Achtergrondbezoek Mike Pompeo aan Israël

Voor Pompeo is zijn omstreden bezoek aan Israël een zegetocht langs de cadeaus van Trump

Het bezoek van Mike Pompeo donderdag aan Israël, was een soort zegetocht langs de vele acties waarmee de Trump-regering het land de afgelopen vier jaar heeft gesteund. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken liet zich eerst zien bij een Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever en reisde daarna door naar de door Israël bezette Golanhoogte.

Mike Pompeo, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, op de Golanhoogte.  Beeld AFP
Mike Pompeo, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, op de Golanhoogte.Beeld AFP

Deze bezoekjes waren een primeur: niet eerder zette een Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken voet in een nederzetting in een van de bezette gebieden, die volgens de internationale gemeenschap illegaal zijn. Volgens Palestijnen groeien de wijnranken van het dorp waar Pompeo langsging, op geplunderde grond. Meerdere Palestijnse families staan geregistreerd als de wettige eigenaar van het land rond de nederzetting Psagot, waar nu Israëlische wijn wordt gemaakt. Sinds vorig jaar kent Psagot zelfs een Pompeo-wijn - als dank vernoemd naar de minister, nadat hij een rapport verwierp waarin werd gesteld dat Israëlische nederzettingen illegaal zijn.

Ook kwam geen van Pompeo’s voorgangers ooit op de Golanhoogte, die Israël in 1967 veroverde op Syrië. Vorig jaar erkenden de Verenigde Staten als eerste de Israëlische soevereiniteit over dat gebied. Pompeo noemde die verklaring donderdag ‘simpelweg een erkenning van de realiteit’.

Nieuwe cadeaus

De minister gaf het land bovendien nog twee nieuwe cadeaus, die door Israëlische haviken werden toegejuicht, maar voor woede zorgde bij de Palestijnen: Pompeo kondigde aan zijn dat regering BDS, een beweging die Israël economisch en diplomatiek probeert te isoleren, voortaan als antisemitisch beschouwt. Daarnaast beloofde hij dat alle producten die op de Westelijke Jordaanoever worden gemaakt, bij export naar de VS kunnen worden gelabeld als ‘product uit Israël’. De Europese Unie heeft de tegenovergestelde eis gesteld: die wil juist dat er op deze producten duidelijk wordt vermeld dat ze afkomstig zijn uit bezet gebieden.

Een fles Pompeo wijn. Deze is vorig jaar als dank vernoemd naar de minister, nadat hij een rapport verwierp waarin werd gesteld dat Israëlische nederzettingen illegaal zijn. Beeld Daniel Rosenthal
Een fles Pompeo wijn. Deze is vorig jaar als dank vernoemd naar de minister, nadat hij een rapport verwierp waarin werd gesteld dat Israëlische nederzettingen illegaal zijn.Beeld Daniel Rosenthal

De regering-Trump heeft zich de afgelopen jaren als een grote vriend van Israël opgesteld. De Israëlische premier Netanyahu noemde Trump zelfs ‘de beste vriend die Israël ooit in het Witte Huis heeft gehad’. Zo verhuisde Trump de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem. Daarnaast schrapte hij alle Amerikaanse donaties aan de VN-hulporganisatie voor Palestijnen en kwam hij met een vredesvoorstel dat ronduit in het voordeel van Israël was.

Met zijn reis door het land, waarbij Pompeo zich stralend liet fotograferen, onderstreepte de minister niet alleen zijn eerdere beleid; hij speelde zich ook in de kijker voor eventuele toekomstige ambities. Pompeo zou zich kandidaat willen stellen voor de presidentsverkiezingen in 2024 en zeker voor de evangelische christelijke achterban van de Republikeinen is het Amerikaanse Israël-beleid van groot belang.

LEES OOK:

In een drieluik reageren de bewoners van het gebied op het vredesplan van Trump, en de gevolgen die het voor hen zou hebben.

Het idee om Israëlische Arabieren hun paspoort af te pakken, is niet nieuw. En extreemrechtse politici hebben wel vaker geopperd om Arabische steden en dorpen over te dragen aan de Palestijnse Autoriteit. ‘Maar het was een schok om deze fantasie terug te zien in een Amerikaans vredesvoorstel.’

De bewoners van de joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zijn blij dat Trump hun rechten erkend. ‘Wij horen hier’, zeggen zij. ‘En het is goed als de Palestijnen horen dat wij nooit meer vertrekken.’ Maar sommigen vinden dat het plan van Trump niet ver genoeg gaat.

Vol afschuw zien de Palestijnen hoe Trump in zijn plan Jeruzalem in zijn geheel aan Israël toekent. Het stoffige Abu Dis, van oudsher een schaapsherdersdorp, mag de hoofdstad worden van de nieuwe Palestijnse staat. ‘Absurd’, zeggen de inwoners. ‘Hier is niets.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden