Update

Voorlopige patstelling over 5 miljard belastingverlaging

De VVD-PvdA-coalitie kan er nog niet zeker van zijn dat de drie christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP de belastingverlaging van 5 miljard steunen. De drie partijen zijn nodig om de belastingplannen van staatssecretaris Wiebes van Financiën aan een meerderheid in de Eerste Kamer te helpen.

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) voor aanvang van het plenaire debat over het belastingplanBeeld anp

Bij het debat woensdag in de Tweede Kamer kwam Wiebes met tal van suggesties hoe CDA, CU en SGP dekking zouden kunnen vinden voor hun plan om de eenverdiener te steunen. De drie vatten de suggesties in een voorstel dat echter geen genade vond in de ogen van de staatssecretaris.

Een paar kleine aanpassingen zijn nodig, zei Wiebes, en dan ben ik wel voor. Dat was voor de indiener van de voorstellen, SGP-Kamerlid Dijkgraaf weer onaanvaardbaar. 'Ik verander niets', zei hij. Daarmee staat de steun van de 'Christelijke 3' voor een forse belastingverlaging op losse schroeven.

Cadeau
Wiebes had moeite te begrijpen: ik wil een enorm cadeau weggeven, maar niemand wil het hebben. Er ligt een belastingverlaging klaar van 5 miljard euro: welke politieke partij wil dat nou niet? De staatssecretaris leerde woensdag een vreemde les: het is moeilijk om bezuinigingen door de Kamer te krijgen, maar het blijkt nog veel lastiger om een meerderheid te vinden voor het tegenovergestelde: lastenverlichting.

Een meerderheid is in de Tweede Kamer geen probleem, maar in de Eerste Kamer des te meer. Wiebes gaat ervan uit dat in beide Kamers de partijen hetzelfde stemmen. Gisteren was het debat in de Tweede Kamer en Wiebes hengelde bij alle partijen naar steun voor zijn Belastingplan 2016, waar de lastenverlichting van 5 miljard in zit. Lastig, want de hartenwens van de ene partij is de andere partij een gruwel.

Kloof kleiner
Het Belastingplan is een enorm pakket van zeer uiteenlopende belastingmaatregelen, maar SGP en ChristenUnie komt de eer toe het speelveld te hebben vernauwd tot één kwestie. Dat is de kloof tussen één- en tweeverdieners. Gezinnen met één kostwinner, zeggen SGP en CU, betalen meer belasting dan huishoudens waar beide partners werken.

Aanvankelijk wilden de twee christelijke partijen de kloof tussen één- en tweeverdieners aan beide kanten kleiner maken: meer geld voor kostwinners, minder geld voor tweeverdieners. Het eerste, zij het met mate, kan op een meerderheid in de Eerste Kamer rekenen, maar het tweede in het geheel niet. Tweeverdieners korten is voor coalitiepartij VVD principieel onaanvaardbaar. Voor D66 evenzeer.

Belastinghervorming

Eerder stapte D66 al uit het overleg over de hervorming van het belastingstelsel. Werd er eigenlijk wel een serieuze poging gedaan? Lees er hier meer over (+).

Beteuterd

Het leek er woensdag voorafgaand aan het debat op dat SGP en CU hun hand hadden overspeeld met het korten van de tweeverdieners. Daardoor kwam D66 in beeld, want samen met het CDA zouden die de coalitie aan een stevige meerderheid in de senaat helpen. Er waren geruchten dat de twee oppositiepartijen een deal hadden bereikt. Maar toen begon het debat en koerste Wiebes linea recta af op steun van de drie christelijke partijen, inclusief het CDA.

Hij negeerde D66 en liet D66-Kamerlid Van Weyenberg beteuterd achter. We waren wel goed om het kabinet jarenlang te helpen met pijnlijke bezuinigingen, treurde de D66'er, maar nu er wat te verdelen valt, slaat het CDA toe. Dat de 'Christelijke 3' weer in beeld kwam, was het resultaat van opmerkelijk constructief meedenken van Wiebes. Dat deed de staatssecretaris wel pas nadat de C3 de eis had laten vallen dat tweeverdieners erop achteruit moeten gaan. Dat kost een voor Wiebes onaanvaardbaar groot aantal banen.

Onderhandeling
Overeind bleef dat de enkele kostwinner er iets bij moet krijgen. CDA-Kamerlid Omtzigt gooide eens een balletje op bij Wiebes: waar zou de staatssecretaris het geld vandaan halen om aan de eenverdiener te geven? Tot Omtzigts verbazing ging Wiebes er nog op in ook en volgde een openbare onderhandeling. Misschien kunnen we de belasting op gas verhogen, suggereerde de staatssecretaris, of op tabak. Wat ook kan: iets afknabbelen van de 5 miljard belastingverlaging en daarmee de kinderbijslag verhogen.

Nog een tip van Wiebes: bouw de zogenoemde 'aanrechtsubsidie' wat langzamer af dan gepland. Deze algemene heffingskorting die ook naar niet-werkenden gaat, pakt negatief uit voor werkgelegenheid en emancipatie, reden waarom D66 hem afschuwelijk vindt. De drie christelijke partijen grepen de suggesties van Wiebes met beide handen aan en kwamen met een plan waarover donderdag zou worden gestemd.

CDA, ChristenUnie en SGP stellen voor om iets af te halen van Wiebes' cadeau van 5 miljard en daarvan 200 miljoen te gebruiken om de kinderbijslag te verhogen en 200 miljoen om de 'aanrechtsubsidie' te stutten. Ja, erkende Wiebes, dat kost banen. Maar ik moet realistisch zijn, zei hij. Ik moet nu eenmaal draagvlak voor de lastenverlichting vinden. 'Het is een kras op mijn gezicht, maar het zij zo.'

Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden