Voor elke buurtbewoner 0,05 boom

In de Amsterdamse wijk IJburg plant de koningin vandaag een boom. Dat is een nobel gebaar naar de boomloze buurt toe....

Van onze verslaggever Toine Heijmans

De koningin komt vandaag naar de vinexwijk om er een boom te planten. Dat is een mooi gebaar: op IJburg zijn nog nauwelijks bomen, ook al wonen er genoeg mensen voor (achtduizend) en morren de bewoners van de Zwanebloemlaan over het stenige aanzicht van hun straat.

Ze leven nog steeds aan een boomloze bouwweg, ruim vier jaar na de oplevering van de eerste huizen. ‘Het verkoopverhaal zag er toch wat anders uit’, zegt bewoner nummer twee Roel Fooij (sinds november 2002).

Hij krijgt vandaag een linde voor zijn huis, tot zijn genoegen. De koningin brengt hoop, maar de rest van de lange laan zal nog twee jaar moeten wachten. Bomen zullen er komen, maar in beperkte mate en alleen als de laatste dieplader de straat verlaat.

‘Ze kunnen pas geplant worden als de straat aan beide zijden bebouwd is’, zegt Karen Buschman van de gemeente. ‘Dat is destijds zo besloten. Het heeft ook met de kosten te maken.’ Om dezelfde reden ontbreken nog de speeltuinen. Wel is er een tijdelijk trapveldje.

Voor deze vinexwijk zijn duizend bomen bedacht: 0,05 boom per bewoner. Dat is een bewuste keuze, omdat IJburg een compacte stad moet worden, en omdat de wijk midden in de natuur ligt met het IJmeer naar het noorden en een park naar het zuiden. Twee stranden op loopafstand, ringslangen en ijsvogels zonder verrekijker zichtbaar – kom er maar eens om in de stad.

Maar bomen fleuren zo’n wijk op, zei ex-minister Winsemius onlangs; hij wilde meer geld voor bomen, parken en perken om de nieuwbouwwijken in balans te brengen. Maar een vinexwijk is in zekere zin al af voordat hij is gebouwd, dus extra groen kan er niet meer bij.

Dus proberen de bewoners er zelf wat van te maken. Hun vinextuinen puilen uit van de hoge bamboes. Roel Fooij heeft met zijn buurman twee pseudoacacia’s geplant. Stiekem worden op braakliggende grond appelbomen neergezet, of wilgentakken, in de hoop dat ze straks allemaal zo groot zijn dat de gemeente ze laat staan.

Weinig kans dat ze het redden. Deze vinexwijk bestaat uit eilanden in het Markermeer, gemaakt van opgespoten zand. Daar wil een boom niet zomaar wortelen, zegt Hans Kaljee, de bomenconsulent van de gemeente. ‘Je zit er in een soort woestijn.’

Voor elke boom moet een gat gegraven worden van 25 kuub, waarin een dieplader vol boomgrond moet worden gestort. Dan moet er ruimte zijn voor de wortels, die een ‘enorm ondergronds volume’ nodig hebben. Kaljee: ‘Er is weinig ruimte in zo’n stedelijk gebied, en onder parkeervakken voelen boomwortels zich niet thuis.’ En dan waait het doorgaans zo hard op IJburg dat alleen de sterkste soorten het er redden.

Dat maakt bomen planten duur. Vroeger kostte een boom 25 euro, zegt Kaljee, nu is dat twee- tot drieduizend euro geworden. De 31 nieuwe bomen die de Nationale Boomfeestdag naar IJburg brengt, zijn daarmee minstens zestigduizend euro waard.

Twaalf vleugelnoten zullen worden geplant. In de Zwanebloemlaan komen negentien lindes, neergezet door de lokale jeugd. Als alles staat, zal de wijk er ongeveer hetzelfde uitzien. Alleen zal het door de bewoners zwaarbevochten, enige speelveldje van de buurt verdwenen zijn. Daar staat, vanaf vandaag, de koninginneboom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden