Voorsprong

De nominaties voor de Louis d'Or, Theo d'Or en de Toneelpublieksprijs zijn deze week bekend gemaakt; op 10 juni worden ze uitgereikt tijdens het Toneelgala in het Amsterdamse theater Carré....

Een verklarende woordenlijst voor het afgelopen seizoen:

Eigenzinnig. Ondanks langzame leegloop van voormalige sterren (door pensioen of uit onvrede) prijken maar liefst drie voorstellingen van Toneelgroep Amsterdam in deze toptien. Na een moeizame start onder de nieuwe leider Ivo van Hove is de groep productiever dan ooit, met opvallende bijdragen van twee eigenzinnige gastregisseurs: Mirjam Koen en Ola Mafaalani.

Einzelgänger. Veel geroemde (hippe producties) en veel geplaagde (ambitieuze einzelgänger) toneelleider Van Hove moet Toneelgroep Amsterdam weer een volle Stadsschouwburg teruggeven. Dat is met Con Amore vooralsnog niet gelukt, maar True Love in een oude fabriekshal werd een zinderende theatrale orgie.

Freelance. Sinds hij is ontslagen van de verplichtingen van het artistiek leiderschap, is freelance theatermaker Gerardjan Rijnders actiever dan ooit. Maakt evenzogoed een dichtgetimmerde taalexercitie (Mind the Gap) als een wervelende nieuwe versie van Medea (Mamma Medea), met dank aan Tom Lanoye.

Voorsprong. Dit seizoen met voorsprong de meest inventieve en energieke toneelregisseur van Nederland en Vlaanderen: Dirk Tanghe. Presenteerde eerst het hartveroverende spektakel Midsummernightsdream en nu alweer een ingetogen en aangrijpend Equus; beweegt zich onversaagd door de diepe dalen en langs de hoge toppen van het theaterlandschap.

Wenen. Uitvalplaats voor toneelleider pur sang Theu Boermans die bij het Burgtheater zijn regiestatus alsnog opvijzelde. Werd dit seizoen geplaagd door financiële zorgen, fusieperikelen (partner Frans Strijards zit thuis), artistieke tegenvallers (Via Viola), en uitvliegende acteurs (Halina Reijn, Sylvia Poorta).

Theaterfestival. Ooit bedoeld als staalkaart van het meest belangwekkende theater in de lage landen, inmiddels verworden tot het speeltje van de (Vlaamse) 'Luk Perceval en Johan Simons-fanclub'. Van de tien dit jaar geselecteerde producties zijn er zes niet boven de rivieren te zien geweest. De slechtste voorstelling van het jaar, L. King of Pain (regie Luk Perceval), is uiteraard op het festival te zien.

Boerendrama. Johan Simons maakt in rap tempo voorstellingen over genetische manipulatie (Gen) of met Syrische zangkoren (Bacchanten), maar is toch op zijn best in het genre dat hij heeft groot gemaakt: het boerendrama. Truus en Connie zaten de varkenspest strak op de hielen, en maakten daarmee actueel theater.

Cabaret. Op verzoek van Koos Terpstra (NNT) spelen cabaretiers tegenwoordig de klassieken: Brecht, Beckett en Shakespeare, met wisselend succes. Cabaretgroep NUHR maakte geheel op eigen kracht een ijzersterke mengeling van cabaret en theater: Hangplek, over de pijnplekken van de moderne tijd.

Videoscherm. Hét paradepaardje van Guy Cassiers die samen met Alize Zandwijk bij het RO Theater in Rotterdam langzaam maar zeker een intrigerende combinatie van stadsgezelschap en theaterlaboratorium heeft gemaakt, met de opera The Woman Who Walked Into Doors als voorlopig hoogtepunt.

Louis d'Or. Gees Linnebank speelde, rechtstreeks vanuit het ongenadige ziekbed, de titelrol in De Vrek, de mooiste mannenrol van het seizoen. Krijgt zeer ten onrechte niet de Louis d'Or. Die gaat naar Edwin de Vries voor zijn vaardige maar ongevaarlijke rol in de blijspelvariant van Wie is er bang voor Virginia Woolf?.

Jonkvrouw. Als dolende jonkvrouw dook Adelheid Roosen ineens op in De Koopman van Venetië en toonde daarin dat een authentiek talent zich niet laat temmen; grote acteerverrassing, evenals Celia Nufaar in Mind the Gap. Helaas is Nufaar inmiddels met pensioen, Roosen gelukkig nog lang niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden