Voor vier minuten naar Haarlem en dan dromen van de Major League

Een zonnige, winderige, kille middag in het Pim Mulier honkbalstadion in Haarlem. In de bullpen, de werpbaan voor pitchers, staat een jonge Nederlandse pitcher met dromen van de Major League Baseball: Bencho Jansen (17).

HAARLEM - Hij heeft vijftien pitches - in ongeveer twee minuten - de tijd om indruk te maken op de twee mannen aan de andere kant van de bullpen: medewerkers van de Major League Baseball (MLB). Hij frutselt aan zijn haar, trekt zijn broek omhoog, spuugt in het zand, en krijgt dan te horen wat voor bal hij moet gooien.

'Fastball!'

De Major League Baseball is overgekomen om in Haarlem een kleine tachtig honkbaltalenten aan het werk te zien, uit Nederland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Zweden, België, en Noorwegen. De afgelopen week zijn er in heel Europa zeven van zulke try-outs geweest, en over twee weken bepalen de MLB-mannen welke vijftig spelers uitgenodigd worden voor de European Academy, een trainingskamp dat in augustus wordt gehouden in het Italiaanse Tirrenia. En iedereen weet wat er in Tirrenia op je kan wachten.

'Een contract', zo had Bencho Jansen kort voor zijn pitchbeurt gezegd, een gouden tand blootleggend waarin een klavertje vier is geëtst.

Nu staat hij in de kooi, frutselend aan zijn haar, klaar om een fastball te gooien. Achter de twee MLB-mannen staan nog eens elf mannen, met wijde broeken, sportzonnebrillen, en notitieblokjes waarop ze aantekeningen maken. Scouts. Zo'n beetje de halve Major League - onder andere de New York Mets, de Seattle Mariners, de Pittsburgh Pirates, de Oakland A's, Chicago Cubs, de Philadelphia Phillies, de Detroit Tigers - staat op een stoepje van hooguit acht vierkante meter te kijken naar Bencho.

Die gooit zijn fastball dus niet alleen richting Tirrenia, maar rechtstreeks naar de Major League. Zoef!

'Another fastball!'

Zoef.

'Change-up!'

Zoef.

'Fastball!'

Zoef.

'Another!'

Zoef.

'Slider!'

Zoef.

'Fastball!'

Zoef.

'Thank you.'

'Who's next', vraagt de ene MLB-man aan de ander. Een nieuwe jonge pitcher betreedt de kooi, en spuugt ook op de grond. 'Show me your number!'

En dat was het dan voor Bencho Jansen, die 'redelijk tevreden' was. De snelheid waarmee de Major League-medewerkers in Haarlem de spelers keuren, is indrukwekkend. Slagmannen krijgen acht ballen te slaan, mogen een paar keer naar de thuisplaat gooien, en moeten een sprint van 60 yards trekken. Vier minuten werk, daarvoor zijn spelers uit Noorwegen en Engeland gekomen.

'Acht ballen, that's it', zegt Martijn Nijhoff, de talent coach van de Nederlandse honkbalbond KNBSB én scout voor de Pittsburgh Pirates, met een mengeling van bewondering en verwondering. 'That's the American way. Het is survival of the fittest. Of in elk geval: survival van spelers die in vorm zijn.'

Wie hier geen goede indruk maakt, kan 'Tirrenia' vergeten. En wie Tirrenia kan vergeten, kan een carrière in de VS vergeten. 'Van alle Europese spelers die een contract tekenen in de Major League, is 95 procent naar dat zomerkamp geweest', zegt Tom Gillespie, scout van de Oakland A's.

Het komt nogal wreed over, zeker voor een sport die geavanceerde methodes heeft om spelers mee te evalueren. Statistieken tonen feilloos aan hoe een slagman pitches inschat, een cruciale eigenschap. Sla je in het wilde weg, of kies je je pitches zorgvuldig uit? Je slagverleden geeft het nauwkeurig prijs. Voor een pitcher geldt: een 90-mijl-fastball is niet alles. Minimaal even belangrijk is het vermogen om de slagmannen op het verkeerde been te zetten.

'Allemaal waar', zegt Gillespie (33). Terwijl een 17-jarig Frans honkballertje aan zijn 60-yard-sprint begint, drukt Gillespie zijn stopwatch in. 'Snelheid wordt overschat', zegt Gillespie. 'Maar het zegt wel íets.' Net als de snelheid van pitches. 'Pitchers die de 90 mijl niet halen, zijn dun gezaaid in de Major League.'

Statistieken zou hij graag gebruiken. Het probleem is dat statistieken over Europese spelers vrijwel nietszeggend zijn. 'In Europa is het niveau voor junioren zeer wisselend. Je kunt wel een hoog slaggemiddelde halen, maar tegen welke pitchers? In de VS spelen junioren veel meer wedstrijden, en op een constant hoog niveau. Dat geeft de statistieken zeggingskracht.'

De beoordeling van Europese spelers is daarmee 'ouderwets subjectief werk'. En dat heeft voordelen, zegt Justin Prinstein (27), die pitcht voor de Hamburg Stealers, en scout is voor de Detroit Tigers. 'De kans om onontdekt talent te vinden, is hier groter dan in de VS. Waarom denk je dat er anders zo veel van ons (scouts, red.) hier zijn?'

Tools

De scouts bekijken de spelers de vijf tools - slaan, hard slaan, gooien, rennen, en verdedigen - en hun make-up, ofwel: wat voor persoon is het? 'Iedereen zal een five tool guy wel vinden', zegt Gillespie. 'De kunst is het om een jongen te vinden met een of twee tools die in de VS tot bloei kunnen komen.'

En dus kijken de scouts met intense blik naar de slagkooi, als de jonge honkballers hun acht ballen slaan. Ze fluimen en maken aantekeningen. Prinstein: 'Ik kijk vooral naar techniek. Heeft hij een techniek die bruikbaar is op het hoogste niveau? Ik zag jongens die de bal ver weg sloegen, maar hun techniek was matig. Good pitchers will kill them.'

Dat maakt het trainingskamp in Tirrenia zo waardevol - goede tegenstanders. In Tirrenia spelen de vijftig geselecteerde jongens drie weken tegen elkaar, gadegeslagen door nog meer scouts uit de VS. Die kunnen zien wat hun favoriete slagman doet tegen louter sterke pitchers. En dat levert waardevolle informatie op. 'Je krijgt een beter beeld van de kwaliteit van een speler', zegt Prinstein.

Waarmee de beslissing wie er naar Tirrenia mag, nogal belangrijk is. En dat resulteert in al het nerveuze gefrunnik en gespuug bij de spelers. Europese coaches hebben erop aangedrongen om meer dan alleen de paar minuten bij try-out mee te nemen in de procedure. Martijn Nijhoff, de talent coach van de Nederlandse honkbalbond, zegt dat de MLB hem en andere coaches om hun mening heeft gevraagd.

Dat zal helpen, maar diverse spelers en coaches hebben zich in de voorgaande jaren verbaasd: waarom hij wel, en hij niet?

'Er blijft veel van deze dag afhangen', zegt Prinstein. Maar of daarmee potentiële Major Leaguespelers over het hoofd worden gezien? Als hij eerlijk is, dan heeft hij vandaag in Haarlem niet veel jongens gezien met de tools voor de Major League. Drie, hooguit. 'Tenminste', zegt hij met een glimlach, 'naar mijn zeer subjectieve overtuiging.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden