Vooral verdedigers van Zwarte Piet nu aangevallen

Medialogica waagt alvast een poging om de zwartepietdiscussie samen te vatten. Maar we zijn nog niet post-Piet.

'De kaas- en stroopwafelpieten, de 'Pietitie', de Telegraaf-voorpagina ('Zwarte Piet blijft zwart! Schijnheilig!'), de VN-werkgroep over Zwarte Piet; ze kwamen allemaal voorbij.'

Een uitzending van Andere Tijden over die goeie/ foute ouwe Zwarte Piet laat nog even op zich wachten, maar Argos TV- Medialogica (VPRO, HUMAN) reconstrueerde alvast de geëxplodeerde meningenstrijd die de laatste jaren werd gevoerd over de allemansvriend die al lang en breed allemansvriend-af is.

'Ik heb nu 33 afleveringen van Medialogica gemaakt', zei hoofdredacteur Marc Josten donderdag tegen NRC. 'Maar nog nooit was het zó moeilijk om mensen voor de camera te krijgen. Zo gevoelig ligt dit blijkbaar.'

Quinsy Gario zag af van medewerking, Jerry Afriyie wilde Medialogica wel te woord staan. Samen protesteerden zij in 2011 tijdens de Sinterklaasintocht in Dordrecht, gehuld in T-shirts waarop 'Zwarte Piet is racisme' stond. De rest is vers in het geheugen liggende geschiedenis. De kaas- en stroopwafelpieten, de 'Pietitie', de Telegraaf-voorpagina ('Zwarte Piet blijft zwart! Schijnheilig!'), de VN-werkgroep over Zwarte Piet; ze kwamen allemaal voorbij.

Nieuw was een intern onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken dat Medialogica boven tafel had gekregen. Het ministerie liet Kantar TNS, voorheen TNS NIPO, de afgelopen drie jaar opiniepeilen. De vraag: moet het uiterlijk van Zwarte Piet veranderen? In 2014 vond 12 procent van de Nederlanders van wel. Een jaar later ging het om 17 procent, anno 2016 is het aantal ja-zeggers gestegen naar 21 procent.

Debat sturen

NRC berichtte erover en informeerde bij het ministerie waarom het de cijfers niet zelf openbaar had gemaakt. 'Wij willen weten wat er speelt, maar niet sturend zijn in dit debat', verklaarde een woordvoerder. 'We publiceren sowieso niet al onze onderzoeken. Er is in dit geval ook geen beleid aan gekoppeld.'

Het is dezelfde gedachtegang als die van het Sinterklaasjournaal (NTR), dat elk jaar verslag doet van de intocht. 'Het is niet onze taak om voorop te lopen in het debat,' zei Ajé Boschhuizen, scriptschrijver van het Sinterklaasjournaal, vorig jaar in de Volkskrant.

De NTR heeft als 'het echte verhaal'-brenger wel degelijk een belangrijke rol, benadrukten de sprekers in Medialogica. Maar uitgerekend degenen die elk jaar de koers van Pakjesboot 12 bepalen, bleven trouw aan hun raadselachtige logica en weigerden acte de présence te geven in het programma. Wacht maar gewoon af tot de intocht, is het idee.

RTL wilde wél praten over de beslissing om voortaan enkel schoorsteenpieten rond te laten huppelen. Woordvoerder Kim Koppenol vertelde dat RTL had geprobeerd het gesprek aan te gaan met de NTR om het besluit af te stemmen en nul op het rekest kreeg. 'Helemaal niets zeggen, gek toch?' vroeg de interviewer van Medialogica. Daar kon, nee, wilde Koppenol dan weer niets over zeggen.

De voice-over vatte de huidige staat van de discussie samen: 'Waar in 2013 de aanval op Zwarte Piet tot verontwaardigde reacties leidde, is nu in 2016 de verdediging van Zwarte Piet aanleiding tot heftige reacties.' Die op hun beurt weer heftige reacties veroorzaken, dat moet ook gezegd. Echt andere tijden moeten nog aanbreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.