Nieuws Afval scheiden

Vooraf afval scheiden is op zijn retour: ‘Als mensen niet willen, dan houdt het op’

Na jarenlang pleiten voor het vooraf scheiden van afval kiezen steeds meer gemeenten nu voor násorteren. Dat betekent niet dat burgers nu alles in dezelfde bak moeten gaan gooien. ‘Hoe schoner je de voorkant houdt, hoe beter het eindproduct is.’

Beeld Najib Nafid

Albert Heijn laat in de nieuwe duurzame wijk Westergouwe in Gouda een circulaire supermarkt verrijzen. Van het beton tot de kassa: alles is al eens gebruikt. McDonald’s Nederland heeft een systeem ontwikkeld waarmee ook in het proces van nascheiding afval gerecycled kan worden. Slimme technologie zorgt ervoor dat plastic en bekers uit prullenbakken gescheiden worden van papier- en voedselresten. Elf grote bedrijven, waaronder Coca-Cola en Unilever, willen hun verpakkingen vóór 2025 volledig recyclebaar laten zijn.

Zomaar een greep uit de recyclingplannen van de afgelopen tijd. ‘Nederland loopt wereldwijd voorop’, zegt Maurice Toussaint van Plastic Omnium Sulo, een bedrijf dat onder meer afvalcontainers verkoopt. Hij staat deze week op de vakbeurs Recycling in Gorinchem waar de hele keten aan bod komt: afval, inzameling, transport, opslag, verwerken en recyclen. 

Op het platteland wordt het meeste vooraf gescheiden; volgens het CBS gaat het daar om 70 procent van het al het afval. Maar in de grote steden is dat percentage slechts 31 procent. Steeds meer gemeenten kiezen dan ook voor het násorteren van afval, terwijl jarenlang gepleit is voor vooraf scheiden. Dagelijks vragen Toussaints klanten hoe lang afval nog vooraf gesorteerd moet worden. ‘Daar ligt een taak voor de overheid’, vindt hij. ‘Eerst worden burgers opgevoed met aandacht voor het recyclen, en nu de markt zover is dat we kunnen nascheiden, hoeft dat opeens niet meer. Dat vind ik slecht. Hoe schoner je de voorkant houdt, hoe beter het eindproduct is.’

Afvalbakken op het Scheveningse strand Beeld ANP

Nieuwe grondstof

Ben Rooijakkers uit Beek en Donk, ook actief in de afvalindustrie, denkt niet dat strengere wetgeving om vooraf te scheiden veel zin heeft. ‘Als mensen niet willen scheiden, dan houdt het op. Je kunt wel als een politieman optreden, maar je moet zorgen dat er bij mensen zelf bewustwording optreedt’, meent Rooijakkers. ‘Maar je moet op een gegeven moment ook tevreden kunnen zijn. Veel grotere stappen kunnen we niet zetten, denk ik.’

In 2050 moet afval in Nederland dé nieuwe grondstof worden. Dat staat in het in 2016 gelanceerde ‘circulaire-economieplan’ van Rutte II. Vanaf 2030 moet er geen kunststofafval meer worden verbrand. Dat lijkt ver weg nu China, decennialang de afvalberg van de wereld, de grens heeft gesloten voor (Nederlands) plastic bedrijfsafval. Dat afval verdwijnt nu veelal in Nederlandse verbrandingsovens. Jeroen Labots, die voor kunstrecyclingbedrijf Van Werven op de beurs staat: ‘Er ging eerst veel materiaal naar China, maar door hun afvalverbod brengen andere landen hun afvalstoffen hierheen. Daar profiteren wij van.’

Ambitieuze multinationals

Wereldwijd willen multinationals verandering teweegbrengen. Elf grote bedrijven, waaronder Coca-Cola en Unilever, kondigden begin dit jaar aan dat hun verpakkingen voor 2025 volledig recyclebaar moeten zijn. De elf produceren samen ongeveer zes miljoen ton plastic afval per jaar. Een grote stap voorwaarts, vindt Arnoud te Winkel van afvalsorteerbedrijf Tomra Sorting Solutions. ‘Maar er is nog een lange weg te gaan. Coca-Cola heeft voor hun zero-sugar-drank, een herkenbaar zwart etiket. Die zwarte kleur is niet handig te recyclen. Aan de voorkant maken bedrijven het product aantrekkelijker, maar aan de achterkant snijden ze zichzelf in de vingers.’

In totaal zijn er zo’n tweeduizend soorten plastic, met verschillende kleuren en toevoegingen. Een oplossing zou zijn dat producten van hetzelfde soort plastic gemaakt worden, maar dat is volgens Te Winkel ver weg. ‘Multinationals denken natuurlijk ook aan hun eigen belangen. Van mijlenver kun je een pak Lipton Ice Tea herkennen of een fles Coca-Cola.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.