Voor toptalent is sinds deze zomer alles anders

Een hersenvliesontsteking vertraagde afgelopen zomer haar internationale doorbraak. In Eindhoven maakte Ranomi Kromowidjojo met vier titels alsnog naam.

eindhoven Het had heel anders kunnen aflopen, zei Ranomi Kromowidjojo wel drie keer hardop. 'Voor hetzelfde geld had ik wel dood kunnen gaan', was haar in emotie gedane uitspraak over de hersenvliesontsteking die de zwemster deze zomer velde.


Op het erepodium van de 50 meter vrije slag, haar vierde en laatste huldiging bij de EK in Eindhoven, was zij zich dat alles opeens in volle omvang bewust. Kromowidjojo, koel racemonster, kreeg het te kwaad. Ze vocht tegen de tranen.


Alles was ten slotte op de pootjes neergekomen. Vier gouden medailles had ze om de nek hangen. Voor het eerst in haar loopbaan won ze ook persoonlijke afstanden, de 50 en de 100 meter vrije slag en dat in 'wereldrecordtijden gewoon textiel'. De Australische Libby Trickett had die toptijden op haar naam, maar sinds vrijdag en zondag behoren ze toe aan het grootste Nederlandse sporttalent van dit moment.


Een jaar geleden zou ze dergelijke successen koeltjes hebben geïncasseerd. Toen was Kromowidjojo een tiener die het altijd voor de wind was gegaan, die als 17-jarige olympisch kampioen op de 4 x 100 meter aflossing was geworden. Dat was bijzonder, maar ook snel weer gewoon. Dat was toen.


Sinds deze zomer is alles anders. De nummer één van de wereldranglijst op de 100 meter vrij was de gedoodverfde nieuwe Europese kampioen op die afstand. Niemand zou haar weerstaan bij de Europese titelstrijd in Boedapest. Concurrenten uit eigen land, Marleen Veldhuis en Inge Dekker, waren niet eens van de partij. Maar opeens hadden al die voorspellingen geen enkele waarde meer.


Dat was toen Ranomi Kromowidjojo op 22 juli in het ziekenhuis van Tenerife werd opgenomen. Ze was daar met de Nederlandse ploeg op trainingskamp, twee weken fijnslijpen van de gewenste wedstrijdvorm. De diagnose van de Spaanse doktoren was serieus: hersenvliesontsteking.


Het hoofd, de nek en de rug deden zoveel pijn dat zij zich geen moment druk maakte over de consequenties van de opname: geen deelname aan de EK in Boedapest. 'Ik had op dat moment zoveel pijn dat ik er alleen maar aan dacht hoe die pijn zou kunnen weggaan. Dat was wat ik zei: die pijn moet weg. De rest kon me helemaal niks schelen.'


Kromowidjojo, toonbeeld van gezondheid, werd van de ene op de andere dag geveld. Ze was met een groep van 25 in Tenerife, maar zij werd als enige ziek. 'Het is me overkomen.' Het was de virale - niet de bacteriële - versie van de meningitis, die niet besmettelijk is voor anderen.


Ze zegt niet geweten te hebben hoe ze de ziekte had kunnen voorkomen. Die methode is er niet. 'Er zijn geen antibiotica voor. Je wilt wel heel graag pijnstillers. Ik kon mijn kin niet op de borst leggen. Ik moest 24 uur helemaal plat blijven. Ik zat eerst bij de opname nog te rekenen wanneer ik weer zou kunnen aansluiten, maar dat sloeg nergens op.'


De zwemster was al maanden in specifieke training voor de EK en verkeerde in blakende vorm. Ze grapte deze week in Eindhoven: 'Ik was een zwemster in topvorm in het ziekenhuis.'


Ze herstelde na het verlaten van het hospitaal snel van haar ernstige ziekte, daarvoor stond haar fysieke fitheid garant. Ze legde het eerder uit: 'Ik had natuurlijk wel een heel jaar getraind. Ik was er klaar voor. Was me dit eerder in het seizoen overkomen, dan had ik er anders voor gestaan.'


Er was geen sprake van een wonderbaarlijk herstel, meende Kromowidjojo, nog voor ze één medaille in Eindhoven had gewonnen. 'Ik heb gewoon heel veel rust gehouden. Ik heb mezelf de tijd gegund om aan te sterken. Pas na zeven weken ben ik weer begonnen. Dat was half september. Na een week voelde het al goed. Ik was toen al weer heel belastbaar.'


Ze is veranderd, dat wist ze. 'Als mensen zeggen tot morgen, dan zeg ik: dat weet je niet. Je kunt wel van de trap vallen, weet je. Het kan opeens over zijn. Daar ben ik me deze zomer zeer bewust van geworden.'


Alles is de laatste maanden weer op zijn plaats gevallen. Kromowidjojo heeft haar traject naar de Spelen van Londen 2012 hervat. De EK kortebaan van Eindhoven en over een dikke twee weken de WK kortebaan van Dubai zijn tussenstations. 'Het draait om Londen', zo luidt haar focus.


In Eindhoven kreeg ze een van haar concurrenten voor de olympische races op 50 en 100 meter vrije slag naast zich in het water: Britta Steffen. De Duitse is olympisch en wereldkampioen op beide afstanden, maar moest op de kortebaan diep buigen.


De twee hadden elkaar nog ontmoet op Tenerife. Beiden hadden wegens ziekte moeten afzeggen voor de EK. 'Ik heb toen gezegd: tot volgend seizoen. Ik hoop dat we dan hard tegen elkaar kunnen zwemmen.'


Op de bank thuis zag Kromowidjojo de Europese titel op de 100 vrij, het koninginnenummer, in de handen van Francesca Halsall belanden. Van Halsalls tijd in Boedapest (53,58) was ze niet ondersteboven. 'Ik schrok er niet van.' Zij voerde zelf de wereldranglijst aan, met 53,44. Halsall was niet in Eindhoven. De Britten mijden de kortebaancompetities.


Het door afwezige geplaagde toernooi in Eindhoven deed Kromwidjojo geestelijk meer dan goed. Haar overwinningen vatte zij op als een mentale doorbraak. Ook al is het maar kortebaan, winnen telt en inspireert.


De tijden van de Nederlandse kopvrouw - ze heeft Marleen Veldhuis voorlopig overvleugeld - waren bovendien het bewijs van bijzondere klasse. Dat was van grotere importantie dan de uitslag. Kromowidjojo zwom met 23,58 (50 meter) en 51,44 (100 meter) 'wereldrecordtijden gewoon textiel'. Die waren in handen van Trickett met 23,77 en 51,70 seconden.


Dat Kromowidjojo haar tijden uit het tijdperk van de snelle pakken - de polyurethaan rubberpakken van 2008 en 2009 - zo snel verbetert, wist zij in Eindhoven ook nog te verklaren. Na haar goud op de 50 meter vrije slag, medaille 21, van de Nederlandse zwemploeg: 'Ik heb vorig jaar niet het allersnelste pak gedragen en dat heeft me toen medailles gekost. Maar nu kun je zien wie de zwemtechniek het beste beheerst. Zo blijf ik progressie maken.'





Ik wil wereldkampioen worden op de 50 meter. Dat ben ik nog nooit geweest



Robin van Aggele (26)


Winnaar 50 meter schoolslag


Hij is de minst orthodoxe zwemmer van Nederland. Geen coach weet precies met hem om te gaan. Het best coacht hij zichzelf. De zwemmer deed deze zomer de aankondiging dat hij ging stoppen. Dat bleek over de langebaan te gaan. De kortebaan blijft hij doen. Hij ziet zichzelf als de nieuwe Mark Foster, de Brit die met een minimum aan training de ene na de andere titel op zijn naam schreef.





Dit belooft nog wat voor de WK in Dubai. Maar de concurrentie zal daar zwaarder zijn



Inge Dekker (25)


Winnares 50 en 100 meter vlinderslag


Inge Dekker werd sinds 2004 al twaalf keer Europees kampioen. Persoonlijk succes was er pas in 2007, toen ze de titel op de 100 vlinder won. Het zware vlinderslagprogramma kostte haar veel malheur aan de schouders. Ze veranderde van trainer, van Bergsma via Verhaeren naar Wouda en tenslotte Barnier in Frankrijk. Met de successen van de laatste twee jaar, in totaal negen EK-goud, is de 25-jarige zwemster van Marseille CN een gevestigde waarde in Europa. Haar finaleangst lijkt weg te ebben.





Het laatste stuk was wel heel zwaar. Eenhonderdste over op de nummer twee



Moniek Nijhuis (22)


Winnares 100 meter schoolslag


Voorbije zomer werd Moniek Nijhuis 21ste bij de EK langebaan op de 100 school. Ze schaamde zich ervoor. Ze blijft, tegen wil en dank, te boek staan als kortebaanspecialiste en dat terwijl haar start maar matig is. Ze lijkt een winterspecialiste. Vorig jaar haalde ze goud (50) en zilver in Istanbul, nu zilver en goud (100). Ze blijft zich suf trainen om een topper te worden in het 50-meterbad.





Kampioen is kampioen. Voor mij is het wel lekker dat het nu effe is gelukt



Femke Heemskerk (23)


Winnares 200 meter vrije slag


De crawlspecialiste (23) is in de Franse handen van Romain Barnier sterk vooruitgegaan. Ze bevestigde dat haar Nederlands record op de 200 meter van een maand geleden geen toevalstreffer was. Ze was nu tweetiende langzamer. Het goud stemde tevreden. De afgelopen twee jaar moest ze genoegen nemen met zilver en brons. Barnier werd in Frankrijk gevraagd of Heemskerk geen Française kon worden. Hij zei dat ze met een Fransman moest trouwen. 'Geen kans', sprak de zwemster.





Elke race blijft toch spannend. Hoe zeer je ook favoriet bent. Er kan altijd iets misgaan



Hinkelien Schreuder (26)


Kampioen met wisselslagestafette


Hinkelien Schreuder leidde Nederland als rugslagzwemster naar een comfortabele leidende positie. Haar tijd van 26,82 zou dertien minuten eerder goed zijn geweest voor de Europese titel op de 50 rug. De aflossingsploeg met Schreuder, Nijhuis, Dekker en Kromowidjojo was veruit de beste van de dag. Het was de vijfde Europese titel voor Nederland op de wissel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden