Voorjaarsschoonmaak in Nederland

De Nederlandse autoriteiten zijn de grote voorjaarsschoonmaak van internet begonnen. Een zevenkoppig politieteam lichtte in Maastricht een 17-jarige van zijn bed en arresteerde en passant ook zijn vader....

De Limburgse tiener kladde in februari een tirade tegen de koninklijke familie in een webforum van de Haagse Digitale Hofstad met als aanleiding de wintersportvakantie in het besmette Oostenrijk. De tekst wekt de indruk dat het gaat om een twintig jaar te laat uit het ei gekropen punker die zich in 1980 waant, op het hoogtepunt van de krakersrellen. 'Trix is nix' staat er vast op de rug van zijn leren jack gekalkt. Hij verwijst zelfs naar de Franse revolutie. 'Zijn er nog ambachtslieden die een guillotine in elkaar kunnen knutselen?' De Haagsche Courant meldt dat de verdachte de tekst gekopieerd heeft van beroepsbelediger Theo van Gogh, maar dat betwijfel ik. Zo kinderachtig is Van Gogh nou ook weer niet.

Het geval staat niet op zich. Een week voor de arrestatie veroordeelde een Nederlandse rechter een echtpaar tot het verwijderen van beledigingen aan het adres van artsen in de Rotterdamse Daniël den Hoed-kliniek.

De schelders waren verbolgen over de behandeling die ze gekregen hadden, of liever gezegd: het gebrek daaraan. Beulen en criminelen waren enkele van de kwalificaties waarmee ze de geneesheren op hun homepage omschreven. En dat mocht niet van de rechter.

Het is zo snel gegaan: juni 1996, e-commerce is een begrip dat nog uitgevonden moet worden. Internet is nog niet in handen gevallen van de zakkenvullers. Er wordt meer gesproken over de maatschappelijke relevantie van het netwerk dan over de zoveelste beursgang.

De Amerikaanse overheid wil de digitale vrijheid van meningsuiting aan banden leggen, maar een federale rechtbank verklaart dat ongrondwettig: 'Als de meest toegankelijke vorm van massale meningsuiting die tot nu toe is ontwikkeld, verdient het internet de hoogst mogelijke bescherming tegen overheidsingrijpen.'

In een toelichting zegt een van de rechters: 'Het is waar dat velen sommige uitingen op het net aanstootgevend vinden, en te midden van het gekletter in cyberspace horen velen wanklanken die ze als onfatsoenlijk beschouwen. De afwezigheid van overheidsregulering heeft onomstotelijk een soort chaos gecreëerd, maar zoals een van de eisers het tijdens de hoorzitting zo krachtig formuleerde: het bereikte succes was juist de chaos die internet is. De kracht van het net is die chaos.' Mooie taal.

Chaos, overheidsingrijpen. De klacht tegen de tiener was ingediend door de burgemeester van Den Haag persoonlijk, de Hoogedelgestrenge Heer Deetman. Hij is de belichaamde anti-chaos. Zo'n man die immer een rolmaat op zak heeft om te controleren of het schuurtje in de achtertuin van de buren voldoet aan de wettelijke maten. 'Tja, een centimeter te hoog. Helaas, u moet het afbreken.'

De politie verklaarde deze week dat ze het druk heeft om virusmakers op te sporen. Nu weten we waarom. De maatschappelijke destabilisatie schuilt niet in een verwoestend virus dat over de planeet raast, maar in de woorden van een oververhitte tiener die op driehonderd kilometer afstand naar de koningin spuugt. Een opgetogen officier van justitie die niet op enig gedachtegoed betrapt kan worden, verklaarde dat 'internetbeledigers zich vanaf nu niet meer veilig konden wanen'. Het razzia-apparaat staat kennelijk klaar. Internet moet schoon.

Helemaal ingewerkt is het ontsmettingsteam nog niet. Het vuil is hardnekkig. Ik tover de gewraakte tekst van de tiener met gemak uit het archief van de Digitale Hofstad te voorschijn. Maar natuurlijk klik ik 'm gauw weg. Voordat mijn voordeur wordt ingetrapt door de taalpolitie. Dit is Nederland. Stil zitten en niks zeggen is de beste manier om te overleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden