Vooringenomen rapport overtuigt niet

'Dit onderzoek gaat over de fundamentele zwaktes van de Economische en Monetaire Unie en de schade die de euro heeft veroorzaakt.' Dit te lezen op het schutblad van een onderzoeksrapport is even schrikken voor wie gewend is aan braaf Nederlands economisch onderzoek. Kijkt maar niet zo verbaasd, sust Charles Dumas van Lombard Street Research, want wij zijn nu eenmaal een eurosceptisch onderzoeksbureau. Waarom? 'Omdat ons onderzoek steeds maar weer aantoont dat de euro niet deugt.'


Dumas ging in opdracht van de PVV na of Nederland niet beter af was geweest zonder euro en met de gulden. Vooraf was bekend dat de onderzoeker die PVV-leider Wilders bereid vond deze vraag te beantwoorden, dat met een volmondig ja zou doen. Het wachten was alleen op de argumenten en statistieken die Lombard Street onder leiding van Dumas hiervoor zou aandragen.


Hoewel ogenschijnlijk gedegen, overtuigt het rapport niet en dat komt vooral door die eerste pagina. Idealiter hadden de onderzoekers het ene na het andere krachtige feit uitgespeeld, waarna de lezer zelf de onontkoombare conclusie mag trekken: die gulden moet zo snel mogelijk terug. Maar door het uitgesproken uitgangspunt staat elke waarneming, elk cijfer in dienst van die voorgeprogrammeerde slotsom.


Wat de naar objectiviteit snakkende lezer niet erg helpt, zijn de titels van hoofdstukken zoals 'Schade voor Nederland door eurolidmaatschap', 'Voortreffelijke prestaties van niet-eurolanden' en 'Opbrengst indien Nederland zo snel mogelijk uit de euro stapt'.


De conclusie van het hele rapport valt na al dit geweld zelfs wat tegen. 'Hoewel het niet te kwantificeren valt, is er weinig fantasie voor nodig om aan te tonen dat het lidmaatschap van de EMU tot op heden tot een aanzienlijk welvaartsverlies voor Nederlandse burgers heeft geleid. Een andere verklaring dan de euro is moeilijk te bedenken', is de wat slappe uitsmijter van het werkstuk van Lombard Street.


Wie alle vooringenomenheid in het Engelstalige rapport wegdenkt, staat niet helemaal met lege handen - wel bijna. Met één oneliner heeft onderzoeksleider Dumas enigszins 'beet': one size fits none. Dit slaat op de notie dat de zeventien eurolanden economisch zo verschillend zijn, dat ze eigenlijk niet samen in één muntunie zouden moeten zitten. Nobelprijswinnaars Economie hebben daar bij de start van de euro voor gewaarschuwd. 'Begin met een harde kern van gelijksoortige, sterke economieën', zeiden ze. Maar ze moesten concluderen dat de komst van de eenheidsmunt uiteindelijk een politieke en niet een economische beslissing was.


Lombard Street stelt vast dat de afgelopen tien jaar zuidelijke eurolanden 'te weinig' en noordelijke landen 'te veel' rente hebben betaald voor hun staatsleningen. Ook dat onderkennen economen als een probleem waaraan de huidige crisis in zekere zin een einde heeft gemaakt. Tot de crisis van 2008 betaalde bijvoorbeeld Griekenland niet veel meer dan het maatgevende Duitsland. Achteraf vreemd, want de financiële markten hadden twee zulke verschillende economieën met even uiteenlopende rentepercentages moeten bedelen.


Maar om daar nu de conclusie op te baseren dat Nederland als de wiedeweerga uit de euro moet vluchten, gaat erg ver. En helemaal om daaraan toe te voegen dat Nederland dat niet 50 of 52, maar 51 miljard kost. En nog vreemder is het om te stellen dat die kostenpost binnen een jaar, vier maanden en twee weken zal zijn terugverdiend. 'Hoewel het niet te kwantificeren valt.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.