Nieuws

Voormalig lid Hofstadgroep: ‘Jihadi’s zijn weer ondergronds gegaan’

De jihadistische beweging in Nederland moet fundamenteler worden aangepakt. Zolang dat niet gebeurt blijft de infrastructuur intact. Dat zegt Jason Walters in een interview, dat zaterdag in de Volkskrant verschijnt. Walters is voormalig extremist (Hofstadgroep) en radicaliseringsdeskundige.

Jason Walters Beeld de Volkskrant

De structuur van de jihadistische beweging in Nederland moet volgens Jason Walters op een innovatievere manier worden ontmanteld dan tot nu toe gebeurt. Anders zal de samenleving de komende decennia rekening moeten blijven houden met klein- en grootschalige terroristische acties. De blik van de autoriteiten noemt hij ‘kortzichtig’. ‘Te veel gefocust op terreur en veiligheid. Het strategische palet is veel breder.’

Walters (33) zegt niet verrast te zijn door de arrestaties van donderdag. ‘Het past precies in de strategie van IS om niet meer af te reizen, om door te blijven vechten en aanslagen te plegen in het Westen. Grootschalig toeslaan is moeilijker geworden dan zo’n vijftien jaar geleden. De inlichtingendiensten zijn veel alerter. De AIVD verdient een pluim door deze, en ongetwijfeld nog andere aanslagen, te hebben voorkomen in Nederland. Maar reken er maar op dat de extremisten blijven zinnen op stevige acties. Die hebben een veel grotere impact.’

Walters werd in november 2004 opgepakt in de Haagse Antheunisstraat, acht dagen na de moord op Theo van Gogh, de eerste terroristische moord van Nederland. Als lid van de Hofstadgroep werd hij tot 13 jaar cel veroordeeld. Hij deradicaliseerde in de gevangenis. In mei 2013 kwam hij vrij. Hij is schuldbewust. ‘Wij van de Hofstadgroep waren pioniers. We waren een zelfbewuste voorhoede die het spoor heeft uitgezet voor volgende generaties radicale islamitische jongeren. De strategische discussies die wij voerden, zijn nog steeds actueel. De tactieken zijn nu wellicht anders, niet de doelen.’

Randstad

Hij noemt het verontrustend dat de arrestaties van donderdag plaatsvonden buiten de Randstad. ‘Het is een signaal dat het gedachtegoed over het hele land is uitgezaaid. De jihadi’s zijn weer ondergronds gegaan. Ze zijn minder zichtbaar dan de Haagse groep ronselaars en Syriëgangers die in 2014 openlijk hun sympathie betuigden aan ISIS in een YouTube-filmpje.’

Hij is ook sceptisch over de deradicaliseringsprogramma’s die de overheid breed inzet. Deradicalisering kan niet worden opgelegd, vindt hij. ‘Echte deradicalisering komt van binnenuit. Doordat op een of andere manier een sprankje twijfel ontkiemt die een persoon beweegt tot introspectie. Veel programma’s komen niet verder dan disengagement. Dat wil zeggen dat niet de radicale ideologie wordt afgezworen, maar slechts het gebruik van geweld.’

Hij ziet dat als ‘korte termijn-veiligheid’. Gedemobiliseerde personen gaan veelal door met dawa, met zieltjes te winnen. Walters: ‘Wat vaak wordt onderschat, is de kracht van de ideologie. We hebben het niet over criminaliteit waar je uit kunt stappen. Die ideologie is geënt op een wereldbeeld dat veertien eeuwen teruggrijpt. Het vergt een existentiële verandering om daarvan los te komen. Het is alsof je van een overtuigde D66’er een overtuigde PVV’er wil maken. Met dat verschil dat de jihadistische ideologie veel dieper gaat.’

Interview

Toen hij in 2004 een granaat gooide naar een arrestatieteam, wilde hij sterven als martelaar. Nu is Jason Walters een ander mens. In de cel ontdekte hij de filosofie. Hij sprak met de Volkskrant over zijn broer, die gedood werd in Syrië, en wil inzicht bieden in het denken en handelen van islamisten. Lees hier het interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden