Voor het eerst geeft Apple toe: toch misstanden in China

Elektronicafabrikant Apple geeft voor het eerst openlijk toe dat er problemen zijn met de arbeidsomstandigheden in fabrieken van haar toeleveranciers in China. Na toenemende druk van niet-commerciële belangengroeperingen en klanten laat Apple onafhankelijk onderzoek uitvoeren in assemblagefabrieken in onder meer Chengdu en Shenzhen.

Beeld getty

DIt maakte Apple gisteren bekend. Direct werd begonnen met de onderzoeken, die worden uitgevoerd door de Fair Labour Association (FLA). Deze organisatie deed begin 2000 ook grootschalig onderzoek naar misstanden in zogenoemde sweatshops in de kledingindustrie. Binnen een maand hoopt de FLA de eerste resultaten openbaar te maken.

Aantijgingen
Het onderzoek volgt op een lange reeks aantijgingen van vakbonden, ngo's en andere belangengroeperingen. Vooral het Chinese bedrijf Foxconn, dat meer dan een miljoen werknemers in dienst heeft, moet het daarbij ontgelden. Het bedrijf, dat onder meer telefoons en computers in elkaar zet voor HP, Samsung en Motorola, neemt ook het gros van de assemblage van miljoenen iPhones en iPads voor zijn rekening.

In 2010 werd het bedrijf voor het eerst publiekelijk in verlegenheid gebracht door een aantal zelfmoorden onder werknemers. Bij twee explosies in fabrieken in 2011 kwam een aantal werknemers om het leven en raakten bijna tweehonderd van hen gewond. Bij een andere fabriek, van toeleverancier Wintek, werden 137 werknemers ziek na het gebruik van het zeer giftige schoonmaakmiddel n-hexane.

Kritische vragen
Naar aanleiding van die ongelukken was er aanvankelijk vooral ophef in China. Kritische vragen die het hoofdkantoor in Cupertino bereikten, werden lange tijd genegeerd of gepareerd met verwijzingen naar onderzoeken van Apple naar werkomstandigheden in de betreffende fabrieken. Het aantal onderzoeken groeide jaar op jaar tot 229 in 2011, luidde het verweer van Apple. Na geconstateerde misdragingen van toeleveranciers volgden bovendien sancties, aldus het concern.

Dat het concern nu wel serieus naar de problemen laat kijken, lijkt vooral het gevolg van groeiende negatieve publiciteit in de Verenigde Staten zelf. Daardoor worden ook de klanten van Apple en potentiële kopers van haar producten direct beïnvloed.

Comedian
Dat proces begon vorig jaar al toen stand-up comedian en journalist Mike Daisey een theatertour deed door de VS, waarin hij vertelde over wat hij had gezien in en om de fabrieken van Foxconn. Hij vertelde zijn publiek over kinderarbeid, 70-urige werkweken en werknemers die zonder pauzes en staand diensten van tien uur draaiden.

Nadat een verkorte versie van zijn show op 6 januari werd uitgezonden in het landelijke, populaire radioprogramma This American Life, werd de kritiek op Apple gretig gedeeld via sociale media waaronder Twitter. Een paginagroot artikel in The New York Times over misstanden bij Foxconn op 25 januari joeg de kritiek nog verder aan. Vooral uitspraken van ex-bestuurders van Apple in het artikel waren zeer pijnlijk voor het bedrijf. 'Apple doet zijn best', zei een van hen, 'maar veel van onze klanten zouden geschokt zijn als ze wisten waar hun iPhones en iPads vandaan kwamen.' Een andere ex-bestuurder zei: 'We weten bij Apple al vier jaar van alle misstanden bij toeleveranciers en toch blijven ze bestaan. Waarom? Omdat het systeem zoals het is prima werkt voor ons.'

Mensenrechtenorganisatie
Op die golven verzamelde de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Change.org vorige week eenvoudig 250 duizend handtekeningen via sociale media voor een petitie waarin het Apple oproept een 'ethische telefoon' te maken. Vorige week donderdag werd die petitie aangeboden aan personeel van Apple-winkels in zes wereldsteden tegelijkertijd.

Naast de druk van buitenaf lijkt ook de wisseling van de wacht aan de top van Apple een verschil te hebben gemaakt. Uit een artikel van The New York Times over de misstanden bij Apple's toeleveranciers, blijkt dat de inmiddels overleden oprichter Steve Jobs zijn ogen liever sloot voor de problemen bij zijn toeleveranciers.

In 2010, toen uit eigen onderzoek van Apple bleek dat ook bij de top van het bedrijf al jaren duidelijk was dat meer dan de helft van de toeleveranciers jaarlijks de regels overtrad, zei Jobs op een conferentie voor technologiebedrijven: 'Ik denk dat Apple de standaard zet voor de hele industrie, misschien wel voor alle bedrijven, waar het gaat om arbeidsomstandigheden in fabrieken van toeleveranciers. Ik bedoel, je gaat naar zo'n plek en je weet dat het een fabriek is, maar jeetje zeg, ze hebben er restaurants, filmtheaters, ziekenhuizen en zwembaden. Ik vind dat niet gek voor een fabriek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden