Voor Puerto Rico dreigt 'Prexit' uit dollarzone

Puerto Rico heet al het Griekenland van de dollarzone te zijn. Het eiland in de Caraïbische Zee kampt met een schuld van 72 miljard dollar (65 miljard euro) die het niet meer kan afbetalen. Daarom wordt al gesproken van een 'Prexit', in navolging van de Grexit die voor Griekenland dreigt. Gouverneur Alejandro Padilla noemde deze week de huidige schuld onbetaalbaar. 'We zitten in een dodenspiraal.'

Het overheidsgebouw van Puerto Rico in San Juan. Foto Getty Images

Alleen is de situatie voor Puerto Rico nog gecompliceerder dan die van Griekenland. Officieel behoort het eiland met 3,6 miljoen inwoners tot de VS en zijn de Puerto Ricanen Amerikaanse staatsburgers. Maar ze doen niet mee aan de verkiezing van de president of congresleden. Ze hebben een eigen grondwet en een eigen autonoom bestuur en betalen ook geen federale belastingen. Ze hebben een eigen olympische ploeg, maar zijn geen lid van het IMF.

Het eiland - oostelijk van de Dominicaanse republiek - ziet zichzelf als een vrijstaat, die de eigen inkomsten en uitgaven regelt. En net als Griekenland heeft het daarbij ver boven zijn stand geleefd. Bedrijven zijn verplicht werknemers op Puerto Rico een gelijk minimumloon van 7,25 dollar per uur te betalen als die geldt voor de rest van de VS. Bedrijven zijn daardoor huiverig zich hier te vestigen en mensen in dienst te nemen, omdat die in andere Caribische eilanden veel goedkoper zijn.

De Puerto Ricaanse gouverneur Alejandro Padilla. Foto afp

Belastingmoraal

Hierdoor is de werkloosheid hoog. Ook de belastingmoraal is heel slecht. Veel mensen werken zwart, terwijl juist veel geld nodig is voor sociale voorzieningen, medische uitgaven en verbetering van de infrastructuur. Inmiddels heeft het bestuur vanwege geldnood ingrijpende maatregelen moeten nemen, waaronder de rantsoenering van water en het sluiten van scholen.

Net als Griekenland wil Puerto Rico een schuldsanering. Een deel van de schuld moet worden kwijtgescholden, terwijl voor het restant een verlengde afbetalingsperiode met een lagere rente moet komen. Het is de vraag of de crediteuren - waaronder veel Amerikaanse pensioenfondsen - daarmee willen instemmen. Zij zijn met een fiscaalvriendelijke regeling verleid schuldpapier van Puerto Rico te kopen. Het probleem is dat Puerto Rico zichzelf niet failliet kan verklaren omdat het geen autonoom land is, maar zich ook niet zoals Amerikaanse staten (Californië) of steden (Detroit) via een zogenoemde chapter 9-surséanceprocedure kan verschuilen voor de schuldeisers. De regering van president Obama, die grote druk uitoefent op de Europese landen om een regeling voor Griekenland te treffen, heeft onder grote druk van de Tea Party (de rechtervleugel van de republikeinen) gezegd Puerto Rico niet te zullen redden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.