Voorzitter partij Hadep doet kritiek parlement en regering af als 'pure propaganda' 'Velen in Turkije respecteren Nederland wel'

Wie in Ankara op zoek gaat naar sympathie voor de lankmoedigheid waarmee Nederland het Koerdisch parlement in ballingschap tegemoet trad, belandt in een rommelige buitenwijk van de stad....

ROB GOLLIN

Van onze verslaggever

Rob Gollin

ANKARA

Voorzitter Murat Bozlak ontvangt het bezoek in een klein bureau. In zijn grotere werkkamer zijn nog bouwvakkers bezig. De Hadep zit pas drie weken in het pand. Een van de leden heeft het maar gekocht. Pogingen om elders kantoren te huren mislukten. Maanden achtereen. 'Potentiële verhuurders werden keer op keer bedreigd door de politie.'

De sterk links georiënteerde Hadep is halverwege vorig jaar met haar activiteiten begonnen op de brokstukken van de verboden pro-Koerdische Democratische Partij (DEP). Tientallen leden, onder wie ook Bozlak, stapten over. De debutant op het politieke toneel hoopt bij de eerstkomende verkiezingen op 'zeker zestig van de 450 zetels'.

Bij het huidige Turkse parlement heerst onbegrip over de Nederlandse opstelling. Regering èn oppositie veroordelen het gedogen van de oprichting van het Koerdische platform. Hoe kon Nederland in vredesnaam terroristen de gelegenheid bieden hun activiteiten te maskeren met zo'n instituut?

Buiten-parlementair is ook een ander geluid te horen. Bozlak haalt zijn schouders op over de gespierde taal van de gevestigde volksvertegenwoordigers. 'De andere partijen werken gewoon samen met de regering. Turkije wil dat andere landen de anti-democratische ideologie overnemen. Verbieden, verbieden. Die mentaliteit. Maar zo werkt dat niet overal, natuurlijk.

'Ik ben ervan overtuigd dat grote groepen, Koerden èn Turken, veel respect hebben voor de democratische structuur van Nederland. De Hollanders hebben het parlement niet opgericht, ze hebben alleen hun eigen wetten toegepast.

'Dit parlement is het resultaat van zeventig jaar ontkenning van de Koerden. Ze kunnen zich hier niet uiten, ze worden onderdrukt. De regering zelf veroorzaakt deze situatie.'

Bozlak is Koerdisch advocaat. Niet zo verbazingwekkend dat hij het parlement in ballingschap toejuicht. Hij beklemtoont echter dat zijn partij ook ruimte geeft aan andere groeperingen. Tijdens de lunch op de bovenste verdieping van het kantoor wijst hij met zijn vork naar aanschuivende partijgenoten. 'Hij: een Turk. Plaatsvervangend partijleider. Hij is ook een Turk. Hij: een Arabier.'

Dat in het Koerdische parlement internationaal gezochte terroristen vooraanstaande posities bekleden, zoals Turkije beweert, doet Bozlak af als 'pure propaganda'. Voormalige DEP-parlementariërs die na het verbieden van hun partij de wijk namen naar het buitenland, hebben er een podium gevonden; de ERNK, de politieke tak van de Koerdische Arbeiderspartij PKK; religieuze groeperingen; de vrouwenbeweging. 'Slechts afgevaardigden die politieke oplossingen nastreven.'

Turkije was vooral verbaasd over de aanwezigheid in Den Haag van de Koerd Ali Sapan, die voorkomt op de lijst van Interpol omdat hij verantwoordelijk wordt gehouden voor een reeks van aanslagen. Nederland pakte Sapan vorig jaar op, maar hij kwam snel weer vrij. Turkije zou over onvoldoende belastend materiaal beschikken. Bozlak kent Sapan. Hij beschouwt hem niet als terrorist. 'In zuidoost-Anatolië woedt een óórlog.'

Er komt geen antwoord op de vraag of de Hadep een aparte Koerdische staat nastreeft. Bevestiging zou onmiddellijke detentie betekenen, verklaart de voorzitter. Maar zonder oplossing van de kwestie, wordt het nooit wat met Turkije; dat durft hij wel kwijt. Dan zal er nooit een einde komen aan de schending van de mensenrechten, dan zal de economie nimmer opveren. De oorlog slokt immers alle budgetten op.

Bozlak vreest niet dat ook zijn partij, net als de DEP, uiteindelijk zal worden getroffen door een verbod.

Wel hebben Hadep-leden inmiddels ondervonden dat de regering niet gelukkig is met hun activiteiten, vertelt de advocaat. Bij aanslagen in Urfa, Adana en Batman zijn dertien aanhangers van de partij omgekomen. Eén van hen leefde nog net lang genoeg om zijn vrienden te vertellen dat de politie hem had neergeschoten.

Bozlak heeft voorzorgsmaatregelen getroffen. Hij graait onder zijn colbertje en toont een revolver. Hij onthult meer. Het overhemd wordt opengeknoopt om littekens van kogelwonden te tonen.

Februari 1994 - hij was toen nog DEP-politicus - ging bij hem thuis rond middernacht de telefoon. Toen hij opnam, kreeg hij geen antwoord. Tien minuten later stonden twee mannen in burger bij hem voor de deur. Eén van hen vuurde negen kogels af. Vijf troffen doel. Bozlak overleefde de aanslag. De politie was verantwoordelijk, vermoedt hij.

Buiten het kantoor staat een hokje. Binnenkort komt daar een politiefunctionaris te zitten, belast met de bewaking van het pand. Bozlak grijnst. 'Misschien is het gevaarlijker als er niemand zit. Toen de kantoren van de DEP door politie en leger werden aangevallen, waren die hokjes ook leeg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden