Voorwaardelijk cel geëist voor man die moeder hielp sterven

Tegen Albert Heringa (71) is dinsdag drie maanden voorwaardelijke celstraf geëist, omdat hij in 2008 zijn hoogbejaarde stiefmoeder heeft geholpen bij zelfdoding. 'Hulp verlenen bij zelfdoding kan niet straffeloos, ook al gebeurt het met de beste bedoelingen', zei de officier van justitie.

ZUTPHEN - Het OM betwijfelt niet, benadrukte de officier in de rechtbank Zutphen, dat Heringa uit naastenliefde en compassie handelde, maar het verwijt hem dat hij niet meer moeite heeft gedaan een arts te vinden die hulp had willen bieden.


Direct na het horen de strafeis blies de aangedane Heringa stoom af. 'Het Openbaar Ministerie baseert zich op dode letters; het heeft geen idee wat er in de maatschappij leeft. Van mij te eisen dat ik haar in de steek had moeten laten, vind ik onzedelijk en immoreel. U verschuilt zich achter een medisch model dat niet meer werkt.'


Hulp bij zelfdoding is strafbaar, alleen voor artsen geldt onder voorwaarden een uitzondering. Om dat aan de kaak te stellen filmde hij hoe zijn 99-jarige stiefmoeder Moek een door hem bereid pillenmengsel met een bakje yoghurt en wat water innam. De huisarts van haar verzorgingstehuis in Ermelo weigerde euthanasie toe te passen. Eerder had Heringa ook haar wens gefilmd om dood te gaan. Via de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) kwamen de beelden op televisie.


Zijn stiefmoeder kwam de deur niet uit, had pijn in haar broze botten, kon amper nog lezen. 'Ze vond haar leven voltooid, ze wilde geen 100 meer worden', zei Heringa dinsdag. 'Ik denk dat het vooral de angst was om de regie te verliezen, ze was soms verstrooid, bang voor dementie. Ik voelde haar paniek.'


Het was volgens de verdediging in 2008 en zeker in de christelijke omgeving van Ermelo onmogelijk een arts te vinden die wilde helpen. Heringa kan zich beroepen op overmacht, meent advocaat Willem Anker. Hij zat in een gruwelijke spagaat tussen strafbaarheid en de morele plicht zijn moeder te helpen. 'Een andere keuze zou hebben geleid tot levenslange schuldgevoelens. Het feit is daarom niet strafbaar.'


De raadsman riep de rechtbank op in de overwegingen bij het vonnis, dat eind oktober komt, verder te kijken dan deze ene zaak. 'We realiseren ons dat we in Zutphen zijn, niet in Den Haag', aldus Anker. 'Maar het is niet ongebruikelijk dat rechters wijzen op de knellende banden van een wetsbepaling.'


In de Euthanasiewet wordt alleen een uitzondering gemaakt voor medici, maar een 'voltooid leven' behoort volgens de Hoge Raad niet tot de medische competentie, aldus Anker. 'Dat houdt dan automatisch in dat er voor de naasten meer ruimte ontstaat. Er is dringend behoefte aan nieuwe jurisprudentie.'


De NVVE reageerde dinsdag geschrokken op de eis. Volgens directeur Petra de Jong had het OM in het requisitoir het over een integere en barmhartige daad die zorgvuldig is uitgevoerd. 'Ik had eigenlijk een schuldigverklaring zonder strafoplegging verwacht.'


Albert Heringa tot het Openbaar Ministerie na horen strafeis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden