Nieuws

Voornemen van de Tweede Kamer voor de eigen vergaderorde: weg met de nachtelijke stemmingen

Met het nieuwe Reglement van Orde moet het werk voor leden van de Tweede Kamer ‘behapbaar’ blijven.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën in gesprek met Pieter Omtzigt (CDA), Helma Lodders (VVD), Bart Snels (GL) en Renske Leijten (SP) na afloop van een debat over het stopzetten van de kinderopvangtoeslag. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën in gesprek met Pieter Omtzigt (CDA), Helma Lodders (VVD), Bart Snels (GL) en Renske Leijten (SP) na afloop van een debat over het stopzetten van de kinderopvangtoeslag.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Geen onnodige nachtelijke vergaderingen meer en elkaar niet gek maken met hijgerige debatten over het laatste nieuws uit de ochtendbladen. Het zijn enkele van de goede voornemens die Kamerleden woensdag uitspraken in een debat over de herziening van het eigen Reglement van Orde.

Om bij de tijd te blijven, moet de vergaderorde van de Tweede Kamer met tussenpozen tegen het licht worden gehouden. De laatste keer dat het reglement volledig werd nagevlooid, was in 1994. Drie jaar geleden kreeg het langstzittende Kamerlid, SGP-fractieleider Kees van der Staaij, de opdracht om met acht andere Kamerleden een algehele herziening te verzorgen.

Al jaren zijn de duizelingwekkende hoeveelheden moties, Kamervragen en debataanvragen veel Binnenhof-bewoners een doorn in het oog. Maar tegelijkertijd zijn ze ook de weinige waardevolle instrumenten waarover een Kamerlid beschikt om de regering te controleren. De mate waarin ze worden gebruikt, is daarom eerder een kwestie van cultuur dan van vergaderstructuur.

Cultuuromslag

In het eindrapport van oktober 2019 liet Van der Staaij deze wapens dan ook ongemoeid. Hij zocht het in andere verbeteringen, om de ‘cultuuromslag’ te bevorderen waar ook Kamervoorzitter Khadija Arib woensdag weer om vroeg. ‘Dat is een verantwoordelijkheid voor alle 150 Kamerleden.’

Om de werkdruk in de grote vergaderzaal te verlichten, moet de rol van de gespecialiseerde commissies worden versterkt. De vergaderingen in de kleine zaaltjes krijgen meer gewicht, door ze ‘commissiedebatten’ te noemen. Ze krijgen een eigen ‘regeling van werkzaamheden’. In de plenaire zaal beperkt zo'n regeling, waarin Kamerleden debatten over actuele onderwerpen kunnen aanvragen, zich voortaan tot de dinsdag. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan nog op donderdag een regeling worden ingepland. ‘Als ventiel’, aldus Van der Staaij.

Daarover zou dan de voorzitter beslissen, een voornemen waartegen PVV-Kamerlid Gidi Markuszower bezwaar maakte. ‘Een Kamerlid moet op elke Kamerdag een debat kunnen aanvragen, om in te spelen op wat op dat moment belangrijk is in Nederland’, vond Markuszower. ‘Dat laat zich niet inkaderen tot de dinsdag.’

Beperkende werking

Ook Arib zelf vond dat het voorstel ‘beperkend werkt’ en zag praktische bezwaren voor haar positie. ‘Als alleen de voorzitter een extra regeling kan bepalen, kan dat tot spanningen met fracties leiden. Het zal veel discussie geven.’ Ze adviseerde het aan te kijken als in de eerste weken na de verkiezingen ook de commissies met zo’n eigen regeling van werkzaamheden gaan beginnen.

Een andere verbetering zou het stemmen op vaste momenten zijn. Nu is dinsdagmiddag drie uur vaste prik, maar ook op andere Kamerdagen kan plotseling een stemming worden ingelast. Zelfs ’s avonds laat of ’s nachts. ‘Een ongezonde uitputtingsslag’, noemde SP-Kamerlid Ronald van Raak dat eerder. Het moet ‘behapbaar’ blijven, vond Van der Staaij.

D66-Kamerlid Paul van Meenen opperde dat het al veel zou schelen als een eind wordt gemaakt aan de praktijk dat over moties van wantrouwen dezelfde dag moet worden gestemd. ‘Daarmee houden we elkaar tot drie uur in de nacht gevangen.’ Veel Kamerleden haken de laatste jaren tussentijds af, of na slechts één termijn, onder verwijzing naar hun privéleven.’

Onderbuik

Spannend wordt donderdag de stemming over een aanvulling op de aanbevelingen, ingebracht door D66 en GroenLinks. Die partijen willen kandidaat-bewindslieden voor hun beëdiging kunnen horen in een Kamercommissie. ‘Om hun nieren te proeven’, zoals Gerrit-Jan van Otterloo (50Plus) zei. Daar is niet iedereen enthousiast over. Van der Staaij: ‘Ik wil u erop wijzen dat de nieren zijn gesitueerd in de onderbuik.’

LEES OOK:

In oktober 2019 adviseerde een commissie onder leiding van SGP-fractieleider Kees van der Staaij over een aantal veranderingen in het Reglement van Orde van de Tweede Kamer. Hier leest u over het voorstel.

In september 2020 debatteerde de Kamer voor de eerste keer over het voorstel. Het debat werd toen niet afgemaakt. Wel kwamen D66 en GroenLinks met een amendement: laat de Kamer de nieren proeven van kandidaten die worden voorgedragen voor een nieuw kabinet. Dat leest u hier terug.

Over het idee om nieuwe bewindslieden eerst langs de Tweede Kamer te laten gaan, schreef de Volkskrant daarna dit commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden