloeg.’ 

HET LAATSTE NIEUWS IN HET LIVEBLOG
Bij ruim duizend Nederlanders is het coronavirus vastgesteld. Twintig mensen in ons land zijn overleden aan de gevolgen van besmetting met het virus. Wereldwijd stijgt het dodental richting de zesduizend. De redactie houdt u op de hoogte van alle actuele ontwikkelingen in een liveblog.

‘Hamsteraars, straks, wanneer het leven zijn normale loop heeft hervat, breng die pakken gedroogde bonen en die weeshuisvoorraad pastasaus alsjeblieft ruim voor de vervaldatum naar de voedselbank. En schaam je, in al je vezels.’ Columnist Sheila Sitaling over het ‘nuchtere volkje’ en de run op wc-papier, ingeblikt voedsel en pasta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden