Voorvechtster van de vrouwelijke seksualiteit

Het eeuwige leven: Ariane Amsberg (1930-2016)

Haar leven stond in het teken van vrouwelijk genot bij seks en de emancipatie van de clitoris. 'Dit vrouwelijk orgaan wordt nog steeds doodgezwegen.'

Ariane Amsberg

Ze werd de goeroe van de vrouwelijke lust genoemd. Of de voorvechter van de emancipatie van de clitoris. Ariane Amsberg drukte een feministische stempel op de seksuele revolutie van de jaren zestig en zeventig, hoewel ze een beetje teleurgesteld was over wat het allemaal had opgeleverd.

'De woorden vagina en penis worden ook nu nog in één adem genoemd, terwijl het equivalent van de penis toch echt de clitoris is. Maar dit vrouwelijk orgaan wordt nog steeds doodgezwegen', vertelde ze aan Opzij.

Ariane Amsberg, die 8 december op 86-jarige leeftijd overleed in een ziekenhuis in Leiderdorp (ze woonde al heel lang in Oegstgeest) wilde in Nederland vooral de seksuele beleving van de vrouw uit de taboesfeer proberen te halen.

'In de jaren zeventig was ik redactrice bij het VPRO-programma Seks op Vrijdag dat werd gepresenteerd door Germaine Groenier', vertelt haar jongere zus Kiki Amsberg. 'Zij zat daar in het telefoonteam dat mensen ook na de uitzending verder hielp. En het viel haar op dat er nauwelijks iets werd gezegd over wat vrouwen ervoeren tijdens het vrijen. Daarover is ze gaan schrijven en op radio en televisie over gaan vertellen.' Ze had geen opleiding als seksuologe.

Ariane Amsberg kende een tumultueuze jeugd. Haar vader was een joodse directeur van de Dresdner Bank in Hannover. Haar moeder was een katholieke vrouw die geboren werd in Vaals en opgroeide in België. Zelf werd Ariane in Berlijn geboren. Nadat Hitler aan de macht kwam besloot het gezin in 1934 naar Amsterdam te vluchten, waar vijf jaar later Kiki ter wereld kwam. De kinderen, naast Ariane en Kiki ook de zus Juliane werden katholiek opgevoed en gingen naar een katholiek meisjeslyceum, waar ze les kregen van nonnen.

Na de oorlog werd Ariane naar Zweden gezonden om op verhaal te komen. Kiki Amsberg: 'Ze schreef naar een vriendin over haar ervaringen daar. Dat kinderen gewoon naakt in bad gingen en niet in badpak. Ze noemde haar eigen school bekrompen. Die brief kwam bij de directrice novince Rosalie terecht, waarna ze van school werd verwijderd.'

Gelukkig kon ze naar het Amsterdam Lyceum. Ze kwam vervolgens bij het toneel terecht. Ze speelde bij het gezelschap van Albert van Dalsum. In Parijs ontmoette ze haar man, de diplomaat Maarten Mourik, waarmee ze drie kinderen kreeg. Met hem woonde ze in Washington, Bern en Bonn.

Na een scheiding kwam ze begin jaren zeventig terug naar Nederland, waar ze in contact kwam met de NISSO en de NVSH en ging schrijven voor het blad Sextant. 'Zij zag op film en las in de literatuur hoe seks vooral vanuit de man werd getoond en beschreven en hoeveel onwetendheid er op dit gebied nog steeds bestond', aldus Kiki.

Na haar medewerking aan Seks op Vrijdag ging ze artikelen schrijven voor Opzij, maakte reportages voor de TROS en had een column in het programma Klasse van de KRO-radio, waarbij ze met een accent - dat leek op dat van leeftijdgenote prinses Beatrix - uitlegde hoe de vrouwelijke geslachtsdelen werkten. In 1978 verscheen haar eerste boek: Wat vinden vrouwen zelf van seks. Daarnaast volgden nog een hele serie van boeken waarbij ze ook samenwerkte met Anja Meulenbelt.

Ook had ze vijf jaar lang een column in het Algemeen Dagblad. In voorlichtingslessen op scholen benadrukte ze dat meisjes eerst moeten leren masturberen voordat ze met een jongen naar bed gingen.

'Je moet eerst je eigen instrument kunnen bespelen voordat je samen muziek kunt gaan maken', werd een bekend motto van haar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.