Voorzitter Bakker verdraait de feiten en dat is onnodig

Na voortreffelijk werk als voorzitter beweert Bert Bakker dat de regering de aanbevelingen van zijn onderzoekscommissie heeft overgenomen. Volgens Geert Wilders is dat geenszins het geval op het onderdeel van informatievoorziening over deelname aan vredesmissies....

VANDAAG wordt in de Tweede Kamer gestemd over de aanbevelingen van de commissie-Bakker. Deze commissie heeft de Nederlandse besluitvorming rond vredesoperaties van de afgelopen tien jaar onderzocht. De kracht van het rapport zit in het feit dat het niet zozeer over personen gaat, maar over de inhoud.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld het rapport van de enquêtecommissie Bijlmerramp was de vraag niet welke minister wel of niet moet aftreden, maar welke lessen uit het verleden getrokken kunnen worden.

Een van de belangrijkste thema's van het twee weken durende Kamerdebat was wanneer de Tweede Kamer door de regering moet worden geïnformeerd over de uitzending van Nederlandse militairen. Volgens het nieuwe artikel 100 van de Grondwet moet het kabinet de Kamer informeren nádat zij heeft besloten Nederlandse militairen in te zetten en ter beschikking te stellen voor vredesoperaties. Eerdere uitgebreide informatievoorziening is onwenselijk.

De reden hiervoor is gelegen in het feit dat indien de Kamer vóór het finale kabinetsbesluit uitvoerig wordt geïnformeerd, zij zich met de besluitvorming gaat bemoeien en zo op de stoel van de regering gaat zitten. Dat zou in strijd zijn met ons staatsrechtbeginsel dat de regering regeert en de Kamer controleert. Maar de Kamer zou zo ook in een fuik zwemmen doordat zij zich te vroeg aan een voornemen van het kabinet om aan een vredesmissie deel te nemen zou committeren waardoor zij uiteindelijk geen 'nee' meer kan zeggen.

De Kamer dient dan ook om staatsrechtelijke én politieke reden geen medeverantwoordelijkheid te dragen voorafgaand aan een kabinetsbesluit om aan een vredesoperatie deel te nemen, maar zij dient een besluit pas achteraf te controleren en te beoordelen. Een ruime Kamermeerderheid van VVD, PvdA, GPV/RPF en SGP is, zo bleek tijdens het debat de afgelopen weken, deze mening toegedaan. Om die reden is de aanbeveling van de commissie-Bakker, waarin wordt gesteld dat de Kamer reeds bij een informeel aanbod van Nederland door de regering zou moeten worden geïnformeerd dan ook niet door de Kamer overgenomen. In de moties waarover vanmiddag wordt gestemd, komt deze aanbeveling dan ook niet voor.

Wie de afgelopen week de media heeft gevolgd zou tot een andere conclusie kunnen komen. De Kamervoorzitter had - ter afronding van het debat vorige week donderdag - haar hamer nog niet laten vallen, of commissievoorzitter Bakker was al begonnen met een waar mediaoffensief.

Bij televisieprogramma's als Twee Vandaag, Barend en Van Dorp, het NOS Journaal maar ook bij radio- en kranteninterviews, deed hij het telkenmale vol trots voorkomen alsof de bewuste aanbeveling van zijn commissie toch zou zijn aanvaard. Het tegendeel is het geval.

Wat zijn de feiten? In het debat met de regering stelde minister-president Kok voor om de Kamer voortaan in een drieregelig briefje een vooraankondiging te doen indien zij de mogelijkheid van een toekomstige deelname van ons land aan een vredesoperatie gaat onderzoeken. Is dit gelijk aan de aanbeveling van de commissie zoals Bert Bakker iedereen probeert wijs te maken? Het antwoord is vrij eenvoudig: neen.

Om te beginnen zal het 'drieregelige briefje' waar de premier over sprak geen beginpunt zijn van medeverantwoordelijkheid van de Kamer zoals door de commissie-Bakker wordt beoogd.

De Kamer gaat ook niet meeregeren. Om die reden zal een verzoek vanuit de Kamer om na ontvangst van het briefje uitvoerig te worden geïnformeerd, zo bleek uit het debat, niet door de regering worden gehonoreerd. De vooraankondiging van de regering is namelijk niet bedoeld om tot debatten in de Kamer te leiden op het verkeerde (te vroege) moment, aldus minister-president Kok die dan ook terecht aangaf dat deze procedure iets volstrekt anders is dan hetgeen door de commissie-Bakker is voorgesteld.

Het is jammer dat Bakker onrecht doet aan de brede consensus die na twee weken debatteren in de Kamer is ontstaan over het belangrijke thema van wanneer informatievoorziening aan de Kamer dient plaats te vinden. Daarmee politiseert hij onnodig en vertroebelt hij het brede gevoelen in de Kamer over de staatsrechtelijk zuivere en heldere methode waarin regering en Kamer zich hebben gevonden als het gaat om de informatievoorziening.

De commissie-Bakker heeft een goed rapport geschreven. Het merendeel van de aanbevelingen zijn uiterst zinvol en worden breed in de Kamer gedragen. Helaas lijkt dat niet genoeg voor Bakker zelf. In plaats van zijn zegeningen te tellen en de welverdiende complimenten in ontvangst te nemen, lijkt hij niet te kunnen accepteren dat de Kamer zijn aanbeveling op het onderdeel informatievoorziening verwerpt, verdraait hij de feiten en schetst hij een verkeerd beeld. Dat is jammer en onnodig, en moest even worden rechtgezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden