Voorhoeve stellig over Srebrenica tegen advies in

Minister Voorhoeve van Defensie heeft tegen het advies van zijn ambtenaren in op 27 juli maximale duidelijkheid willen verschaffen over het al dan niet tekenen van een verklaring door Dutchbat-overste Karremans....

EWOUD NYSINGH

Van onze verslaggever

Ewoud Nysingh

DEN HAAG

Maar de minister sloeg die raad in de wind en keurde de door zijn ambtenaren voorzichtig geformuleerde spreektekst af. In de tekst die Voorhoeve op de persconferentie voorlas, stond de stellige ontkenning dat Karremans iets had getekend over het gedwongen vertrek van vluchtelingen uit Srebrenica. De minister baseerde zijn uitspraak op de ontkenning van de door hemzelf opgebelde Karremans.

Helaas voor Voorhoeve kregen zijn ambtenaren gelijk. Er was op 17 juli in Srebrenica wèl een document getekend, maar dan door Karremans' plaatsvervanger. Deze majoor Franken verving op de bewuste dag de zieke Karremans. Tijdens of vlak na de persconferentie van Voorhoeve kreeg het ministerie op het Plein in Den Haag te horen dat er tòch een document was. Toen was het kwaad al geschied.

Het door Franken getekende stuk lag bij de landmachtstaf op de Juliana-kazerne in Den Haag, en was in tegenstelling tot andere Dutchbat-doucumenten niet naar het ministerie op het Plein overgebracht. Bij een militair die vond dat het stuk eerst nog door juristen van de eigen landmachtstaf moest worden bekeken, was kennelijk pas een lampje gaan branden toen Voorhoeve zei van niets te weten.

De minister zegt zelf een dag later, op 28 juli, van het bestaan van de verklaring op de hoogte te zijn gesteld. Voorhoeve heeft, om niet al te opvallend bakzeil te halen pas op 3 augustus de Kamer van het document op de hoogte gesteld.

Majoor Franken was zo slim geweest aan de tekst, waarin staat dat de 'evacuatie van vluchtelingen correct' was uitgevoerd, toe te voegen dat dit alleen gold voor de konvooien die door Nederlandse VN-soldaten waren geëscorteerd.

Maar desalniettemin keurt Voorhoeve het tekenen af. Hij schrijft: 'Ik wijs deze verklaring als onjuist af. Zij is onder druk van de Bosnische Serviërs tot stand gekomen en geeft geen juist en volledig beeld van de evacuatie. De Bosnische Serviërs moeten er een propagandistisch doel mee hebben beoogd: het is een doorzichtige poging om de verdrijving van de bevolking van Srebrenica te rechtvaardigen.'

Onduidelijk is nog steeds of Karremans, die inderdaad zelf niets heeft getekend, wist wat zijn plaatsvervanger had gedaan. Het kan zijn dat de overste in alle commotie er niet van op de hoogte is gesteld. Maar Voorhoeve heeft hierover nog geen duidelijkheid verschaft.

De minister heeft al aangekondigd, mede naar aanleiding van het 'knullige en oenige' verloren gaan van een Dutchbat-filmrolletje waarop mogelijk vermoorde Moslims te zien waren, iets te doen aan de 'fouten en foutjes' bij Defensie.

Pas in september maakt Voorhoeve bekend wat de uitkomst is van het interne onderzoek naar de belevenissen van Dutchbat. Alle soldaten moeten worden gehoord, maar er is voor gekozen de manschappen eerst met vakantie te laten gaan. Tevens is de Dutchbatters verzocht eigen filmrolletjes ter beschikking te stellen van Defensie.

Gevreesd wordt dat eventueel compromitterende opnamen zullen worden achtergehouden. Defensie had de Verenigde Staten daarom gevraagd om luchtfoto's van Srebrenica, zodat aan de hand daarvan het mogelijk selectief omgaan met informatie door Dutchbatters kan worden voorkomen. De VS hebben een deel van die informatie, waarbij wordt gesproken van wellicht 2700 vermoorde Moslims in Srebrenica, donderdag naar buiten gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden