Voor stier Herman is het nog te vroeg

Het bijna paginagrote verhaal 'Herman treft geen blaam' in de wetenschapsbijlage van 25 juni over de genetisch gemanipuleerde stier Herman gaf een nogal eenzijdig beeld....

Het belangrijkste aspect in de discussie over genetisch gemanipuleerde koeien komt in het artikel slechts zijdelings aan de orde: het 'nee, tenzij-principe' uit de nieuwe Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. Volgens deze wet is het verboden dieren genetisch te manipuleren tenzij er een noodzakelijke reden is en er geen alternatieven voorhanden te zijn.

Zo'n noodzakelijke reden zou bijvoorbeeld de produktie van levensreddende medicijnen kunnen zijn. Bij de indiening van het onderzoeksdossier voor ethische toetsing was de onderzoeksdoelstelling van Gene Pharming 'de bestrijding van uierontsteking'. Toen dat voor de Ethische Commissie onvoldoende zwaarwegend bleek, veranderde de doelstelling in 'produktie van levensreddende medicijnen'. De werkelijke doelstelling, 'humanisering van koemelk voor babyvoeding', werd door Gene Pharming nadrukkelijk verzwegen.

Het idee lactoferrine toe te voegen aan babyvoeding voldoet niet aan het principe van noodzakelijkheid. Zowel Nutricia als Gene Pharming hebben erkend dat het gaat om een veronderstelde geneeskrachtige werking.

De kwestie van de alternatieven is een tweede belangrijk criterium. Men kan uitgaan van de geïntegreerde benadering, waarbij twee mogelijkheden tegelijk worden ontwikkeld (de race tussen koe en schimmel). Of er kan gekozen worden voor de stap voor stap-benadering waarbij volgens de nieuwe wetgeving eerst de alternatieven zonder transgene dieren bestudeerd dienen te worden alvorens een besluit te nemen over het toelaten van experimenten met transgene dieren.

De commissie-Kooreman, die belast was met het alternatievenonderzoek, en de beide Volkskrantjournalisten stappen nogal luchthartig heen over het feit dat voor de geïtegreerde benadering het 'nee, tenzij-principe' volslagen overbodig is omdat er niets beschermd wordt. Deze benadering leidt tot een race tegen de klok met als winnaar degene die het meest investeert en het hardste roept.

De ministeries van Landbouw en Economische Zaken, die fors hebben geïvesteerd in Herman, en Nutricia hebben geen cent besteed aan het zoeken naar alternatieven. Pas na druk van de Dierenbescherming, Natuur en Milieu en de Alternatieve Konsumenten Bond heeft alleen Nutricia toegezegd te willen investeren in alternatieven.

Hoe subjectief de wetenschapsjournalisten van de Volkskrant omgaan met het vraagstuk van de alternatieven wordt duidelijk als bij de prijs van lactoferrine uit de dochters van Herman (8 tot 80 cent per gram) geen enkele kritische kanttekening geplaatst wordt en bij het schimmel-alternatief van het Amerikaanse bedrijf Agennix (20 cent tot 2 gulden per gram) fijntjes wordt opgemerkt dat deze produktieprijs weinig zegt over de verkoopprijs. Alsof dat anders zou liggen bij de produkten van Gene Pharming!

Zowel overheid als Gene Pharming hebben het belangrijkste principe van de ethiek overtreden, namelijk dat van de openbaarheid. Het is aan de Tweede Kamer zich vandaag uit te spreken over deze werkwijze.

DEN HAAG drs M. Linskens

beleidsmedewerker

Dierenbescherming

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden