Vooral niet doen: rondbazuinen dat je bij de politie werkt

De politie is de zwakke plek in het Afghaanse veiligheidsapparaat. De meeste rekruten zijn ongeletterd...

KUNDUZ Zouden hier in Afghanistan vaak rellen zijn? Misschien niet, geeft de commandant van het trainingscentrum voor de Afghaanse politie in Kunduz toe, maar crowd control behoort nu eenmaal tot de taken van de politie en dus leren de Afghaanse rekruten ook omgaan met schild en wapenstok.

Terwijl een groep rekruten op de binnenplaats van het gloednieuwe kamp oefent in het in bedwang houden van betogers, krijgt een andere groep een wat praktischer les. Hoe houd je een verdacht voertuig aan en laat je de passagiers uitstappen, zonder dat je zelf gevaar loopt?

Bijna 300 rekruten uit heel Afghanistan worden in het kamp door Amerikaanse en Duitse instructeurs klaargestoomd voor het politiewerk. Het moet allemaal in twee maanden, want het land heeft een schreeuwende behoefte aan agenten die het gezag van de centrale regering in Kabul uitdragen.

‘Het moeilijkste is de verschillende etnische groepen te verenigen en ze een gevoel van nationale identiteit bij te brengen’, zegt kolonel Abdul Hadi, de Afghaanse commandant van het opleidingscentrum.

De afgelopen jaren heeft het centrum al 21 duizend agenten afgeleverd. Aanvankelijk vooral uit het noorden, maar nu ook steeds meer uit de zuidelijke provincies waar de Taliban nog vrij sterk zijn.

Volgens de Afghaanse commandant gaat het steeds beter, maar een Amerikaanse instructeur geeft toe dat het geen eenvoudige zaak is de plattelandsjongens om te vormen tot politieagenten. ‘De meerderheid, zeker 85 procent, is ongeletterd, zodat je je niet al te veel van de theorielessen moet voorstellen’, zegt hij. Een van de taken van de politie is op te treden tegen de bloeiende drugshandel, maar hoe doe je dat met agenten die vaak zelf opium gebruiken, vraagt hij zich af.

Sommige rekruten hebben zich uit idealisme aangemeld. ‘Ik wil ons land van de Taliban en de drugsbazen bevrijden’, zegt Hajim Mohammad, een oudere agent uit de zuidelijke provincie Ghazni. Maar voor de meeste rekruten lijkt het vooral om het loon te gaan. Honderd dollar per maand, eigenlijk niet genoeg om een gezin te onderhouden. ‘Maar we hebben geen keuze’, zeggen een paar boerenjongens uit Kunduz. ‘De landbouw levert niets op: Er is de laatste jaren veel te weinig regen gevallen.’

Tegenover hun dorpsgenoten houden ze geheim dat ze zich hebben aangemeld bij de politie uit vrees voor strafmaatregelen van de Taliban. Politieagent zijn is gevaarlijk in Afghanistan: vorig jaar werden er 1.600 agenten gedood, veel meer dan het het aantal militaire slachtoffers. Vooral de zuidelijke provincies zijn gevaarlijk gebied voor agenten die voor de regering-Karzai werken. De rekruut uit Ghazni vertelt dat hij zijn vrouw en kinderen naar Kabul heeft overgebracht.

De aankomende agenten krijgen ook ethische normen bijgebracht, maar of de anticorruptielessen veel zullen opleveren, betwijfelt één van de instructeurs. ‘We hopen dat er iets van zal blijven hangen bij hen, maar het probleem is dat de meesten weer teruggaan naar hun eigen streek, waar ze snel in de verleiding komen.’

Ook op ander gebied moet nog wat zendingswerk worden verricht. Tussen de 285 rekruten lopen twee vrouwen rond, maar door hun collega’s worden ze niet erg serieus genomen. Er hangt een lacherige sfeer wanneer de twee demonstreren hoe je een verdachte fouilleert. ‘Bleef het maar daarbij’, zegt een van de vrouwen. Naar haar zeggen is ze al verscheidene keren bedreigd door haar mannelijke collega’s. Vrouwen horen niet bij de politie, vinden zij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden