Vooruit: een voor allen, en allen voor een

Het uitstellen van besluiten is een hogere kunst in het Midden-Oosten. Leven met het mes op de keel is een alledaags gevoel voor Israëli’s, Palestijnen en andere buurtbewoners....

Het is zodoende moeilijk vooruit te lopen op de uitkomst van onderhandelingen – of het nu over vrede, een staakt-het-vuren, een gevangenenruil of een regeringscoalitie gaat.

De besprekingen tussen de twee grootste Israëlische partijen, Likud en Kadima, zijn vrijdag stukgelopen. Het heeft er veel van weg dat Kadima de oppositie ingaat en er over drie weken een rechtse regering zit. Maar het is pas zover als het zover is.

De besprekingen tussen de twee grootste Palestijnse partijen, Hamas en Fatah, zijn donderdag na ruim anderhalf jaar hervat. Commissies van wijzen zijn ingesteld en over een maand moet er een akkoord zijn. Maar het is pas zover als het zover is.

De vorming van een regering van nationale eenheid geldt als een rampenplan. Zij komt pas ter tafel als de opdracht waar een land of volk voor staat zo buitengewoon is dat de gangbare meningsverschillen erbij verbleken. Het klinkt zo: een voor allen, en allen voor een.

De voorwaarde is dat de partijen het er over eens zijn dat er een ramp gaande is en dat duidelijk is hoe die te boven te komen.

De Israëli’s en de Palestijnen zijn het er wel over eens dat het rampzalige tijden zijn, en dat alles nog veel rampzaliger dreigt te worden. Alleen is de vraag welke van alle rampzaligheden het urgentst is, en wat er moet gebeuren om het tij te keren.

In Israël gaat het vooral om drie rampscenario’s:

De Iraanse atoombom. Al jaren is Israël in de ban van de onheilsboodschappen uit Teheran over de ‘zionistische entiteit’ als sterfhuisconstructie. Het gevoel is dat 2009 het jaar van de waarheid is om Iran nog te kunnen tegenhouden.

De demografische dreiging. Als er meer Arabieren dan Joden wonen in het land tussen de Middellandse Zee en de Jordaan, is het gedaan met Israël als Joodse staat.

De financiële crisis. Bijna 20 duizend Israëli’s verloren in januari hun baan. Het is een voedingbodem voor sociale onrust, nu de spanningen tussen Joodse en Arabische Israëli’s toch al hoog is.

Ook de Palestijnen hebben een topdrie:

Een driestatenoplossing. De breuk tussen Hamas in de Gazastrook en Fatah op de Westoever maakt het oprichten van Palestijnse staat onmogelijk. Bij verdeeldheid komt er geen akkoord met Israël.

Verwoest Gaza. De Israëlische blokkade van en latere oorlog tegen Hamas heeft de toch al miserabele Gazastrook verarmd (80 procent leeft er onder de armoedegrens) en verwoest (ministeries, politiebureaus en duizenden huizen in puin).

Joodse nederzettingen? Israël wil tachtig Palestijnse huizen in Silwan, in Oost-Jeruzalem, afbreken voor een park dat de toegang naar de Klaagmuur moet verfraaien. De uitbreiding van nederzettingen op de bezette Westoever gaat onverdroten voort.

Wat is het urgentst? Wat er aan te doen? Het zoeken naar eenheid lijkt vooral voort te komen uit een verlangen dichtbij elkaar te kruipen, de rampen af te wachten – en beslissingen uit te stellen.

Alex Burghoorn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.