Voor het goede doel wordt alles uit de kast gehaald

Donateurs trekken weer vaker de portemonnee, maar dat gaat niet vanzelf. Wat is het effectiefst? Ouderwets collecteren of potentiële gevers naar Afrika vliegen?

Stella Bemah vraagt een bijdrage voor ADRA, een aan de Zevende-dags Adventisten gelieerde hulporganisatie. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Stella Bemah vraagt een bijdrage voor ADRA, een aan de Zevende-dags Adventisten gelieerde hulporganisatie.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

'Schat, hebben we wat over voor Gambia?' roept een dame van middelbare leeftijd haar huis in. Het is even stil. Op de stoep staat Stella Bemah (39) met een collectebus van Stichting ADRA. 'Nee', antwoordt een barse mannenstem vanuit de woonkamer.

De buren van het huis ernaast hebben er vandaag ook geen zin in. In de tuin met roze hortensia's verschijnt een grote blaffende hond. 'Ik geef al aan verschillende instanties', zegt de eigenaar terwijl hij het beest naar binnen probeert te halen. 'Ik gireer me echt te pletter.' Aan de overkant van de straat verontschuldigt een man met een verhit gezicht zich dat hij net de lekkende wasmachine op zolder staat te repareren. Maar hij zal later via internet wat overmaken. Beloofd.

Steeds creatiever

Gewapend met een tasje vol folders, kaartjes, badges en een vergunning van de gemeente loopt Bemah met collega-vrijwilliger Lucenda Tholen gedecideerd de straten in Almere Parkwijk af. Het mag dan weer beter gaan met goede doelen, om de donateurs moet nog steeds worden gevochten. Zeker voor de wat kleinere stichtingen, met minder naamsbekendheid, is het keihard werken. Dat ondervindt ook Bemah, die zich al dertien jaar inzet voor ADRA (Adventist Development Relief Agency) Nederland, een ontwikkelingsorgsanisatie gelieerd aan het kerkgenootschap van de Zevende-dags Adven- tisten. Een blok verder wordt de deur in haar gezicht dichtgesmeten, iets waar ze vaker mee te maken krijgt. 'No hard feelings', zegt ze. 'Je moet gewoon volhouden. Er zijn ook mensen die heel enthousiast reageren. Die gaan zelfs in de auto kijken of ze daar nog kleingeld hebben liggen.'

Volgens Map van der Wilden van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) moeten goede doelen steeds creatiever te werk gaan om hun doelgroep te bereiken. En: wat voor de ene stichting goed werkt, hoeft voor de ander helemaal geen succes te zijn. 'Sommige floreren bij een sponsorloop, maar dat past niet bij elke stichting. In andere gevallen werkt een social media-campagne weer goed, of geven via sms en oproepen via de televisie.'

Het CBF maakt een landelijke collecterooster met 26 vaste collecteacties per jaar. Jaarlijks halen de grote goede doelen met de collectebus 45 miljoen euro op. Welke stichting waar en wanneer mag werven, hangt ook van de gemeenten af. Die zijn verantwoordelijk voor het invullen van de collecteacties in de vrije periodes. Stichting ADRA is te klein voor het landelijk collecterooster, maar heeft van de gemeente Almere een lokale vergunning gekregen en maakt gebruik van de vrije periode van het collecterooster. Grote goede doelen willen in deze periode liever niet collecteren, omdat er vanwege de vakantie weinig potentiële donateurs thuis zijn. 'Je ziet dat er langs de deuren wordt geëxperimenteerd met pinnen en contactloos betalen', zegt van der Wilden. 'Ze zoeken naar de efficiëntste manier van geld ophalen.'

Bij Stichting AAP kunnen donateurs in spe met eigen ogen zien waaraan giften worden besteed. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Bij Stichting AAP kunnen donateurs in spe met eigen ogen zien waaraan giften worden besteed.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Dichtbij halen

De dames van ADRA weten uit ervaring dat mensen het vaak niet vertrouwen als ze een stichting niet van de tv kennen. Jantje Beton en het Rode Kruis hebben het volgens hen huis-aan-huis daarom veel makkelijker. Na twee uur collecteren hebben ze zeker 150 euro opgehaald. Dat is niet slecht, maar belangrijker: 'De naam ADRA is weer wat meer op de kaart gezet.'

Een andere manier om geldschieters aan je te binden, vertelt van der Wilden, is om ze juist 'thuis' uit te nodigen. Zo organiseert de Internationale Bouworde Nederland (IBO) met de steun van haar donateurs vrijwilligersreizen naar plekken in de wereld waar ze projecten tegen armoede opzet door woningen, scholen of ecologische projecten te bouwen. Zo kunnen mensen met eigen ogen de ellende zien.

Ook Stichting AAP haalt donateurs naar binnen, zij het in eigen land. Via gratis rondleidingen in het apenverblijf in Almere maken de bezoekers kennis met allerlei geredde dieren, zoals getraumatiseerde circusapen en was- en neusberen die ooit als huisdier zijn gehouden. 'Mensen kunnen hier de bedreigde apen zien voor wie ze een handtekening hebben gezet. In levenden lijve', zegt Stichting AAP-directeur David van Gennep. 'Dat dichtbij halen werkt heel goed.'

Bavianen spelen buiten bij Stichting AAP. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Bavianen spelen buiten bij Stichting AAP.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Volgens Van Gennep raken de bestaande kanalen van donateurwerving uitgeput. 'De concurrentie is groot en de irritatie neemt toe. Als ik zelf thuis ben, is het een komen en gaan van collectanten. Ik vind dat moeilijk, ik hou er niet van om ze steeds af te wijzen.' Met zijn Stichting AAP probeert hij naast de interactie die tijdens de rondleidingen plaatsvindt ook potentiële donateurs aan te trekken door het ophalen van gebruikte inktcartridges en oude kabels en via Airmiles. 'Mocht er dan weer een economische crisis aanbreken, dan hebben we in elk geval via het inzamelen van spullen die geld opleveren nog een andere link met mensen.'

Dat de rondleidingen van Stichting AAP werken, blijkt bij het verblijf waar met hiv besmette apen aan het gaas staan te rammelen. Op de dieren zijn ooit medische proeven gedaan. 'Dit is voor mij een reden om te gaan doneren', zegt een vrouw op leeftijd. 'Dit vind ik zo erg'. Een man naast haar knikt. Ook hij wordt donateur.

Toch zal deze manier van werven niet voor elke stichting werken. 'De Hartstichting kan geen mensen thuis gaan uitnodigen', merkt Van der Wilden nuchter op. 'Die moeten dus weer wat anders verzinnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden