Voorstel D66 voor afschaffing 'bij de gratie Gods' lauw ontvangen

'Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.' Zo begint de initiatiefwet van D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven die tot doel heeft de woorden 'bij de gratie Gods' uit de afkondiging van wetsvoorstellen te schrappen. Een principekwestie, vindt Van Veldhoven. 'Heel klein bier', zeggen Kamerleden van andere partijen.

D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven wil de woorden weg omdat ze niet zouden stroken met de scheiden tussen kerk en staat. Beeld anp

God heeft weinig te maken met wetten, meent D66. De koning zet zijn paraaf bij de gratie van de volksvertegenwoordigers in het parlement. Verwijzing naar een hogere macht is niet meer van deze tijd, vindt Van Veldhoven, een groot deel van de bevolking gelooft er namelijk niet meer in. Ze heeft de Grondwet aan haar zijde. Daarin heeft bij de omschrijving van de afkondiging nooit een verwijzing naar God gestaan.

De almachtige is via Lodewijk Napoleon de Nederlandse wet ingeslopen. Deze 'Doorluchtigen Broeder' noteerde in zijn eerste decreet in 1806 dat hij 'Koning van Holland' was 'door de Gratie Gods'. Koning Willem I volgde zijn voorbeeld. Volgens Van Veldhoven stamt de traditie uit de middeleeuwen, een tijd met wel meer gebruiken die we nu niet meer hanteren.

Haar wetsvoorstel ligt bij de Raad van State en gaat in het voorjaar naar de Tweede Kamer. Hoewel de seculieren daar in de meerderheid zijn, hoeft ze niet op veel steun te rekenen. 'Een opgewarmd prakje', klinkt het bij de VVD. D66 maakte er in 2012 ook al, zonder succes, een punt van. 'Hiervoor ben ik niet de politiek ingegaan', zegt PvdA'er Jeroen Recourt. Maar hoe stemt hij straks? Daar moet hij zich nog op beraden. 'Ik word hier niet heel enthousiast van'. De scheiding van kerk en staat lijdt niet onder deze traditie, meent hij.

'Symboolpolitiek'

De kleine christelijke partijen ChristenUnie en SGP, die dit kabinet meermaals uit de brand hielpen de afgelopen jaren, laten luidkeels weten niet van het voorstel gediend te zijn. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers: 'Klimaat, vluchtelingen, antisemitisme. Maar D66 gebruikt de luwte van het reces voor de aanpak van een pas echt groot probleem.'

SGP-leider Kees van der Staaij noemt het 'symboolpolitiek van de slechtste soort'. Slecht omdat het 'puur negatief' is 'zonder dat er iets moois uit voortvloeit'. Staat en kerk zijn gescheiden in Nederland, maar staat en godsdienst kennen wel een verbonden geschiedenis, zegt hij. Hij vindt het 'een waardevol element' dat hogere waarden een plek in de wet hebben.

Stel dat de seculiere coalitiepartijen toch zouden instemmen met D66, wordt de constructieve SGP dan een stukje minder constructief? Daar wil Van der Staaij niet over speculeren. Dat hoeft hij ook niet. Dit najaar liet het kabinet nog zien dat het rekening houdt met christelijke gevoeligheden. Men hoopte destijds op steun van de SGP en de ChristenUnie voor het Belastingplan. D66 kreeg in diezelfde periode steun van een meerderheid van de Kamer voor het afschaffen van de Zondagswet. Minister Plasterk negeerde de Kamer en liet de wet ongemoeid.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.