Voormalig SGP-senator Gerrit Holdijk (71) overleden

SGP'er Gerrit Holdijk is zondagnacht op 71-jarige leeftijd overleden. Hij was 38 jaar fractiemedewerker voor de SGP in de Tweede Kamer en 25 jaar Eerste Kamerlid. In zijn politieke nadagen verwierf de bescheiden boerenzoon plots een prominente rol als informeel gedoogpartner van het kabinet-Rutte I.

Gerrit Holdijk op het Binnenhof. Beeld anp

Holdijks leven eindigde waar het begon: in het Gelderse Uddel, een dorp op de Veluwe van nog geen drieduizend inwoners. Hier werd hij op 17 november 1944 geboren in een boerengezin. Hij studeerde rechten in Utrecht en werd in 1972, een jaar na zijn studie, fractiemedewerker van de SGP in Den Haag, een functie die hij tot 2010 vervulde.

In 1986 maakte hij zijn entree in de Eerste Kamer. Het jaar daarop verruilde hij de senaat alweer voor de Provinciale Staten van Gelderland. Een termijn later keerde hij terug in de senaat om van 1991 tot 2015 daar de SGP-stem te vertegenwoordigen. De laatste twintig jaar was hij fractievoorzitter, waarvan de laatste vier als eenmansfractie. Naast zijn Haagse werkzaamheden bleef hij tot 2011 Statenlid in Gelderland.

Informeel gedoogpartner van Rutte I

In dat jaar werd de SGP'er ongevraagd een spil in de coalitiepolitiek. Het minderheidskabinet Rutte I hield na verkiezingen 37 zetels over in de Eerste Kamer, precies één te weinig. De constructieve SGP ontpopte zich als informeel gedoger. Holdijk steunde de kabinetsplannen in ruil voor rust rond SGP-thema's als de weigerambtenaar, koopzondagen, abortus- en euthanasiewetgeving en het verbod op godslastering.

In mei 2013 diende hij zijn enige motie ooit in: ter versterking van de positie van winkeliers die op zondag gesloten willen blijven. De motie werd aangenomen, mede dankzij steun van regeringspartij VVD.

De herinnering aan Holdijk is onlosmakelijk verbonden met het pijproken, hij begon er al mee tijdens de middelbare school. Eenmaal in zijn leven kreeg hij een onderscheiding: in 2014 werd hij door de Federatie voor Pijprokers verkozen tot pijproker van het jaar. Hij putte 'troost en vrede' uit het roken, zei hij tegen Omroep Gelderland.

Ter gelegenheid van zijn afscheid dit voorjaar - hij was al een jaar grotendeels afwezig door ziekte - publiceerde de SGP het citatenboekje 'Sprekend Holdijk'. Uit het voorwoord: 'Voor velen was hij het staatsrechtelijk geweten van de senaat.' Zelf bagatelliseerde hij het liefst zijn rol in de politiek: 'Ik ben geen politicus. Ik ben slechts een jurist in de coulissen van de politiek.' Holdijk was getrouwd en had een zoon en dochter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.