Voor Melkert telt alleen het resultaat

De nieuwe fractieleider van de PvdA, Ad Melkert, wordt door zijn vijanden 'kil' genoemd. Zelf vindt hij dat wie het goed wil doen zich niet moet laten meeslepen door persoonlijke emoties....

IN 1986 maakte hij zijn entree in de Tweede Kamer. Hij had er voor naar Almere moeten verhuizen. Na zijn eerste optreden in de fractie verzuchtte oud-gediende Rie de Boois: 'Deze beginneling is nooit een beginneling geweest.'

Ad Melkert, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, volgt vandaag Jacques Wallage op als voorzitter van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. De beginneling van weleer is allang geen onbeschreven blad meer. Melkert is de onverstoorbare, de linkse lastpak van Paars I.

Hij wordt gevreesd om zijn onderkoelde humor, maar vooral om zijn onderhandelingstechniek. Wie denkt een akkoord met hem te hebben gesloten, komt de volgende dag bedrogen uit. Hij pakt gewoon de draad weer op waar het overleg was gestopt. Hij dreef zijn collega Zalm van Financiën er ooit zozeer mee tot wanhoop, dat die premier Kok vroeg Melkert een halt toe te roepen.

Een cruciale rol voor de PvdA speelde Melkert in het overleg over het nieuwe regeerakkoord. Hij onderhandelde namens zijn fractie over belastingherziening, werkgelegenheid en inkomensbeleid. Lang niet altijd tot genoegen van zijn tegenstrevers van VVD en D66, die zich beklaagden over zijn stijl om tot op het bot te gaan.

Zelf zei Melkert ooit: 'Wie het goed doet, laat zich niet meeslepen door persoonlijke emoties. Je zet strategische stappen naar het doel. Alleen het resultaat telt.'

Vrienden maakte hij er niet mee. Ook niet onder zijn fractieleden. Geen punt, zeggen ze in zijn fractie, een politieke partij hoeft geen vriendenclub te zijn.

Bert Middel, lid van het fractiebestuur: 'Vier jaar geleden zou ik hebben getwijfeld. Toen was hij financieel woordvoerder van de fractie en stond hij bekend om zijn behoudende standpunten. Nu overheerst het besef dat veel van wat de PvdA de afgelopen jaren heeft binnengehaald, te danken is aan Melkert. Als minister en als lid van het formatieteam.'

Wallage liet er in zijn rondje langs de fractieleden geen misverstand over bestaan dat Melkert de eerste man zou moeten worden. Dat zou ook de wens zijn van Kok, die in Paars I blindelings op Melkert heeft vertrouwd. Door sommigen worden ze al 'de tandem van de PvdA' genoemd.

Marjet van Zuylen, PvdA-fractielid: 'Hij krijgt uiteindelijk wel zijn zin. Hij is effectief. Berucht om zijn gedram? In het Torentjesoverleg is dat alleen maar dienstig. In samenwerking met de fractie zal dat minder zijn.'

Toen Melkert nog bij zijn ouders woonde, die in Gouderak een kapperszaak hadden, wilde hij eigenlijk sportjournalist worden. Hij bezocht het gymnasium in Gouda en om wat bij te verdienen schreef hij op zondag voetbalverslagen voor de Goudsche Courant. Zaterdags stond hij om dezelfde reden achter een groentenkraam op de markt.

Het werd niks met zijn journalistieke carrière, omdat hij werd uitgeloot voor de school voor de journalistiek. Een vriend haalde hem over naar Amsterdam te komen en politicologie te studeren. De PPR werd zijn partij. Het politieke handwerk leerde hij kennen in het internationale jongerenwerk. Na het dramatische verlies van de PPR in 1977 bekeerde hij zich tot de PvdA.

'Minister van Algemene Zaken', noemden ze hem in de fractie, omdat hij zich ontpopte als alleseter. Ook als een keiharde werker, die het niet goed kon verkroppen een debat te verliezen. Arrogant en kil, zeggen zijn vijanden. 'Dat komt', zegt Rob Oudkerk (fractielid), 'omdat hij alles gewoon net wat eerder doorheeft dan anderen. Dan haalt hij eerst zijn linkerwenkbrauw omhoog, dan zijn rechtermondhoek. Dat relativerende cynisme van hem, ik mag dat, anderen irriteert het enorm.'

'

Melkert is de man van de gesubsidieerde Melkert-banen, De man die nog voor bisschop Muskens het thema armoede op de agenda zette. Een pragmatische sociaal-democraat, die wel degelijk geroerd kan worden. Het tussentijdse aftreden van zijn VVD-staatssecretaris Linschoten heeft hem, zeggen ingewijden, zeer geraakt.

Lidy Nicolasen

Milja de Zwart

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.