Voormalig 'onderkoning' van Nederland als informateur is pikant advies dat zo van de koning zelf had kunnen komen

Het is de suggestie van Edith Schippers: maak de ervaren Herman Tjeenk Willink de nieuwe informateur. Pikante benoeming, als de Tweede Kamer dinsdag instemt.

Informateur Tjeenk Willink ontvangt in 2010 VVD-lijsttrekker Mark Rutte.Beeld anp

Het is een pikante aanbeveling. Tjeenk Willink was eerder informateur in de jaren dat koningin Beatrix de kabinetsformatie begeleidde. Aan die situatie maakte de Tweede Kamer in 2012 een einde - de Kamer doet sindsdien de formatie zelf. Tjeenk Willink heeft publiekelijk verklaard geen voorstander van die verandering te zijn.

Toch komt hij nu, als de Kamer dinsdag in het debat over haar verslag de suggestie van Schippers overneemt, voor de vijfde keer als adviseur aan bod. Het is een suggestie die van het staatshoofd zelf had kunnen komen - al speelt Willem-Alexander, in de eerste formatie sinds hij koning is, geen rol. Tjeenk Willink stond in Beatrix' regeringsjaren bekend als een belangrijke vertrouweling van het hof. Hij is de peetoom van kroonprinses Amalia.

Paarse kabinetten

Tjeenk Willink was in twee ronden betrokken bij de totstandkoming in 1994 van het eerste paarse kabinet (PvdA, VVD, D66). De PvdA-politicus was toen voorzitter van de Eerste Kamer. In 2010 werd zijn hulp ook ingeroepen, opnieuw in twee ronden, eerst om het pad te effenen voor besprekingen tussen VVD, PvdA, D66 en GroenLinks ('Paars Plus') en nadat die poging was mislukt om te kijken hoe het verder moest. Die formatie eindigde in het kabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV. Tjeenk Willink was inmiddels opgeklommen tot vicepresident van de Raad van State, de 'onderkoning' van Nederland.

Onderkoning is hij nog altijd een beetje, ook nadat hij vijf jaar geleden met pensioen is gegaan. Hij is sindsdien minister van staat en is volgens Schippers een man 'met groot gezag, met veel ervaring en met enige afstand van de actuele politiek'. Impliceerde zij daarmee dat zij er zelf toch te dicht op stond?

Behalve faseren is formeren ook elimineren. Aan Tjeenk Willink de taak de ingewikkelde situatie die is ontstaan af te pellen en een stap verder te komen dan Schippers.

Informateur Tjeenk Willink na een onderhoud met koningin Beatrix in september 2010.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden