Nieuws D66

Voor het eerst ook georganiseerd protest binnen D66 – kritische leden niet eens met afschaffen referendum

D66 is met het afschaffen van het raadgevend referendum afgedwaald van haar oorspronkelijke democratische idealen. Dat schrijft een groep van vijftig kritische partijleden vandaag in een ingezonden stuk in de Volkskrant. De critici binnen de partij hebben zich daarmee voor het eerst verenigd. Onder de naam Opfrissing willen de kritische leden weer terug naar de oorspronkelijke D66-idealen.

D66-jongeren voeren actie tegen de Sleepwet, 15 maart. Foto ANP

Volgens Opfrissing zet het huidige D66 zich onvoldoende in voor democratische vernieuwing. ‘Bij sommige D66’ers heerst het idee dat meer democratische vernieuwing populisme in de hand werkt. Daarom vinden ze het afschaffen van het referendum iets goeds. Wij zijn het daar niet mee eens’, zegt Boris van der Ham, oud-Kamerlid van de partij en medeondertekenaar. ‘Soms lijken idealen zo vanzelfsprekend dat je ze uit het oog verliest.’

Het georganiseerde verzet volgt op aanhoudende kritiek vanuit eigen gelederen sinds de regeringsdeelname van de partij. Vooral de beslissing van het kabinet om het raadgevend referendum af te schaffen leidde tot veel reuring. De intrekkingswet moet nog door de Eerste Kamer maar met een coalitiemeerderheid lijkt afschaffing een kwestie van tijd. Partijprominent Jan Terlouw noemde eerder de wijze waarop D66-minister Kajsa Ollongren het raadgevend referendum afschaft ‘ernstig’. Hij laakte daarbij dat het kabinet het onmogelijk heeft gemaakt om een referendum te houden over de afschaffing.

Van der Ham en de andere leden delen die kritiek. ‘Op z’n minst moet een referendum over de afschaffing mogelijk zijn’, zegt hij. Maar de groep wil met het stuk niet alleen klagen. ‘Wij zijn deze groep begonnen om een constructief debat te voeren. Bij coalitieonderhandelingen kun je wat verliezen, dat begrijpen we, maar we vinden ook dat je dan een alternatief moet bieden’, aldus Van der Ham.

Dat alternatief leveren de leden direct in hun ingezonden stuk. ‘Een referendum waar burgers niet alleen ja of nee kunnen stemmen maar ook een alternatief kunnen aandragen waarover gestemd kan worden’, zegt Van der Ham. Zulke referenda bestaan al, zoals in Zwitserland en Duitsland. ‘Het recht op initiatief en amendement is nu nog voorbehouden aan Kamerleden, maar wij willen het ook aan burgers geven’, zegt het oud-Kamerlid.

Bij D66 schrikken ze niet van de kritiek. ‘Eerlijk gezegd ben ik juist trots dat D66 een partij is waar we het gesprek kunnen aangaan’, zegt Rob Jetten, Tweede Kamerlid voor de partij. Maar over de kritiek zelf wil Jetten niet veel kwijt. ‘De beslissing om het raadgevend referendum af te schaffen staat nou eenmaal in het regeerakkoord. Daar hebben leden zo hun gevoelens en ideeën bij.’

Het Kamerlid benadrukt wel dat de partij ook de komende regeerperiode nog met nieuwe voorstellen voor democratische vernieuwing wil komen. Daarom wil Jetten graag gebruik maken van de alternatieven die de leden bieden. Van der Ham denkt dan ook dat de constructieve opstelling van Opfrissing uiteindelijk meer democratische vernieuwing kan opleveren. ‘Met democratische vernieuwing is het vooral doorzetten. Het is een proces van lange adem. Soms moet je de idealen dan gewoon weer even opfrissen.’

Geef de kiezer het recht op amendement

Naast ‘ja’ of ‘nee’ moeten kiezers ook met een alternatief kunnen komen. Lees hier het opiniestuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.