Voor Woody Allen geldt de romantische notie: hoe groter geest, hoe groter beest

Beweringen & Bewijzen

Om de feestdagen door te komen besloot ik elke dag naar de cinema te gaan, en zo zag ik in een maand zo'n dertig films. Nederland trok aan mij voorbij als een popcorn knabbelende natie, dit vooral tot genoegen van de muizen die ik in de gangen van de bioscopen op jacht zag gaan naar de achtergebleven maïskorrels.

Zelf was ik ook een veelvraat. Ik zag de zoveelste versie van een moord in de Orient Express, ik zat me stierlijk te vervelen bij een showfilm over het circus van Barnum & Bailey, ik keek naar HHhH - The Man with The Iron Heart van The Weinstein Company - toch een mooie film - en ik moest lachen bij de bittere Franse komedie C'est la vie. Enzovoort.

Ik ging zelfs naar The Lady from Shanghai en besefte dat zelfs Orson Welles geen garantie is voor een goede film. Het maakte mij niet uit, als ik maar veilig binnen zat.

Maar na een maand in het donker moest ik mij toch de gewetensvraag stellen welke film de meeste indruk op mij had gemaakt. Hoe meer ik erover nadacht, steeds kwam ik terug bij een film die voortdurend in mijn gedachten opdook: Wonder Wheel van Woody Allen. Opmerkelijk, want de film heeft hoofdzakelijk matige recensies gekregen. Toch was ik geneigd de film een meesterwerk te vinden, vooral door de grandioze rol voor Kate Winslet.

Dat Wonder Wheel geen warm onthaal kreeg, heeft twee oorzaken. In de eerste plaats is Allen verwikkeld in een onverkwikkelijke zaak met zijn ex-vrouw Mia Farrow. Hij wordt beschuldigd van misbruik van een adoptiedochter, een zaak die al lange tijd loopt en weer helemaal in de spotlights staat.

De kampen bevechten elkaar met grote onverzoenlijkheid. David Krumholtz, die in Wonder Wheel een onbeduidend rolletje vertolkt, heeft geroepen dat hij daar spijt van heeft, maar men zegt ook dat hij zulks alleen heeft gedaan om zijn eigen carrière te redden.

Daarnaast duiken studies op dat uit Allens werk inderdaad een fascinatie blijkt voor jongere meisjes, maar dat geldt tevens voor Nabokovs meesterwerk Lolita, en moeten wij dat nu ook op de vuilnisbelt werpen?

Ik weet niet goed wat ik ervan moet denken. Dat Allen met weer een andere adoptiedochter op de loop is gegaan, is van een ongekende smakeloosheid, maar als dat wederzijds uit vrije wil is gebeurd, is het niet aan mij dat zonder verdere kennis veroordelen.

Aan de andere kant lijkt Mia Farrow eveneens door het dolle heen, getuige haar recente suggestie dat hun (biologisch) gezamenlijke zoon Ronan toch niet van Woody Allen is, maar van Frank Sinatra. Dat laatste zou best eens kunnen, afgaande op gelaatstrekken en kleur van de ogen, maar dat zijn meer speculaties voor de roddelpers. Enfin, wat hebben die twee er een tragische rotzooi van gemaakt met al hun echte en aangenomen kinderen.

Hoe groter geest, hoe groter beest. Graag zouden wij die romantische notie gebruiken om de kunst te vrijwaren van een moreel oordeel over het gedrag van de kunstenaar, maar steeds vaker lijkt dat onmogelijk.

Dat inzicht brengt ons terug bij de matige recensies voor Wonder Wheel. De tweede oorzaak daarvan ligt in het feit dat in deze Woody Allen weinig te lachen valt.

Het verhaal draait om de jonge strandwachter Mickey (Justin Timberlake), die een verhouding begint met de oudere Ginny (Kate Winslet). De crux van het drama zit hem erin dat Mickey schrijver wil worden en dat Eugene O'Neill zijn grote held is. Ginny is een serveerster, die eigenlijk actrice had willen worden.

In veel opzichten is Wonder Wheel een vrije bewerking van O'Neills beroemde stuk: Long Day's Journey into Night. Er zijn veel overeenkomsten. Het stuk van O'Neill speelt aan zee (Connecticut), net als de film van Allen (Coney Island).

Bij O'Neill hoor je steeds het irritante geloei van de misthoorn, bij Allen is er het geluid van de schiettent. Er is een gezin met twee kinderen. In beide gevallen lijdt de moeder eronder dat het niets is geworden met haar artistieke carrière.

De vaderfiguur probeert voortdurend alle problemen uit de weg te gaan. In godsnaam, maak er geen drama van - waardoor dat natuurlijk juist wel gebeurt. Hij is gierig en heeft geen geld over voor de behandeling van zijn zoon in een sanatorium (O'Neill) of door een psychiater (Allen).

Op YouTube zijn twee verfilmingen te zien van Long Day's Journey into Night. De eerste uit 1962 met Katherine Hepburn, de tweede uit 1987 met onder meer Bethel Leslie, Jack Lemmon en met een jonge, maar geweldige Kevin Spacey.

Het zal een hele klus worden hem daaruit weg te retoucheren.