Nieuws Europese Unie

Voorstel landbouwbeleid Europa is ‘teleurstellend’: géén vergroening boerenstand

Uit alle hoeken van Europa is teleurgesteld gereageerd op het door de Europese Commissie voorgestelde landbouwbeleid voor de periode 2021-2027. Van de gehoopte vergroening van de boerenstand is geen sprake, is de conclusie van milieuclubs. Boeren klagen dat hun inkomen met minimaal 16 procent zal dalen.

Een boer haalt een vlotje uit de sloot waarop het afgelopen seizoen een zwarte stern heeft genesteld. Foto Marcel van den Bergh

In Gemeenschappelijk Landbouwbeleid is 365 miljard euro beschikbaar, bijna eenderde van het totale EU-budget. Het gros ervan gaat op aan directe inkomenssteun voor boeren om ze een leefbaar inkomen te garanderen. 

De Europese Commissie stelt vanaf 2021 weliswaar verplicht dat lidstaten 40 procent van hun Europese landbouwbudget besteden aan klimaatmaatregelen, maar volgens een groep van dertien Nederlandse natuurorganisaties zijn desondanks ‘de bescherming van natuur en biodiversiteit in de wetsvoorstellen slecht geregeld’

Dit is ook de reactie van GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout. ‘De grootste zwakte is dat lidstaten zelf mogen bepalen wat hun groene doelen worden’, zegt hij. ‘In theorie is de klimaatambitie omhoog gegaan met die 40 procent, maar het is heel discutabel of de huidige doelstellingen in de praktijk ook echt vergroeningen waren. Door het nu in handen van lidstaten te leggen, wordt het nog vrijblijvender.’ 

Een vergelijkbaar geluid is te horen bij Greenpeace. De milieuorganisatie ziet in dat de Europese Commissie zich gevoelig heeft getoond voor de argumenten van de natuurclubs, maar vindt het niet genoeg. ‘Het is er iets minder slecht op geworden’, zegt campagneleider landbouw Herman van Bekkem. ‘Maar door het specifieke beleid in handen te leggen van de lidstaten bestaat de kans dat er alsnog niets terechtkomt van de klimaatplannen.’

Landbouwexpert Natasja Oerlemans van het Wereldnatuurfonds is ook teleurgesteld dat er geen harde doelen worden gesteld. ‘Terwijl natuurverlies als gevolg van landbouw nog steeds gaande is’, zegt ze. ‘Voor een werkelijke omslag moeten er sterke groene voorwaarden worden gesteld aan de miljarden inkomenssteun die boeren ontvangen, om zo natuur en milieu te beschermen .’ 

Het is onbegrijpelijk dat de Europese Commissie het niet aandurft de landbouwsector de 21ste eeuw in te trekken, vindt D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy. ‘Zo houdt de Commissie een failliet systeem in stand, tegen een zeer hoge prijs.’ Hij had liever gezien dat het geld gebruikt zou worden voor het versterken van de marktpositie van boeren, voor radicale vergroening en voor het stimuleren van innovatie in de landbouwsector.

Boerenorganisatie Farm Europe is om heel andere redenen ontevreden en waarschuwt dat het voorstel ervoor zal zorgen dat veel boeren ermee zullen stoppen. Dit zal weer leiden tot verdere intensivering bij de overgebleven boeren, iets wat de EU nu juist niet zegt te willen – getuige het voorstel kleine en middelgrote boeren extra steun te geven. 

In dit licht is Eickhout ook blij dat er een maximum komt voor directe inkomenssteun aan boeren. Die kregen op basis van hun grond en historische rechten nu subsidie, wat ertoe heeft geleid dat 80 procent van alle EU-landbouwgelden naar 20 procent van de boeren ging. Als het aan de Europese Commissie ligt, kunnen boeren jaarlijks nog maar maximaal 60 duizend euro aan directe steun krijgen. Eickhout: ‘Het voorstel is niet alleen maar rampzalig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.