Voorstel voor afschaffing basisbeurs naar Kamer

Ondanks de aanhoudende kritiek van studenten ziet het er toch naar uit dat de basisbeurs vanaf 1 september 2015 wordt afgeschaft voor nieuwe studenten in het hbo en wetenschappelijk onderwijs. Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) stuurde haar wetsvoorstel hiertoe vandaag naar de Tweede Kamer.

Redactie
Studentendemonstratie tegen het leenstelsel. Beeld ANP
Studentendemonstratie tegen het leenstelsel.Beeld ANP

De minister hoopt op een snelle behandeling in het parlement en zal zelf nog een tour maken langs het hoger onderwijs om haar plannen uit te leggen aan de boze studenten. Die houden een manifestatie op 14 november in Den Haag.

Eind mei presenteerde Bussemaker haar voorstel, nadat ze daar een politiek akkoord over had gesloten met de coalitie en D66 en GroenLinks. De steun van deze oppositiepartijen is nodig om de wijziging door de Eerste Kamer te loodsen, waar VVD en PvdA geen meerderheid hebben.

Kern van de plannen is dat studenten hun basisbeurs gaan lenen. Over de afbetaling mogen ze langer doen. Het geld dat wordt bespaard - oplopend naar jaarlijks 1 miljard euro - wordt weer in het hoger onderwijs teruggepompt om de kwaliteit te verbeteren.

De andere oppositiepartijen in de Kamer en de studentenbonden zijn fel tegen de plannen, vooral omdat studenten een veel hogere schuld opbouwen. Dat zal volgens hen jongeren uit de lagere en middeninkomensgroepen ervan weerhouden om te gaan studeren.

Jet Bussemaker. Beeld anp
Jet Bussemaker.Beeld anp

Kritiek Raad van State
Ook de Raad van State leverde op belangrijke punten kritiek, maar Bussemaker wijzigde vrijwel niets in haar definitieve wetsvoorstel. Het adviesorgaan onderschrijft dat de kwaliteit van het hoger onderwijs flink omhoog moet, maar twijfelt of de stelselwijziging wel genoeg geld oplevert om in de wereldtop te komen, zoals het kabinet wil. De raad wijst op de aanhoudende toestroom in het hoger onderwijs, van 660.000 naar 750.000 in 2020.

Een kwaliteitsverbetering is hard nodig, zo onderschrijft het adviesorgaan, maar het denkt niet dat de beoogde besparing van 600 tot 800 miljoen euro voldoende is om Nederland tot de wereldtop te laten behoren.

Een ander bezwaar van de raad tegen de wet is de invoering van het instemmingsrecht van studenten, omdat dit recht er al is voor de richting van het beleid. Over de besteding van de middelen zouden de onderwijsinstellingen zelf moeten gaan, vindt de raad. Bussemaker wil toch aan het instemmingsrecht vasthouden.

Verder vindt de raad dat de minister nog eens goed moet kijken naar de gevolgen op de langere termijn nu studenten een grotere schuld gaan opbouwen.

'Evenwichtig en noodzakelijk'
Minister Bussemaker kondigde vandaag aan dat ze een tour gaat maken langs het hoger onderwijs om studenten de wijziging in de studiefinanciering uit te leggen.

Ze zei al langer met de studenten in overleg te zijn over de maatregelen, maar die hebben toch een landelijke manifestatie georganiseerd op 14 november om tegen de plannen te protesteren.

Bussemaker zelf vindt haar voorstel evenwichtig en zeer noodzakelijk. 'Er gaan 20 procent extra middelen naar het hoger onderwijs', zei ze vandaag. Ze begrijpt dat studenten het niet leuk vinden dat de basisbeurs verdwijnt, maar daar staat volgens haar ook veel tegenover. Zo behouden ze de ov-kaart, krijgen ze beter onderwijs en mogen ze meebeslissen over de besteding van het geld daarvoor, aldus de minister.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden