Voortvluchtige Abdeslam 'krijgt steun' van anderen

Tijdens politieacties zondag en maandag waarbij 22 huiszoekingen en 21 aanhoudingen werden verricht is Salah Abdeslam niet gepakt. Volgens de Belgische minister van Binnenlandse Zaken Jambon wordt Abdeslam door anderen geholpen. 'Als iemand tot nu op de vlucht kan blijven, moeten we afleiden dat hij steun krijgt', zei de minister tegen VTM Nieuws.

Belgische militairen en een agent in Brussel. In Brussel geldt de hoogste terreurdreiging na de aanslagen in Parijs. Beeld afp
Belgische militairen en een agent in Brussel. In Brussel geldt de hoogste terreurdreiging na de aanslagen in Parijs.Beeld afp

De politiediensten in België hebben maandagochtend opnieuw huiszoekingen gedaan. Bij de vijf huiszoekingen in de Brusselse regio en twee in de Luikse regio werden vijf mensen opgepakt. Dat meldde het federaal parket, het Belgische Openbaar Ministerie, maandag.

Het is volgens de Belgische minister Jan Jambon van Binnenlandse Zaken te vroeg om te weten of de terreurdreiging na de politieacties zondag is afgenomen. 'De actie is nog niet gedaan. We gaan door tot we de hele boel opgerold hebben', aldus de minister.

Jambon wil niet veel kwijt over de antiterreuracties van de politie. 'De zaken zijn heel gevoelig, elk detail kan de zaken in het honderd doen lopen. Als je een verdediging opzet en je gaat zeggen 'daar en daar staan we', dan is dat meestal interessante informatie voor mogelijke aanvallers', zei de minister. 'Dat gaan we dus niet wereldkundig maken.'

Het dreigingsniveau in Brussel is maandag nog op het hoogste niveau. Premier Charles Michel liet weten dat grote delen van het openbare leven stil blijven liggen. Scholen en universiteiten houden de deuren gesloten en ook de metro's in de Belgische hoofdstad rijden niet. 'We vrezen een aanval zoals die in Parijs, met meerdere individuen, wellicht op verschillende plaatsen', zei Michel.

In Brussel geldt dreigingsniveau 4, het hoogste op de schaal. In de rest van het land ligt het dreigingsniveau een stap lager, maar dat betekent nog steeds dat een aanval 'mogelijk en aannemelijk' is. Militairen en agenten bewaken cruciale plekken in de stad, zoals de grote stations en de Grote Markt. Maandagmiddag vindt er een evaluatie plaats van het dreigingsniveau.

De anders zo bruisende stad komt tot stilstand

Slechts een handvol toeristen doolde dit weekend door de Europese hoofdstad. Voor hen is de staat van paraatheid een extra fotokansje. Lees hier de reportage over belegerd Brussel.

Een afgesloten metrostation in Brussel. Beeld ap
Een afgesloten metrostation in Brussel.Beeld ap

Arrestaties en huiszoekingen

Zondagavond waren er ook op verschillende plekken huiszoekingen en arrestaties. In totaal zijn nu 21 mensen van opgepakt. Zij worden 'op dit moment verhoord door de politiediensten', aldus het persbericht van het parket.

Volgens het federaal parket, het Belgische Openbaar Ministerie, waren er tijdens de politieacties geen bijzondere incidenten. Wel is er bij een snackbar in de Brusselse gemeente Molenbeek met een auto ingereden op een groep agenten. Er zijn daarop twee schoten gelost door de politie. De inzittenden probeerden te vluchten, maar zijn opgepakt.

Politie tijdens een inval gisteravond in het centrum van Brussel. Beeld belga
Politie tijdens een inval gisteravond in het centrum van Brussel.Beeld belga

Vragen

Het verlengen van het hoogste dreigingsniveau door de Belgische regering roept onvermijdelijk ook vragen op. Is het gerechtvaardigd? Versterkt het niet juist de angst in de samenleving? En waarop is het gebaseerd?

Die vragen leiden ook tot een worsteling bij autoriteiten. De Duitse veiligheidsdiensten kozen er vorige week voor om het stadion in Hannover waar Duitsland tegen Nederland zou voetballen, te ontruimen. Met zichtbaar ongemak verontschuldigde de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière zich voor de rigoureuze maatregelen. Hij kon er om veiligheidsredenen weinig over zeggen. De dagen erna groeide de twijfel en zagen de veiligheidsdiensten zich genoodzaakt om via verschillende media toch meer openheid te geven. Volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung is daadwerkelijk een minutieus voorbereidde aanslag voorkomen, schrijft de krant op gezag van 'inlichtingenbronnen'.

De Duitse zender ZDF beweert het tegenovergestelde: het is maar de vraag of er überhaupt een concrete dreiging was. Ja, de diensten kregen een tip binnen, maar dat gebeurt wekelijks een aantal keren, en meestal kloppen die berichten niet. Wie heeft er gelijk? Feit is dat er in Hannover geen explosieven werden gevonden. De Frankfurter houdt het erop dat de tip geloofwaardig was en dat door ingrijpen van de veiligheidsdiensten erger is voorkomen. De ZDF trekt een andere conclusie. 'Niet elke tip van de Franse inlichtingendienst is kennelijk geloofwaardig. Maar na Parijs wordt alles zeer serieus genomen.'

De kille cijfers van terreur

De net verschenen Global Terrorism Index 2015 laat zien dat er opnieuw meer aanslagen zijn gepleegd, meer doden zijn gevallen en meer landen zijn getroffen. En Europa is zeker niet het onveiligst. Lees er alles over in onze special: volkskrant.nl/terrorisme

Duitse politie voor het stadion in Hannover vorige week. Beeld ap
Duitse politie voor het stadion in Hannover vorige week.Beeld ap

Nederland

De Nederlandse nationaal terrorismecoördinator (NCTV) Dick Schoof sprak vorige maand over de dilemma's van dit soort crisisbeheersing en toonde zich daarbij realistisch. In een lezing nam hij het publiek mee terug naar de arrestatie van een jongen in een Thalys-trein. Schoof: 'Het station werd ontruimd. Een tv-omroep was erbij en zond live uit. Men hield rekening met een zwaarbewapende terrorist. Men hield rekening met explosieven.'

Uiteindelijk bleek het te gaan om een 'verwarde jongeman' wiens motieven nog altijd onduidelijk zijn. Schoof waarschuwde in zijn lezing om niet alleen vanuit het 'veiligheidsperspectief' te handelen. Immers: 'We moeten daadkrachtig optreden, maar ook rust en vertrouwen uitstralen en angst tegengaan. We moeten er, binnen de grenzen van de rechtsstaat, alles aan doen om ontwrichting te voorkomen, maar ook eerlijk zijn dat een risicoloze samenleving een utopie is.'

Dit weekeinde paste de NCTV het reisadvies voor België aan en waarschuwde om drukke plaatsen in Brussel te mijden. In Nederland blijft de dreiging, zoals de afgelopen tweeënhalf jaar, substantieel. Dat houdt in dat er een reële kans bestaat op aanslagen, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn. Inlichtingendiensten beklemtonen dat ze vooralsnog geen aanwijzingen hebben dat de daders van de aanslagen in Parijs gelieerd zijn aan Nederlandse jihadisten of netwerken.

Militairen zondag voor het station in Brussel. Beeld afp
Militairen zondag voor het station in Brussel.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden