Voorjaar begint steeds vroeger

AMSTERDAM - Het groeiseizoen in de natuur duurde in de eerste tien jaar van deze eeuw bijna een maand langer dan normaal. Dat maakte Arnold van Vliet van het nationale fenologienetwerk De Natuurkalender zondag bekend.

Volgens de gegevens van het waarnemersnetwerk begon het vroege voorjaar gemiddeld 17 dagen eerder, terwijl de winter juist negen dagen later begon. Dat heeft te maken met de hoge temperaturen in de afgelopen tien jaar. De gemiddelde jaartemperatuur lag 1,3 graden hoger dan in de jaren 40 tot en met 60 van de vorige eeuw. Die periode is volgens De Natuurkalender representatief voor de vorige eeuw.

Ritme
Volgens Van Vliet is overduidelijk gebleken dat het ritme van de meeste planten en dieren nauw samenhangt met de temperatuur. Vroeg bloeiende planten reageerden het sterkst op temperatuurschommelingen, terwijl de vogels die in de winter naar Afrika trekken het minst reageerden. In 2008 begon het groeiseizoen het vroegst. Soorten als de els en de hazelaar bloeiden toen 31 dagen eerder dan normaal. Dit jaar ligt de natuur, door de vrij zachte januarimaand, drie weken voor op schema. Arnold van Vliet: 'De eerste meldingen van sneeuwklokjes en speenkruid zijn al binnen. Ook hazelaars en elzen staan al in bloei.'

De Natuurkalender, een initiatief van Wageningen Universiteit en het radioprogramma Vroege Vogels, bestaat deze maand tien jaar. In die tijd zijn door vrijwilligers meer dan 120.000 waarnemingen doorgegeven. De populairste soort was de citroenvlinder, die zich laat zien op de eerste zonnige lentedagen. Speenkruid, de tjiftjaf, de gierzwaluw en de witte paardenkastanje zijn andere veel doorgegeven soorten. Volgens Van Vliet leveren de gegevens, naast informatie over de invloed van weer en klimaat op de natuur, ook kennis op over de bloei van planten die allergieën als hooikoorts veroorzaken. Grote vraag, aldus Van Vliet, is 'hoe lang het groeiseizoen nog is op te rekken. Veel vroege bloeiers hebben kou nodig om in het voorjaar goed te kunnen bloeien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden